رفع دیپورت ترکیه 2026: لغو حکم اخراج و ممنوعیت ورود

آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026. این راهنما بر اساس تغییرات قانون شماره 7533 (7533 sayılı Kanun) مورخ 21 نوامبر 2024 که آیین دادرسی دعوای اخراج را از نو تنظیم کرد، و قانون شماره 7589 (7589 sayılı Kanun) مورخ 16 ژوئیه 2026 که فرجام‌خواهی در Danıştay (شورای دولت، عالی‌ترین مرجع قضایی اداری ترکیه) را در دعاوی ناشی از 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی شماره 6458، به اختصار YUKK) بست، تهیه شده است.

رفع دیپورت در ترکیه یعنی تبعه خارجی که درباره او sınır dışı etme kararı (حکم اخراج یا همان حکم دیپورت) صادر شده، این حکم را در idare mahkemesi (دادگاه اداری) ابطال کند، یا پس از اخراج، giriş yasağı (ممنوعیت ورود) و tahdit kodu (کد محدودیت) را که مانع ورود دوباره او به ترکیه است بردارد. وضعیتی که در زبان روزمره با یک کلمه «دیپورت» خوانده می‌شود، از نظر حقوقی ممکن است از سه اقدام جداگانه تشکیل شود: حکم اخراج، بازداشت اداری (idari gözetim) در Geri Gönderme Merkezi – GGM (مرکز اخراج یا «کمپ دیپورت») و ممنوعیت ورود به ترکیه. مهلت، مرجع رسیدگی و راه رفع هر یک از این سه متفاوت است و رفع یکی، دیگری را خودبه‌خود از بین نمی‌برد.

در ادامه، نخست جدولی آمده که نشان می‌دهد بسته به وضعیت شما کدام راه باز است؛ سپس مهلت و مرجع هر راه، دلایلی که دادگاه‌ها بر اساس آن‌ها حکم را ابطال می‌کنند، مدت‌های ممنوعیت ورود، هزینه‌ها و پاسخ درست به اطلاعات نادرستی که در اینترنت زیاد دست‌به‌دست می‌شود.

رفع دیپورت ترکیه: شما در کدام وضعیت هستید؟

دو ردیف نخست وضعیت کسی را توصیف می‌کند که در ترکیه است و سه ردیف آخر وضعیت کسی را که خارج از ترکیه است. یک نفر ممکن است به‌ترتیب هر سه مرحله را از سر بگذراند: نخست حکم اخراج به او ابلاغ می‌شود، سپس به GGM برده می‌شود و پس از بیرون رانده شدن از کشور با ممنوعیت ورود روبه‌رو می‌شود. مهلتی که در هر مرحله از دست برود، مرحله بعد را دشوارتر می‌کند. اینکه چگونه از سابقه خود باخبر شوید، در بخش استعلام راهنمای رفع ممنوعیت ورود به ترکیه توضیح داده شده است.

دیپورت یک سابقه واحد نیست: سه اقدام، سه راه جداگانه برای رفع

1. حکم اخراج (حکم دیپورت)

حکم اخراج را استانداری به دستور ریاست اداره مهاجرت یا رأساً صادر می‌کند؛ il göç idaresi müdürlüğü (اداره مهاجرت استان) حکم را از طرف استانداری تنظیم می‌کند (ماده 53/1 YUKK). نهادی که در متن قانون با عنوان «Genel Müdürlük» (اداره کل) آمده، امروز همان ریاست اداره مهاجرت است. دلایل صدور حکم در ماده 54 برشمرده شده‌اند و مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: تهدید برای نظم یا امنیت عمومی، فراتر رفتن بیش از ده روز از مدت ویزا یا معافیت ویزا، ابطال ikamet izni (اجازه اقامت)، تخلف بیش از ده روز از اجازه اقامت بدون دلیل موجه، کار بدون çalışma izni (اجازه کار)، ورود یا خروج غیرقانونی و آمدن به ترکیه با وجود ممنوعیت ورود. قانون می‌گوید در این موارد حکم «گرفته می‌شود». به همین دلیل آنچه در دعوا محل بحث است این است که آیا دلیل به‌طور عینی و مشخص وجود دارد یا نه، و آیا یکی از موانع ماده 55 در میان است یا نه.

2. بازداشت اداری (کمپ دیپورت یا مرکز اخراج)

استانداری برای کسانی از میان افراد مشمول حکم اخراج که خطر فرار یا ناپدید شدن دارند، قواعد ورود و خروج را نقض کرده‌اند، از سند جعلی یا بی‌اساس استفاده کرده‌اند، در مهلتی که به آن‌ها داده شده خارج نشده‌اند یا از نظر نظم عمومی تهدید تلقی می‌شوند، حکم بازداشت اداری صادر می‌کند یا به‌جای آن تعهدات جایگزین مقرر می‌کند (ماده 57/2). بازداشت اداری نوعی محدودیت آزادی است و نظارت بر آن نه با دادگاه اداری، بلکه با قاضی کیفری صلح (sulh ceza hâkimi) است.

3. ممنوعیت ورود و کد محدودیت (tahdit kodu)

ورود تبعه خارجی که از ترکیه اخراج شده، از سوی ریاست اداره مهاجرت یا استانداری‌ها ممنوع می‌شود (ماده 9/2). ریاست می‌تواند ورود تبعه خارجی را که اخراج نشده نیز به دلیل نظم عمومی، امنیت عمومی یا سلامت عمومی ممنوع کند (ماده 9/1). این ممنوعیت‌ها در سامانه ثبت اداره با کدهای محدودیت متشکل از حرف و عدد پیگیری می‌شوند. عبارت «tahdit kodu» در قانون نیامده و هیچ فهرست رسمی و منتشرشده‌ای که معنای کدها را نشان دهد وجود ندارد؛ اینکه یک کد برای شما چه معنایی دارد، نه از حرف آن، بلکه از دلیل اقدامی که درباره شما انجام شده فهمیده می‌شود.

قانون همچنین امکان مشروط کردن ورود به شرط اجازه پیشین را فراهم می‌کند: ریاست به دلیل نظم عمومی، امنیت عمومی یا سلامت عمومی، و استانداری‌ها به دلیل جریمه‌های اداری و مطالبات عمومی می‌توانند این شرط را بگذارند (ماده 9/7). اجازه پیشین ممنوعیت نیست، اما بدون گرفتن اجازه نمی‌توان از مرز عبور کرد.

این سه اقدام ممکن است به هم مرتبط باشند و در این صورت دعاوی می‌توانند در یک دادگاه رسیدگی شوند. شورای دولت دعوای اخراجی را که درباره یک تبعه خارجی در بورسا اقامه شده بود و دعوای ممنوعیت ورود با کد G-87 را که در آنکارا اقامه شده بود، به این دلیل که نتیجه یکی بر دیگری اثر می‌گذارد مرتبط دانست و تصمیم گرفت که هر دو در Bursa 1. İdare Mahkemesi (دادگاه اداری شماره 1 بورسا) رسیدگی شوند (Danıştay 10. Daire، یعنی شعبه 10 شورای دولت، E.2023/6229، K.2023/8235، 13.12.2023؛ ماده 38 İYUK، یعنی İdari Yargılama Usulü Kanunu یا قانون آیین دادرسی اداری).

اگر در ترکیه هستید: لغو حکم دیپورت در مهلت 7 روزه

تبعه خارجی، نماینده قانونی یا وکیل او می‌تواند علیه حکم اخراج ظرف هفت روز از تاریخ ابلاغ حکم به دادگاه اداری مراجعه کند (ماده 53/3). وقتی از «رفع دیپورت» صحبت می‌شود، حساس‌ترین مهلت همین است. اگر این مهلت از دست برود، اخراج قابل اجرا می‌شود و تلاش برای رفع دیپورت هم بیشتر وقت‌ها ناچار باید از خارج از کشور و علیه ممنوعیت ورود دنبال شود.

مهلت 7 روزه چگونه حساب می‌شود؟

مهلت از روز بعد از روز ابلاغ حکم آغاز می‌شود و تعطیلات آخر هفته و روزهای تعطیلی که در این فاصله قرار می‌گیرند جزو مهلت حساب می‌شوند. اگر روز آخر به تعطیلی بیفتد، مهلت تا پایان نخستین روز کاری بعد از آن تمدید می‌شود (ماده 8 İYUK). برای نمونه، اگر حکم در روز پنجشنبه 22 اکتبر 2026 ابلاغ شده باشد، روز هفتم به 29 اکتبر، عید جمهوریت (Cumhuriyet Bayramı)، می‌افتد و روز آخر جمعه 30 اکتبر خواهد بود. مهلت را نه بر اساس تاریخ درج‌شده روی حکم یا روزی که دستگیر یا به GGM منتقل شده‌اید، بلکه بر اساس تاریخ ابلاغ حساب کنید؛ برای این کار حتماً یک نسخه از برگه ابلاغ و دریافت (tebliğ-tebellüğ belgesi) را بگیرید. اگر حکم اصلاً ابلاغ نشده باشد یا فقط برگه دیگری به امضای شما رسیده باشد، ارزیابی مهلت تغییر می‌کند: اگر حکم اخراج ابلاغ نشود چه می‌شود.

برای پیدا کردن آخرین روز از تاریخ ابلاغ، از محاسبه مهلت 7 روزه اعتراض به دیپورت استفاده کنید؛ این ابزار تمدید مهلت در تعطیلات آخر هفته و رسمی را هم نشان می‌دهد.

طرح دعوا اجرای دیپورت را خودبه‌خود متوقف می‌کند

طبق قانون، با محفوظ ماندن رضایت تبعه خارجی، در مهلت طرح دعوا و اگر دعوا اقامه شده باشد تا پایان رسیدگی، تبعه خارجی اخراج نمی‌شود (ماده 53/3). این حمایت در طول مهلت هفت روزه نیز برقرار است: اخراج شما پیش از پایان مهلت و بدون رضایتتان خلاف قانون است. با این حال دعوا را به روز آخر موکول نکنید. برای این حمایت لازم نیست جداگانه از دادگاه قرار توقف اجرا (yürütmenin durdurulması) گرفته شود. در دعاوی اداری عمومی، طرح دعوا اجرای اقدام را متوقف نمی‌کند (ماده 27/1 İYUK)؛ اما اثر توقیفی دعوای اخراج مستقیماً از خود قانون ناشی می‌شود. کسی که به دادگاه مراجعه می‌کند باید مراجعه خود را به مرجع صادرکننده حکم نیز اطلاع دهد؛ باید مستند شود که نسخه‌ای از دادخواست که شماره ثبت دادگاه را دارد به اداره مهاجرت استان تحویل داده شده است.

این حمایت امروز هیچ استثنایی ندارد. در سال 2016 با 676 sayılı KHK (فرمان دارای قوت قانون شماره 676)، در حکم‌هایی که به برخی دلایل مانند ارتباط با سازمان تروریستی و تهدید نظم عمومی صادر می‌شد (ماده 54/1، بندهای b، d و k)، طرح دعوا اخراج را متوقف نمی‌کرد. Anayasa Mahkemesi (دادگاه قانون اساسی ترکیه، AYM) در این دوره، نبودِ تضمینی قانونی را که خطر اخراج را در انتظار نتیجه دعوا از میان بردارد، نقض حق مراجعه مؤثر دانست (B. No: 2016/22418، 30.05.2019)؛ این استثنا با قانون شماره 7196 (7196 sayılı Kanun) در دسامبر 2019 لغو شد. به همین دلیل این گفته که «در حکم‌های مبتنی بر امنیت عمومی، حتی اگر دعوا اقامه کنید فرستاده می‌شوید» کهنه شده است.

فرم بازگشت داوطلبانه ممکن است رضایت شما تلقی شود

چون حمایت قانونی «با محفوظ ماندن رضایت تبعه خارجی» پیش‌بینی شده، درخواست بازگشت داوطلبانه‌ای که در GGM امضا شود، می‌تواند با وجود دعوای اقامه‌شده مبنای خروج قرار گیرد. دادگاه قانون اساسی احراز کرد که در فرم درخواست بازگشت داوطلبانه، امضای نماینده BMMYK (کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان)، Kızılay (هلال احمر ترکیه) یا سازمان جامعه مدنی که بخشنامه مربوط به اتباع خارجی تحت حمایت موقت آن را لازم می‌داند وجود نداشته است، و بر تکلیف دولت به تشخیص اینکه بازگشت آگاهانه بوده یا نه تأکید کرد (B. No: 2019/24388، 02.05.2023). هیچ سندی را که محتوایش را نمی‌فهمید و درباره‌اش با وکیلتان مشورت نکرده‌اید امضا نکنید؛ اگر امضا کرده‌اید، فوراً وکیلتان را باخبر کنید.

اعتراض به استانداری نه؛ دعوا در دادگاه اداری

قانون راه مقابله با حکم اخراج را مستقیماً دادگاه اداری تعیین کرده است. دادخواست اعتراضی که به استانداری یا اداره مهاجرت استان داده شود، جای راه قضایی را که تضمین اخراج نشدن را ایجاد می‌کند نمی‌گیرد و باعث می‌شود 7 روز در انتظار پاسخ هدر برود. اگر دادخواست به دادگاه اداری غیرصالح داده شود، دعوا از جهت صلاحیت محلی رد و پرونده به دادگاه صالح فرستاده می‌شود (ماده 15/1-a İYUK). با این حال در دعوایی با چنین مهلت کوتاهی، مراجعه به دادگاه درست از همان بار نخست در وقت صرفه‌جویی می‌کند.

رسیدگی چقدر طول می‌کشد و آیا رأی قطعی است؟

پس از تغییری که با قانون شماره 7533 انجام شد، پرونده با رسیدن دفاعیه اداره یا با گذشتن مهلت دفاعیه کامل‌شده (tekemmül) تلقی می‌شود. دادگاه ظرف پانزده روز از تکمیل پرونده، یا اگر قرار اعدادی یا جلسه رسیدگی لازم باشد از تکمیل آن‌ها، رأی می‌دهد؛ برگزاری جلسه رسیدگی در اختیار دادگاه است. اگر ابلاغ به نشانی‌ای که در دادخواست ذکر کرده‌اید ممکن نباشد، پرونده از جریان خارج می‌شود و اگر ظرف دو ماه نشانی جدید اعلام نشود، دعوا اقامه‌نشده تلقی می‌شود (ماده 53/3؛ ماده 26/3 İYUK). به همین دلیل «15 روز» نه از روز تقدیم دادخواست، بلکه از روزی حساب می‌شود که پرونده کامل شده است؛ مدت کل ممکن است بسته به پرونده طولانی‌تر شود.

رأیی که دادگاه اداری در این دعوا صادر می‌کند قطعی است؛ راه istinaf (تجدیدنظر) و temyiz (فرجام‌خواهی) وجود ندارد. دادگاه قانون اساسی این قاعده قطعیت را مغایر قانون اساسی ندانسته و ایراد را رد کرده است (E.2024/25، K.2024/116، 30.05.2024). راهی که پس از رأی رد باقی می‌ماند شکایت فردی (bireysel başvuru) به دادگاه قانون اساسی است: این شکایت ظرف 30 روز از تاریخ طی شدن راه‌های مراجعه انجام می‌شود (ماده 47/5 قانون شماره 6216) و اخراج را خودبه‌خود متوقف نمی‌کند. اگر از نظر حق حیات یا منع بدرفتاری خطر جدی وجود داشته باشد، باید جداگانه درخواست اقدام احتیاطی (tedbir) شود.

دادگاه به چه دلایلی حکم دیپورت را ابطال می‌کند؟

• اگر دلیل عینی و مشخص نباشد. عبارتی مانند «تهدید برای نظم عمومی ارزیابی شده است» تا زمانی که با رویداد و سند پشتیبانی نشود کافی نیست. به نظر دادگاه قانون اساسی، در اخراج یا ممنوعیت ورود به دلیل امنیت ملی، مقامات عمومی موظف‌اند اطلاعات کافی و جدی درباره اینکه شخص به فعالیت‌هایی با این ماهیت پرداخته است به مراجع قضایی ارائه کنند، و دادگاه‌ها نیز موظف‌اند دلیل پذیرش یا رد این اظهارات را توضیح دهند (B. No: 2021/14332، 28.01.2026).
• اگر مانع قانونی وجود داشته باشد. خطر مجازات اعدام، شکنجه یا رفتار غیرانسانی در کشور مقصد؛ پرخطر بودن سفر به دلیل مشکل جدی سلامت، سن یا بارداری؛ بیماری حیاتی که درمانش ادامه دارد؛ قربانی قاچاق انسان بودن که در روند حمایت قرار دارد یا قربانی خشونت بودن که درمانش ادامه دارد، حتی برای شخص مشمول ماده 54 مانع صدور حکم اخراج است (ماده 55/1). جزئیات: اتباع خارجی که نمی‌توان آن‌ها را اخراج کرد.
• اگر زندگی خانوادگی سنجیده نشده باشد. برای تبعه خارجی که در ترکیه پیوند خانوادگی محکمی دارد، دادگاه موظف است میان منفعت عمومی و حق احترام به زندگی خانوادگی توازن برقرار کند. دادگاه قانون اساسی درباره رأیی که دعوای اخراج را بدون هیچ بحثی درباره ادعاهای زندگی خانوادگی و تنها به این دلیل که ممنوعیت ورود پنج‌ساله وجود دارد رد کرده بود، احراز کرد که این توازن برقرار نشده و اخراج نامتناسب بوده است (B. No: 2019/438، 27.07.2022).
• اگر کشور مقصد و خطر بررسی نشده باشد. دادگاه قانون اساسی در پرونده‌ای رأی به نقض داد که در آن، برای شاکیانی که فرستادنشان به کشور مبدأ نامناسب تشخیص داده شده و فرستادنشان به کشور ثالث امن مقرر شده بود، این کشور نه در زمان اقدام و نه پس از آن مشخص نشده بود (B. No: 2022/34954، 03.03.2026). در ارزیابی خطر بدرفتاری، قاعدتاً شرایط تاریخ صدور حکم ملاک است، اما تحولات تازه‌ای که مستقیماً بر نتیجه اثر می‌گذارند نیز باید در نظر گرفته شوند (B. No: 2023/26088، 19.03.2024).

دادگاه صالح و دادخواست

مرجع دارای صلاحیت ذاتی (görevli) دادگاه اداری است؛ مرجع دارای صلاحیت محلی (yetkili)، دادگاه اداری محلی است که استانداری صادرکننده حکم در آن قرار دارد (ماده 32/1 İYUK). برای حکمی که به نام İstanbul Valiliği (استانداری استانبول) تنظیم شده، دادگاه‌های اداری استانبول صالح‌اند؛ انتقال بعدی تبعه خارجی به GGM استانی دیگر صلاحیت را تغییر نمی‌دهد. خوانده دعوا استانداری صادرکننده حکم است. دعوا را خود تبعه خارجی، نماینده قانونی یا وکیل او می‌تواند اقامه کند (ماده 53/3)؛ گرفتن وکیل اجباری نیست. اعضای خانواده‌ای که نماینده قانونی نیستند نمی‌توانند به نام خودشان از طرف تبعه خارجی دعوا اقامه کنند؛ اگر تبعه خارجی در GGM باشد، vekâletname (وکالت‌نامه) را می‌توان همان‌جا از طریق noter (دفتر اسناد رسمی) داد. دادخواست خطاب به ریاست دادگاه اداری نوشته می‌شود و در آن طرفین، تاریخ ابلاغ حکم، موضوع دعوا، دلایل و ادله ذکر می‌شود؛ نسخه‌ای از حکم به دادخواست پیوست می‌شود (ماده 3 İYUK). برای نمونه قابل تکمیل، نامه اطلاع‌رسانی به استانداری و درخواست رفع ممنوعیت ورود، به صفحه نمونه دادخواست رفع دیپورت مراجعه کنید.

اگر در کمپ دیپورت (GGM) هستید: بازداشت اداری را جداگانه رفع کنید

اقامه دعوای اخراج، شخص را از GGM بیرون نمی‌آورد؛ دعوا فقط اجرای اقدام اخراج را متوقف می‌کند. خود نگهداری، با درخواست به قاضی کیفری صلح علیه حکم بازداشت اداری پایان می‌یابد (ماده 57/6). ویژگی‌هایی از این درخواست که باید دانست:

• در قانون مهلتی برای درخواست وجود ندارد؛ تا زمانی که بازداشت ادامه دارد می‌توان درخواست داد. قاعده «اعتراض به دادگاه کیفری صلح ظرف 7 روز» که در برخی صفحه‌ها و خلاصه‌های هوش مصنوعی آمده، در قانون وجود ندارد.
• درخواست، بازداشت را خودبه‌خود متوقف نمی‌کند؛ قاضی رسیدگی را ظرف پنج روز به پایان می‌رساند و تصمیم او قطعی است.
• با این ادعا که شرایط از میان رفته یا تغییر کرده است می‌توان دوباره درخواست داد؛ رد نخستین مانع درخواست دوم نیست (اگر اعتراض به بازداشت اداری رد شود).
• اگر دادخواست به GGM یا به اداره داده شود، فوراً به قاضی کیفری صلح صالح رسانده می‌شود.
• بازداشت حداکثر شش ماه است؛ در صورتی که تبعه خارجی همکاری نکند یا درباره کشورش سند درست ارائه ندهد، می‌تواند حداکثر شش ماه دیگر تمدید شود (ماده 57/3). استانداری موظف است لزوم بازداشت را هر ماه ارزیابی کند (ماده 57/4).
• به‌جای بازداشت می‌توان تعهدات جایگزین مانند تعهد اقامت در نشانی معین و اعلام حضور، وثیقه یا نظارت الکترونیکی اعمال کرد (ماده 57/A).
• شخص نگهداری‌شده در GGM حق دارد با وکیل، دفتر اسناد رسمی و بستگانش دیدار کند (ماده 59/1-b)؛ به کسی که توان پرداخت حق‌الوکاله را ندارد، در صورت درخواست، طبق مقررات Avukatlık Kanunu (قانون وکالت) وکیل داده می‌شود (ماده 57/7).

برای نقشه راه گام‌به‌گام به صفحه‌های چگونه از مرکز اخراج بیرون بیاییم و نمونه دادخواست اعتراض به بازداشت اداری مراجعه کنید.

اگر دیپورت شده‌اید: رفع ممنوعیت ورود به ترکیه و کد محدودیت

پس از خروج از کشور، «رفع دیپورت» بیشتر وقت‌ها به معنای رفع ممنوعیت ورود است. چون ورود تبعه خارجی اخراج‌شده به حکم قانون ممنوع می‌شود (ماده 9/2)، اگر در مهلت مقرر علیه حکم اخراج دعوا اقامه نشده باشد، آنچه از این پس محل بحث است خود ممنوعیت، مدت و دلیل آن است. دو راه وجود دارد و می‌توان هر دو را با هم به کار برد.

راه 1: درخواست رفع ممنوعیت از ریاست اداره مهاجرت (ماده 9/6)

ریاست اداره مهاجرت می‌تواند ممنوعیت ورود را بردارد یا با محفوظ ماندن ممنوعیت، اجازه دهد تبعه خارجی برای مدتی معین وارد ترکیه شود (ماده 9/6). درخواست رفع با دادخواست و از سوی خود شخص یا وکیلش انجام می‌شود. در دادخواست با ارائه مدارک نشان داده می‌شود که ممنوعیت بر کدام اقدام استوار است و چرا ناروا یا دیگر غیرضروری است: تعیین مدتی طولانی‌تر از درجه‌بندی قانونی، ثبت اشتباه، پرداخت شدن جریمه، همسر و فرزندان در ترکیه، سلامت، دعاوی جاری یا پیوندهای مشخصی مانند ملک.

اگر اداره ظرف 30 روز پاسخ ندهد، درخواست ردشده تلقی می‌شود؛ از این تاریخ یا از ابلاغ پاسخ صریح رد، ظرف 60 روز می‌توان در دادگاه اداری دعوا اقامه کرد (مواد 10 و 7 İYUK). شورای دولت رأی دادگاه اداری را که رد درخواست رفع ممنوعیت ورود را ابطال کرده بود تأیید کرده است (Danıştay 10. Daire، E.2021/321، K.2023/8805، 25.12.2023). در پرونده‌ای دیگر، شخص با meşruhatlı vize (ویزای مشروحه) به قصد پیوستن به خانواده به ترکیه آمده بود، ممنوعیت 1 ساله Ç-114 دو روز بعد برداشته شده بود و او اجازه اقامت خانوادگی گرفته بود. اداره دو سال بعد درخواست اقامت کوتاه‌مدت او را با این استدلال که «ممنوعیت ورود دارد و باید دوباره با ویزای مشروحه بیاید» رد کرد؛ شورای دولت با بیان اینکه در تاریخ اقدام ممنوعیتی وجود نداشته، رأی مربوط به رد دعوا را نقض کرد (Danıştay 10. Daire، E.2016/938، K.2021/4947، 20.10.2021). ممنوعیتی که برداشته شده، نمی‌تواند در اقدام‌های اقامتی بعدی دلیل قرار گیرد. حتی اگر از گذاشتن ممنوعیت زمان زیادی گذشته باشد، درخواست رفع مبتنی بر واقعیت‌های تازه و دعوا علیه رد آن، راهی است که باید ارزیابی شود.

راه 2: دعوای ابطال علیه ممنوعیت ورود

• مهلت: 60 روز از ابلاغ کتبی ممنوعیت (ماده 7 İYUK). قانون ابلاغ ممنوعیت ورود را الزامی کرده است (ماده 10/1)؛ در ممنوعیتی که ابلاغ نشده بود، شورای دولت تاریخ اطلاع خواهان‌ها از ممنوعیت را مبنا قرار داد (Danıştay 10. Daire، E.2018/2011، K.2023/4050، 22.06.2023).
• توقف اجرا: برخلاف دعوای اخراج، اقامه دعوا علیه ممنوعیت ورود، ممنوعیت را متوقف نمی‌کند. باید با نشان دادن هم‌زمان ضرر جبران‌ناپذیر و غیرقانونی بودن آشکار، درخواست توقف اجرا کرد (ماده 27/2 İYUK).
• دادگاه صالح: دادگاه اداری محلی که مرجع گذارنده ممنوعیت در آن قرار دارد (ماده 32/1 İYUK). اگر ممنوعیت را ریاست اداره مهاجرت گذاشته باشد، دادگاه اداری آنکارا، و اگر یک استانداری گذاشته باشد، دادگاه اداری همان استان صالح است. اقامه دعوای ممنوعیت با کد G-87 در Ankara 1. İdare Mahkemesi (دادگاه اداری شماره 1 آنکارا) در پرونده 2023/6229 شورای دولت که در بالا آمد، همین تفکیک را نشان می‌دهد.
• راه تجدیدنظر: علیه رأی بدوی ظرف 30 روز از ابلاغ، راه تجدیدنظر (istinaf) در bölge idare mahkemesi (دادگاه اداری منطقه‌ای) باز است (ماده 45 İYUK). طبق قاعده‌ای که با قانون شماره 7589 افزوده شد، در دعاوی ناشی از اجرای قانون شماره 6458، حتی اگر دادگاه اداری منطقه‌ای رأی بدوی را نقض کند و دوباره رأی دهد، نمی‌توان در شورای دولت فرجام‌خواهی کرد (ماده 46/2-d İYUK).
• دعوا از خارج از کشور: برای اقامه دعوا لازم نیست به ترکیه بیایید. وکالت‌نامه در کنسولگری ترکیه در کشوری که در آن هستید یا نزد دفتر اسناد رسمی محلی تنظیم می‌شود؛ برای وکالت‌نامه‌ای که نزد دفتر اسناد رسمی محلی تنظیم شده، در کشورهای عضو Apostil Sözleşmesi (کنوانسیون آپوستیل) گواهی آپوستیل گرفته می‌شود و همراه ترجمه ترکی آن برای وکیل فرستاده می‌شود.

مواردی که دادگاه‌ها ممنوعیت ورود را برداشته‌اند

نقطه مشترک این آرا این است: اداره موظف است ممنوعیت و مدت آن را با واقعیت‌ها و اسناد مشخص مستدل کند. گذاشتن ممنوعیت از سقف بالا به‌جای مدت کوتاه‌تری که قانون پیش‌بینی کرده، یا بررسی نکردن درخواستی که به نفع شخص است، دلیل ابطال است. برای جزئیات درخواست و دعوا به راهنمای رفع ممنوعیت ورود به ترکیه، و برای گزینه‌های بازگشت به راهنمای تبعه خارجی دیپورت‌شده چگونه به ترکیه بازمی‌گردد مراجعه کنید.

ممنوعیتی که مدتش تمام شده: به‌جای دعوا، سابقه را کنترل کنید

با پایان مدت ممنوعیت، ممنوعیت اثر خود را از دست می‌دهد. در یک پرونده، دادگاه اداری دعوای اقامه‌شده علیه ممنوعیت 2 ساله Ç-113 را که مدتش در 2 ژوئیه 2015 تمام شده بود، به این دلیل که اقدام دیگر قابل اجرا نیست بدون بررسی رد کرد؛ بخش دیگر همان رأی از سوی شورای دولت تأیید شد (Danıştay 10. Daire، E.2016/15371، K.2020/6395). برای ممنوعیتی که مدتش تمام شده، به‌جای اقامه دعوا باید کنترل کرد که آیا سابقه در سامانه بسته شده است یا نه و آیا درباره شما کدی جداگانه، جریمه پرداخت‌نشده یا شرط اجازه پیشین وجود دارد یا نه. برای کسی که با وجود پایان مدت هنگام ورود متوقف می‌شود، نخستین گام این است که مبنای سابقه را کتباً بپرسد.

ممنوعیت ورود بعد از دیپورت از ترکیه چند سال است؟

مدت ممنوعیت ورود حداکثر پنج سال است؛ اگر از نظر نظم عمومی یا امنیت عمومی تهدید جدی وجود داشته باشد، ریاست اداره مهاجرت می‌تواند این مدت را حداکثر ده سال دیگر افزایش دهد (ماده 9/3). در قانون «دیپورت مادام‌العمر» یا ممنوعیت ورود نامحدود وجود ندارد؛ این هم درست نیست که در هر اخراجی ممنوعیت پنج‌ساله گذاشته شود. در ممنوعیت‌های ناشی از تخلف ویزا یا اقامت، مدت بر اساس طول تخلف و اینکه شخص خودش خارج شده یا نه درجه‌بندی می‌شود. درجه‌بندی اعلام‌شده در بیانیه 9 ژوئن 2020 اداره مهاجرت به این شرح است:

این درجه‌بندی بر دو قاعده قانونی استوار است: برای تبعه خارجی که پیش از کشف تخلف برای خروج به استانداری مراجعه کند و جریمه‌های اداری را بپردازد، به شرط آنکه از مدت‌های تخلفی که وزارت تعیین کرده فراتر نرود، ممکن است ممنوعیت ورود گذاشته نشود (ماده 9/4)؛ برای کسی که به ترک کشور دعوت شده (terke davet) و در مهلت خارج شده نیز ممکن است ممنوعیت گذاشته نشود (ماده 9/5؛ نک. دعوت به ترک ترکیه). ممنوعیت‌های مبتنی بر نظم یا امنیت عمومی تابع این جدول نیستند؛ مدت آن‌ها با تصمیم اداره تعیین می‌شود و نمی‌تواند از پنج سال، و در صورت تهدید جدی از پانزده سال، فراتر رود. هرچند در قانون ممنوعیت مادام‌العمر وجود ندارد، به یک استثنا توجه کنید: تا زمانی که هزینه‌های اخراج بازپرداخت نشود، ممکن است اجازه ورود داده نشود (ماده 60/3-ç) و برای جریمه‌های اداری و مطالبات عمومی پرداخت‌نشده ممکن است شرط اجازه پیشین گذاشته شود (ماده 9/7). این موانع نه به مدت، بلکه به پرداخت وابسته‌اند و ممکن است تا پرداخت بدهی ادامه یابند. برای مبلغ جریمه به راهنمای محاسبه جریمه تخلف ویزا مراجعه کنید.

کدهای محدودیت در آرای دادگاه‌ها: Ç-113، Ç-114، G-87 و دیگران

چون فهرست رسمی معنای کدها منتشر نشده، جدول زیر فقط نشان می‌دهد که اقدام مورد دعوا در آرای شورای دولت چگونه توصیف شده است. مدت یک کد ممکن است از پرونده‌ای به پرونده دیگر فرق کند؛ آنچه برای شما معتبر است، اقدامی است که درباره شما انجام شده. برای کدهای دیگری که در عمل دیده می‌شوند: فهرست کدهای محدودیت.

دیپورت 5 ساله ترکیه چگونه برداشته می‌شود؟

ممنوعیت پنج‌ساله به سه شکل پایان می‌یابد: با تمام شدن مدت، با برداشتن ممنوعیت از سوی ریاست اداره مهاجرت (ماده 9/6) یا با ابطال ممنوعیت از سوی دادگاه. قوی‌ترین مبانی برای رفع پیش از پایان مدت عبارت‌اند از: گذاشتن ممنوعیت طولانی‌تر از درجه‌بندی قانونی (برای نمونه پنج سال برای کسی که خودش خارج شده)، ابلاغ نشدن آن، نداشتن دلیل مشخص و پیوندهایی که بر تناسب اثر می‌گذارند، مانند همسر و فرزند در ترکیه یا دلایل سلامت. اگر در دوره ممنوعیت فقط برای هدف و مدتی معین نیاز به ورود باشد، ویزای مشروحه جداگانه ارزیابی می‌شود؛ اما این راه ممنوعیت را برنمی‌دارد.

ویزای مشروحه دیپورت را رفع نمی‌کند

رایج‌ترین اشتباه در اینترنت این است که ویزای مشروحه را راهی برای «رفع دیپورت» می‌دانند. به تبعه خارجی که ورودش ممنوع است، قاعدتاً ویزا داده نمی‌شود (ماده 15/1-b). قانون فقط امکان می‌دهد که به شخصی که صدور ویزا برای او مفید تشخیص داده شود، با تأیید وزیر ویزا داده شود (ماده 15/2) و ریاست با محفوظ ماندن ممنوعیت برای مدتی معین اجازه ورود دهد (ماده 9/6). یعنی با ویزای مشروحه می‌توان وارد ترکیه شد؛ اما ممنوعیت ورود و سابقه محدودیت در تمام این مدت نیز سر جای خود باقی است. همچنین درخواست اجازه کار تبعه خارجی که اعلام شده مشمول مواد 7، 15 و 54 قانون شماره 6458 است رد می‌شود (ماده 9/1-f قانون 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu، یعنی قانون نیروی کار بین‌المللی شماره 6735)؛ به همین دلیل «دور زدن دیپورت با اجازه کار» هم راه‌حل دائمی نیست. جزئیات: ویزای مشروحه و چگونه با وجود ممنوعیت ورود وارد ترکیه شویم.

هزینه رفع دیپورت ترکیه: «جریمه دیپورت 2 ساله چقدر است؟»

ممنوعیت ورود جریمه نقدی نیست؛ با پرداخت پول برداشته نمی‌شود و در قانون «عوارض رفع دیپورت» یا هیچ تعرفه رسمی مشابهی وجود ندارد. سه قلم جداگانه مربوط به پول اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند:

• جریمه تخلف ویزا و اقامت: عوارض و جریمه‌ای است که برای مدت تخلف پرداخت می‌شود. درخواست و پرداخت پیش از کشف تخلف می‌تواند بر مدت ممنوعیت اثر بگذارد (جدول بالا)، اما حکم اخراجی را که صادر شده یا ممنوعیتی را که گذاشته شده خودبه‌خود برنمی‌دارد.
• هزینه‌های اخراج: هزینه سفر تبعه خارجی اخراج‌شده قاعدتاً از خود او تأمین می‌شود؛ تا زمانی که هزینه‌هایی که ریاست پرداخت کرده بازپرداخت نشود، ممکن است اجازه ورود به ترکیه داده نشود (ماده 60/3).
• جریمه‌های اداری و مطالبات عمومی پرداخت‌نشده: استانداری می‌تواند به دلیل این‌ها ورود را به شرط اجازه پیشین مشروط کند (ماده 9/7). اگر با وجود پایان مدت ممنوعیت نمی‌توان وارد شد، دلیل بیشتر وقت‌ها همین است.

اگر دعوا اقامه شود، هزینه‌های دادرسی (harç) و هزینه‌های ابلاغ پرداخت می‌شود؛ حق‌الوکاله بسته به نوع پرونده جداگانه تعیین می‌شود. به واسطه‌هایی که با گفتن «دیپورت را از سیستم پاک می‌کنیم» پول می‌خواهند اعتماد نکنید: ممنوعیت ورود فقط با تصمیم ریاست، با پایان مدت یا با رأی دادگاه برداشته می‌شود (کلاهبرداری در مشاوره ویزا و مهاجرت).

اطلاعات نادرست رایج درباره دیپورت ترکیه و پاسخ درست

اطلاعات زیر در صفحه‌هایی که درباره رفع دیپورت نوشته شده‌اند و در خلاصه‌های هوش مصنوعی موتورهای جست‌وجو زیاد دیده می‌شوند. پاسخ درست هر یک را همراه با مبنای آن آورده‌ایم.

مدارک لازم برای رفع دیپورت ترکیه

اگر در ترکیه هستید: دعوای اخراج و GGM

• متن کامل حکم اخراج و برگه ابلاغ و دریافت
• در صورت وجود، حکم بازداشت اداری، حکم‌های تمدید و ابلاغیه‌های ارزیابی ماهانه
• گذرنامه، سوابق ورود و خروج، اجازه اقامت یا مدارک درخواست آن
• مدارکی که به دلیل حکم پاسخ می‌دهند: گواهی سوءپیشینه (adli sicil kaydı)، قرار منع تعقیب یا حکم برائت، سوابق کاری و مالیاتی، گواهی دانشجویی
• پیوند خانوادگی: سوابق ازدواج و تولد، مدارک تابعیت یا اقامت همسر و فرزندان
• گزارش‌های پزشکی، گواهی بارداری؛ اگر ادعای خطر در بازگشت به کشور وجود دارد، مدارک شخصی پشتیبان آن
• وکالت‌نامه برای وکیل (در GGM حق دسترسی به دفتر اسناد رسمی وجود دارد)

اگر خارج از ترکیه هستید: ممنوعیت ورود و کد محدودیت

• نسخه‌ای از گذرنامه و در صورت وجود، کارت اقامت قبلی
• صورت‌جلسه بازگرداندن در مرز، نامه رد کنسولگری یا سندی که از طریق آن از ممنوعیت باخبر شده‌اید
• در صورت وجود، اسناد ابلاغ حکم اخراج و حکم ممنوعیت ورود
• مدارکی که نشان می‌دهد جریمه تخلف ویزا یا اقامت و در صورت وجود، هزینه‌های اخراج پرداخت شده است
• پیوندها در ترکیه: همسر یا فرزند شهروند ترکیه، سند ملک (tapu)، شراکت در شرکت، دعوای جاری
• وکالت‌نامه تنظیم‌شده در کنسولگری یا دفتر اسناد رسمی، در صورت لزوم با گواهی آپوستیل، همراه ترجمه ترکی آن

مراحل رفع دیپورت ترکیه گام‌به‌گام

1. سابقه را مشخص کنید. معلوم کنید اقدامی که درباره شما انجام شده حکم اخراج است، بازداشت اداری، ممنوعیت ورود یا شرط اجازه پیشین، و تاریخ ابلاغ را مشخص کنید.
2. مهلت را حساب کنید. در حکم اخراج 7 روز، در ممنوعیت ورود 60 روز. در بازداشت اداری مهلت قانونی وجود ندارد، اما هر روز به معنای ادامه نگهداری است.
3. مرجع درست را انتخاب کنید. برای حکم اخراج دادگاه اداری، برای بازداشت قاضی کیفری صلح، برای ممنوعیت ورود ریاست اداره مهاجرت و دادگاه اداری.
4. ادله‌ای را جمع کنید که به دلیل حکم پاسخ می‌دهد. به‌جای دادخواست استاندارد، به بندی از ماده 54 که حکم بر آن استوار است یا به مبنای ممنوعیت پاسخ دهید.
5. مراجعه کنید و اطلاع دهید. دعوای اخراج را به مرجع صادرکننده حکم اطلاع دهید؛ در دعوای ممنوعیت ورود، توقف اجرا را درخواست کنید.
6. اسنادی را که امضا می‌کنید کنترل کنید. در GGM فرم بازگشت داوطلبانه را بدون مشورت با وکیلتان امضا نکنید.
7. پس از رأی، سابقه را تأیید کنید. پس از رأی ابطال یا تصمیم رفع، کتباً تأیید بگیرید که ممنوعیت ورود، کدهای جداگانه و سابقه اجازه پیشین بسته شده‌اند؛ اگر در ترکیه می‌مانید، وضعیت اقامت خود را دوباره برقرار کنید.

پس از لغو حکم دیپورت چه می‌شود؟

رأی ابطال، اقدام اخراج را از میان برمی‌دارد، اما به‌تنهایی اجازه اقامت نمی‌دهد؛ وضعیت ماندن تبعه خارجی در ترکیه باید جداگانه برقرار شود. ممنوعیت ورود یا کد محدودیتی که مستقلاً گذاشته شده نیز ممکن است با رأی ابطال خودکار پاک نشود. به همین دلیل پس از قطعی شدن رأی باید تأیید شود که سابقه به‌روز شده است و در صورت لزوم درخواست اقامت تازه داده شود. برای راهی که در صورت رد درخواست اقامت باید دنبال شود، به راهنمای اجازه اقامتم رد شد، حالا چه کنم مراجعه کنید.

برای پرونده رفع دیپورت شما

در پرونده‌های دیپورت، بیشتر حق‌ها در روزهای نخست از دست می‌روند: برگه ابلاغ گرفته نمی‌شود، دعوا به مرجع اشتباه برده می‌شود یا در GGM فرمی امضا می‌شود. Av. Esra Ateş (وکیل اسرا آتش) پرونده‌های دعوای اخراج، درخواست علیه بازداشت اداری و رفع ممنوعیت ورود را از دفتر خود در استانبول پیش می‌برد. می‌توانید عکس حکم و اسناد ابلاغ را از طریق صفحه تماس یا خط واتس‌اپ بفرستید.

مبانی قانونی و آرای قضایی

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی): مواد 9، 10، 15، 53 (اصلاح‌شده با قانون شماره 7533)، 54، 55، 57، 57/A، 59، 60
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (قانون آیین دادرسی اداری): مواد 3، 7، 8، 10، 15، 26، 27، 32، 38، 45، 46/2-d (افزوده‌شده با قانون شماره 7589)
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (قانون نیروی کار بین‌المللی) ماده 9/1-f؛ 6216 sayılı Kanun (قانون شماره 6216) ماده 47/5
• Anayasa Mahkemesi (دادگاه قانون اساسی): E.2024/25، K.2024/116 (30.05.2024)؛ B. No: 2016/22418 (30.05.2019)؛ 2019/438 (27.07.2022)؛ 2019/24388 (02.05.2023)؛ 2023/26088 (19.03.2024)؛ 2021/14332 (28.01.2026)؛ 2022/34954 (03.03.2026)
• Danıştay 10. Daire (شعبه 10 شورای دولت): E.2023/6229، K.2023/8235؛ E.2020/4631، K.2024/5214؛ E.2018/3756، K.2023/3866؛ E.2018/2011، K.2023/4050؛ E.2016/15371، K.2020/6395؛ E.2016/14985، K.2020/5406؛ E.2021/321، K.2023/8805؛ E.2016/938، K.2021/4947؛ E.2016/2025، K.2021/2319