نمونه دادخواست دیپورت ترکیه: دعوای ابطال و رفع ممنوعیت ورود

آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026. نمونه‌ها بر اساس YUKK m.53/3 (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu؛ قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی ترکیه) با اصلاحات 7533 sayılı Kanun و مقررات İYUK (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu؛ قانون آیین دادرسی اداری ترکیه) با اصلاحات 7589 sayılı Kanun تهیه شده‌اند.

در این صفحه نمونهٔ سه متنی آمده است که در روند رفع دیپورت به کار می‌روند: دادخواست دعوای ابطال (iptal davası) علیه sınır dışı etme kararı (حکم اخراج یا دیپورت)، نامهٔ اطلاع‌رسانی دعوا به مقامی که حکم را صادر کرده است، و درخواست رفع ممنوعیت ورودی که پس از دیپورت اعمال شده است. دادخواستی که علیه نگهداری در Geri Gönderme Merkezi (GGM؛ مرکز اخراج یا کمپ دیپورت) به sulh ceza hâkimliği (دادگاه کیفری صلح) داده می‌شود، اقدامی جداگانه است؛ نمونهٔ آن در صفحهٔ دادخواست اعتراض به بازداشت اداری (idari gözetim) آمده است. اگر نمی‌دانید کدام متن با وضعیت شما جور است، ابتدا جدول وضعیت‌ها را در راهنمای رفع دیپورت ترکیه ببینید.

جاهایی که در نمونه‌ها داخل کروشه آمده‌اند، بر اساس پروندهٔ شما پر می‌شوند. یک دادخواست نمونه فقط وقتی به کار می‌آید که به دلیل واقعی حکم پاسخ دهد؛ به همین دلیل بخش‌های توضیحی زیر شرح می‌دهند که هر بند چرا در دادخواست آمده است.

پیش از نوشتن دادخواست دیپورت: چک‌لیست

• تاریخ ابلاغ (tebliğ tarihi): مهلت اقامهٔ دعوا علیه حکم اخراج، 7 روز از روزِ پس از ابلاغ حکم است (YUKK m.53/3؛ İYUK m.8). نسخه‌ای از سند ابلاغ را بگیرید.
• مقام صادرکنندهٔ حکم: حکم را valilik (استانداری) صادر می‌کند (m.53/1). خوانده همین استانداری است؛ دادگاه صالح نیز idare mahkemesi (دادگاه اداری) محلی است که این استانداری در آن قرار دارد (İYUK m.32/1).
• بندی که حکم بر آن استوار است: حکم بر کدام بند از m.54/1 استوار است؟ بخش اصلی دادخواست به همین بند پاسخ می‌دهد.
• مانع قانونی: آیا یکی از حالت‌های m.55/1 وجود دارد، مانند خطر مجازات اعدام، شکنجه یا رفتار غیرانسانی در کشوری که شخص به آن فرستاده می‌شود، یا خطر سفر به دلیل مشکل جدی سلامت، سن یا بارداری؟
• پیوند خانوادگی: اگر همسر و فرزندی دارید که تبعهٔ ترکیه‌اند یا به‌طور قانونی در ترکیه اقامت دارند، مدارک آن را آماده کنید.
• نشانی برای ابلاغ: در دادخواست نشانی‌ای بنویسید که بتوان به آن دسترسی داشت. اگر ابلاغ به این نشانی ممکن نشود، پرونده از جریان رسیدگی خارج می‌شود (işlemden kaldırılır) و اگر ظرف دو ماه نشانی جدید اعلام نشود، دعوا اقامه‌نشده تلقی می‌شود (m.53/3؛ İYUK m.26/3). پس از خروج از GGM نشانی خود را به دادگاه اعلام کنید.
• وکالت‌نامه (vekâletname): اگر دعوا با وکیل اقامه شود، وکالت‌نامه لازم است؛ شخصی که در GGM نگهداری می‌شود حق دسترسی به دفتر اسناد رسمی (noter) را دارد (m.59/1-b).

نمونهٔ 1: دادخواست ابطال حکم دیپورت در دادگاه اداری

نمونهٔ زیر بر اساس حکمی تنظیم شده که به دلیل نظم عمومی (m.54/1-d) صادر شده و دربارهٔ خارجی‌ای است که در ترکیه پیوند خانوادگی دارد. در حکم‌هایی که بر بند دیگری استوارند، مانند تخلف ویزا، کار بدون مجوز یا ابطال ikamet izni (اجازهٔ اقامت)، بخش «AÇIKLAMALAR» (شرح موضوع) بر اساس شرایط همان بند از نو نوشته می‌شود.

İSTANBUL NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA (به ریاست دادگاه اداری کشیک استانبول)

DAVACI (خواهان): [نام و نام خانوادگی]، [تابعیت]، [شمارهٔ هویت خارجی (yabancı kimlik numarası)؛ در صورت نبود، شمارهٔ گذرنامه]
[نشانی مناسب برای ابلاغ]

VEKİLİ (وکیل): Av. [نام و نام خانوادگی]، [کانون وکلا و شمارهٔ عضویت]
[نشانی دفتر]

DAVALI (خوانده): İstanbul Valiliği (İl Göç İdaresi Müdürlüğü) (استانداری استانبول، ادارهٔ مهاجرت استان)

DAVA KONUSU (موضوع دعوا): درخواست ابطال حکم اخراج مورخ [روز.ماه.سال] به شمارهٔ [شماره] که دربارهٔ خواهان صادر شده است.

TEBLİĞ TARİHİ (تاریخ ابلاغ): [روز.ماه.سال]

AÇIKLAMALAR (شرح موضوع):

1. خواهان از سال [سال] با [نوع اجازهٔ اقامت] در ترکیه زندگی می‌کند. او در تاریخ [تاریخ] با [نام همسر]، تبعهٔ ترکیه، ازدواج کرده و فرزندی [سن] ساله دارد که تبعهٔ ترکیه است.

2. در حکمی که در تاریخ [تاریخ] به خواهان ابلاغ شده، آمده است که بر اساس بند 54/1-(d) قانون شمارهٔ 6458 (6458 sayılı Kanun)، او از نظر نظم عمومی تهدید ارزیابی شده است. در حکم هیچ رویداد، تحقیق یا سندی که مبنای این ارزیابی باشد، ذکر نشده است.

3. دعوا در مهلت هفت روزه از ابلاغ حکم اقامه می‌شود. طبق مادهٔ 53/3 قانون شمارهٔ 6458، خواهان تا پایان رسیدگی، بدون رضایت خودش اخراج نمی‌شود. اقامهٔ دعوا جداگانه به مقام صادرکنندهٔ حکم نیز اطلاع داده شده است.

4. از نظر رکن سبب: به نظر Anayasa Mahkemesi (دادگاه قانون اساسی ترکیه)، در اخراج به دلیل امنیت ملی، مقامات عمومی باید اطلاعات کافی و جدی دربارهٔ اینکه شخص به فعالیت‌هایی از این نوع پرداخته است، به مراجع قضایی ارائه کنند (B. No: 2021/14332, 28.01.2026). خواهان سابقهٔ کیفری (adli sicil kaydı) ندارد / در تحقیقاتی که دربارهٔ او انجام شده، در تاریخ [تاریخ] قرار منع تعقیب (kovuşturmaya yer olmadığına dair karar) صادر شده است.

5. تقاضا داریم همهٔ اطلاعات و اسنادی که مبنای اقدام بوده‌اند، از جمله سوابق و مکاتبات، از ادارهٔ خوانده خواسته شود (İYUK m.20/1). بر اساس دفاعیه‌ای که به اطلاعات و اسناد ارائه‌نشده استناد می‌کند، نمی‌توان رأی داد (İYUK m.20/3).

6. از نظر زندگی خانوادگی: در حکم، تأثیر آن بر همسر و فرزند خواهان در ترکیه اصلاً ارزیابی نشده است. Anayasa Mahkemesi در حکمی که بدون بررسی ادعاهای مربوط به زندگی خانوادگی صادر شده بود، احراز کرده است که میان منفعت عمومی و حق احترام به زندگی خانوادگی توازن برقرار نشده و اخراج نامتناسب بوده است (B. No: 2019/438, 27.07.2022).

7. [در صورت وجود] از نظر مانع قانونی: خواهان [باردار است / تحت درمان بیماری شدید است] و سفر برای او خطر سلامتی دارد؛ گزارش پزشکی پیوست این وضعیت را نشان می‌دهد. طبق بند 55/1-(b) قانون شمارهٔ 6458، دربارهٔ این اشخاص حکم اخراج صادر نمی‌شود.

8. به دلایل یادشده، اقدامِ موضوع دعوا از نظر رکن سبب و رکن موضوع خلاف قانون و نامتناسب است.

HUKUKİ SEBEPLER (مبانی قانونی): 6458 sayılı Kanun m.53, 54, 55؛ 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu؛ Anayasa (قانون اساسی ترکیه) m.2, 13, 20, 40, 41؛ Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS؛ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر) m.8 و m.13؛ مقررات مرتبط.

DELİLLER (ادله): حکم اخراج و سند ابلاغ آن، پروندهٔ اداری (درخواست احضار آن می‌شود)، گذرنامه و کارت هویت خارجی، مدارک اجازهٔ اقامت، اسناد ازدواج و ثبت احوال، سند ثبت احوال فرزند، گواهی سوءپیشینه، [قرار منع تعقیب]، [گزارش پزشکی]، اظهارات شهود و هر گونه دلیل قانونی دیگر.

SONUÇ VE İSTEM (نتیجه و خواسته): به دلایلی که در بالا شرح داده شد و دلایلی که دادگاه رأساً در نظر خواهد گرفت، با احترام تقاضا داریم به ابطال حکم اخراجِ موضوع دعوا به تاریخ [تاریخ] و شمارهٔ [شماره]، و تحمیل هزینه‌های دادرسی و حق‌الوکاله بر ادارهٔ خوانده رأی داده شود. [تاریخ]

Davacı Vekili (وکیل خواهان)
Av. [نام و نام خانوادگی]
[امضا]

EKLER (پیوست‌ها): 1. وکالت‌نامه 2. حکم اخراج و سند ابلاغ 3. نسخهٔ گذرنامه و کارت هویت 4. اسناد ازدواج و ثبت احوال 5. گواهی سوءپیشینه و سایر مدارک

هر بخش این دادخواست برای چیست؟

• خطاب (hitap): در جاهایی که بیش از یک دادگاه اداری هست، دادخواست به nöbetçi idare mahkemesi (دادگاه اداری کشیک) داده می‌شود. دادخواست را می‌توان به دادگاه اداری شهری دیگر، در جایی که دادگاه اداری نیست به asliye hukuk hâkimliği (دادگاه حقوقی عمومی) و در خارج از کشور به کنسولگری ترکیه نیز داد؛ از آنجا به دادگاه صالح فرستاده می‌شود (İYUK m.4).
• تاریخ ابلاغ: ذکر تاریخ ابلاغ کتبی اقدام در دادخواست الزامی است (İYUK m.3/2-c)؛ دادگاه مهلت را از این تاریخ بررسی می‌کند.
• درخواست توقف اجرا (yürütmenin durdurulması): در نمونه نیامده است، چون در دعوای اخراج، حمایت مستقیماً از خود قانون ناشی می‌شود (m.53/3). افزودن این درخواست به پرونده آسیبی نمی‌زند، اما این تصور که «تا قرار توقف اجرا صادر نشود، از من حمایتی نمی‌شود» نادرست است.
• درخواست پروندهٔ اداری: در حکم‌هایی که به دلیل نظم عمومی یا امنیت صادر می‌شوند، مبنا اغلب نامه‌هایی است که به خواهان نشان داده نمی‌شود. از دادگاه خواسته می‌شود آن‌ها را بخواهد؛ اگر اداره سند را ارائه نکند، دفاعیه‌ای که بر آن سند استوار است نمی‌تواند مبنای رأی باشد (İYUK m.20/3).
• حقوقی که به آن‌ها استناد می‌شود: Anayasa Mahkemesi می‌پذیرد که اختلافات مربوط به اخراج خارج از قلمرو حق دادرسی عادلانه (Anayasa m.36، AİHS m.6) قرار دارند (B. No: 2015/2037, 06.01.2016؛ B. No: 2015/9409, 06.02.2019). به همین دلیل در دادخواست بر زندگی خانوادگی (Anayasa m.20، AİHS m.8)، ممنوعیت بدرفتاری (Anayasa m.17، AİHS m.3) و حق برخورداری از جبران مؤثر (Anayasa m.40، AİHS m.13) تأکید می‌شود.
• پیوست‌ها: اصل یا نسخهٔ حکمِ موضوع دعوا و اسناد به دادخواست پیوست می‌شود (İYUK m.3/3). چون دادگاه پس از تکمیل پرونده ظرف پانزده روز رأی می‌دهد، ممکن است برای گردآوری اسناد در مرحلهٔ بعد وقتی باقی نماند.

اشتباهات رایج در دادخواست دیپورت

• دادن دادخواست به‌عنوان «اعتراض» به استانداری یا ادارهٔ مهاجرت استان، به جای دادگاه اداری. راه قانونی مستقیماً دادگاه اداری است.
• معرفی نادرست خوانده. حکم را استانداری صادر می‌کند؛ استانداری صادرکنندهٔ حکم باید به‌عنوان خوانده معرفی شود.
• طرح بحث بازداشت اداری در همین دادخواست. راه اعتراض به نگهداری در GGM، sulh ceza hâkimliği است (m.57/6)؛ دادخواست جداگانه لازم است.
• شمردن مهلت از روز انتقال به GGM یا روز دستگیری. مهلت از ابلاغ آغاز می‌شود.
• نوشتن استدلال‌های قالبی که اصلاً به بندی که حکم بر آن استوار است، اشاره نمی‌کنند.
• اطلاع ندادن به مقام صادرکنندهٔ حکم پس از اقامهٔ دعوا.

نمونهٔ 2: نامهٔ اطلاع‌رسانی دعوا به استانداری

YUKK m.53/3 از کسی که به دادگاه مراجعه می‌کند می‌خواهد که مراجعهٔ خود را به مقامی که حکم اخراج را صادر کرده نیز اطلاع دهد. این اطلاع‌رسانی بلافاصله پس از اقامهٔ دعوا، همراه با نسخه‌ای از دادخواست که شمارهٔ ثبت دادگاه را دارد، انجام می‌شود و رسید ثبت دبیرخانه که دریافت آن را نشان می‌دهد، نگه داشته می‌شود.

İSTANBUL VALİLİĞİNE (به استانداری استانبول)
(İl Göç İdaresi Müdürlüğü؛ ادارهٔ مهاجرت استان)

KONU (موضوع): اعلام اقامهٔ دعوا علیه حکم اخراج مورخ [تاریخ] به شمارهٔ [شماره].

علیه حکم اخراج مورخ [تاریخ] به شمارهٔ [شماره] که دربارهٔ موکل [نام و نام خانوادگی] ([تابعیت]، [شمارهٔ هویت خارجی / شمارهٔ گذرنامه]) صادر شده، در تاریخ [تاریخ] با پرونده‌ای به شمارهٔ کلاسه (esas) [E.20../...] در İstanbul [..]. İdare Mahkemesi (دادگاه اداری شمارهٔ [..] استانبول) دعوای ابطال اقامه شده است. به استحضار می‌رساند که طبق مادهٔ 53/3 قانون شمارهٔ 6458، موکل تا پایان رسیدگی، بدون رضایت خودش اخراج نمی‌شود. [تاریخ]

Av. [نام و نام خانوادگی]
EK (پیوست): نسخه‌ای از دادخواست که شمارهٔ ثبت دادگاه را دارد

اگر شخص در مرکز اخراج (GGM) نگهداری می‌شود، دادن نسخه‌ای از این نامه به مدیریت مرکز نیز مانع از آن می‌شود که پرونده هنگام انتقال از نظر دور بماند.

نمونهٔ 3: درخواست رفع ممنوعیت ورود به ترکیه (YUKK m.9/6)

اگر پس از دیپورت، ورود شما به ترکیه ممنوع شده است، Göç İdaresi Başkanlığı (ریاست ادارهٔ مهاجرت ترکیه) می‌تواند این ممنوعیت را لغو کند یا با حفظ ممنوعیت، برای مدتی معین اجازهٔ ورود بدهد (m.9/6). درخواست را می‌توان بدون آمدن به ترکیه و از طریق وکیل ثبت کرد.

GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞINA (به ریاست ادارهٔ مهاجرت)
Ankara

BAŞVURAN (درخواست‌دهنده): [نام و نام خانوادگی]، [تابعیت]، [شمارهٔ گذرنامه]، [تاریخ تولد]

VEKİLİ (وکیل): Av. [نام و نام خانوادگی]، [نشانی]

KONU (موضوع): درخواست لغو ممنوعیت ورود به ترکیه که دربارهٔ درخواست‌دهنده اعمال شده است، بر اساس مادهٔ 9/6 قانون شمارهٔ 6458.

AÇIKLAMALAR (شرح موضوع):

1. درخواست‌دهنده در تاریخ [تاریخ] از ترکیه اخراج شده و برای او ممنوعیت ورود به مدت [مدت] اعمال شده است [در صورت اطلاع، کد]. ممنوعیت به درخواست‌دهنده ابلاغ نشده و او در تاریخ [تاریخ] [در مرز / هنگام درخواست در کنسولگری] از آن مطلع شده است.

2. مدت تخلف ویزای درخواست‌دهنده [مدت] بوده و جریمهٔ تخلف پرداخت شده است. با در نظر گرفتن پله‌هایی که ادارهٔ مهاجرت بر اساس مدت تخلف تعیین کرده است، ممنوعیتِ اعمال‌شده با مدت تخلف متناسب نیست.

3. درخواست‌دهنده در ترکیه همسری با تابعیت ترکیه و فرزندی [سن] ساله دارد. این ممنوعیت در عمل وحدت خانواده را از میان می‌برد. Anayasa Mahkemesi در این گونه اقدامات، برقراری توازن میان منفعت عمومی و حق احترام به زندگی خانوادگی را لازم می‌داند (B. No: 2019/438).

4. درخواست‌دهنده بدهی بابت هزینهٔ اخراج و جریمهٔ نقدی اداری ندارد / آن را پرداخت کرده است؛ رسیدها پیوست است (m.60/3، m.9/7).

SONUÇ VE İSTEM (نتیجه و خواسته): با احترام تقاضا داریم دربارهٔ لغو ممنوعیت ورود درخواست‌دهنده به ترکیه، و اگر این ممکن دانسته نشود، دربارهٔ اجازهٔ ورود او برای مدتی معین با هدف [دیدار خانوادگی / درمان / پیگیری دعوا] با حفظ ممنوعیت تصمیم گرفته شود و تصمیم به‌صورت کتبی به ما اعلام شود. [تاریخ]

Başvuran Vekili (وکیل درخواست‌دهنده)
Av. [نام و نام خانوادگی]

EKLER (پیوست‌ها): وکالت‌نامه و ترجمهٔ آن، نسخهٔ گذرنامه، اسناد ازدواج و ثبت احوال، رسیدهای پرداخت، سندی که از طریق آن از ممنوعیت مطلع شده‌اید

پس از درخواست رفع ممنوعیت ورود: پاسخ ندادن و رد

اگر اداره ظرف سی روز پاسخ ندهد، درخواست ردشده تلقی می‌شود (İYUK m.10/2). از ابلاغ پاسخ رد صریح یا از پایان این سی روز، ظرف 60 روز می‌توان در دادگاه اداری دعوای ابطال اقامه کرد؛ اگر ممنوعیت را ریاست ادارهٔ مهاجرت اعمال کرده باشد، دادگاه صالح دادگاه اداری آنکارا است (İYUK m.32/1). Danıştay (شورای دولتی ترکیه؛ عالی‌ترین مرجع قضایی اداری) رأی دادگاه اداری را که ردِ درخواست لغو ممنوعیت ورود را ابطال کرده بود، تأیید کرده است (Danıştay 10. Daire, E.2021/321, K.2023/8805, 25.12.2023).

دادخواست علیه خود ممنوعیت ورود: چه چیزی فرق می‌کند؟

اگر قرار است مستقیماً علیه خود ممنوعیت ورود دعوا اقامه شود، دادخواست شبیه نمونهٔ 1 است، اما در چهار نکته با آن فرق دارد:

• مهلت 60 روز است و از ابلاغ کتبی آغاز می‌شود (İYUK m.7). اگر ممنوعیت ابلاغ نشده باشد، تاریخ اطلاع و نحوهٔ اطلاع به‌روشنی در دادخواست نوشته می‌شود؛ Danıştay در ممنوعیتی که ابلاغ نشده بود، تاریخ اطلاع را مبنا قرار داده است (Danıştay 10. Daire, E.2018/2011, K.2023/4050, 22.06.2023).
• باید قرار توقف اجرا خواسته شود. در این دعوا اقامهٔ دعوا ممنوعیت را متوقف نمی‌کند؛ ضرری که جبران آن دشوار است و خلاف قانون بودنِ آشکار، با هم نشان داده می‌شوند (İYUK m.27/2).
• خوانده و دادگاه بر اساس مقامی که ممنوعیت را اعمال کرده تعیین می‌شوند: اگر ریاست ادارهٔ مهاجرت اعمال کرده باشد، دادگاه اداری آنکارا؛ اگر استانداری اعمال کرده باشد، دادگاه اداری همان استان.
• راه شکایت از رأی متفاوت است: علیه رأی دادگاه بدوی ظرف 30 روز می‌توان istinaf (تجدیدنظر) خواست (İYUK m.45). در دعاوی ناشی از قانون شمارهٔ 6458، حتی اگر bölge idare mahkemesi (دادگاه تجدیدنظر اداری منطقه) رأی را نقض کند و از نو رأی دهد، راه temyiz (فرجام‌خواهی) وجود ندارد (İYUK m.46/2-d).

برای جزئیات راه‌ها و آرایی که در دعاوی ممنوعیت ورود می‌توان برای ابطال به آن‌ها استناد کرد، راهنمای رفع ممنوعیت ورود به ترکیه را ببینید.

منابع

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی): m.9, m.53, m.54, m.55, m.57, m.59, m.60
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (قانون آیین دادرسی اداری): m.3, m.4, m.7, m.8, m.10, m.20, m.26, m.27, m.32, m.45, m.46
• Anayasa Mahkemesi (دادگاه قانون اساسی ترکیه): B. No: 2021/14332 (28.01.2026); 2019/438 (27.07.2022); 2015/2037 (06.01.2016); 2015/9409 (06.02.2019)
• Danıştay 10. Daire (شعبهٔ دهم شورای دولتی ترکیه): E.2021/321, K.2023/8805; E.2018/2011, K.2023/4050