جریمه کار بدون مجوز در ترکیه 2026: کارفرما و اعتراض

آخرین به‌روزرسانی: 8 اکتبر 2026. مبالغ از جدول جریمه‌های نقدی اداری 2026 وزارتخانه Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB، وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه) گرفته شده است؛ قواعد با متن به‌روز 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu (قانون نیروی کار بین‌المللی شماره 6735) و 5326 sayılı Kabahatler Kanunu (قانون تخلفات شماره 5326) و آرای Uyuşmazlık Mahkemesi (دادگاه حل اختلاف صلاحیت میان مراجع قضایی)، Yargıtay (دیوان عالی ترکیه) و Danıştay (شورای دولتی ترکیه، عالی‌ترین مرجع قضایی اداری) بررسی شده است.

به کار گرفتن خارجی‌ای که مجوز کار (çalışma izni) ندارد طبق ماده 6/2 قانون 6735 ممنوع است؛ ماده 23/5-b-3 همین قانون برای کارفرما یا نماینده کارفرما (işveren vekili) برای هر خارجی جداگانه جریمه نقدی اداری پیش‌بینی کرده و این جریمه در 2026 برای هر خارجی 102.503 TL (لیر ترکیه) است. جریمه را Çalışma ve İş Kurumu il müdürü (مدیر استانی سازمان کار و اشتغال ترکیه) صادر می‌کند؛ اعتراض ظرف 15 روز از ابلاغ نزد sulh ceza hâkimliği (قاضی کیفری صلح) انجام می‌شود (قانون 5326، ماده 27/1). خارجی‌ای که بدون مجوز کار کرده نیز جداگانه جریمه می‌شود و برای اخراج (دیپورت) به İçişleri Bakanlığı (وزارت کشور ترکیه) اعلام می‌شود.

جریمه کار بدون مجوز در ترکیه 2026: جدول مبالغ

جریمه کارفرمایی که خارجی بدون مجوز به کار می‌گیرد در 2026 برای هر خارجی 102.503 TL و جریمه خود خارجی‌ای که بدون مجوز کار می‌کند 40.977 TL است. ارقامی مانند 6.000 TL که در متن قانون نوشته شده، مبالغ سال 2016 است؛ این مبالغ طبق ماده 17/7 قانون 5326 در آغاز هر سال تقویمی با نرخ ارزیابی مجدد (yeniden değerleme oranı) افزایش می‌یابند. طبق جدول وزارتخانه، نرخ اعمال‌شده در 2026 برابر 25,49 درصد است و مبالغ به این شرح است.

جریمه در تعداد کارگران ضرب می‌شود، چون قانون می‌گوید «برای هر خارجی». جریمه 2026 محل کاری که در بازرسی سه کارگر بدون مجوز در آن پیدا شود 3 × 102.503 = 307.509 TL می‌شود؛ جریمه اعلام نکردن هم به همین روش حساب می‌شود. چون مبالغ هر سال تغییر می‌کند، رقم ابلاغیه را با جدول وزارتخانه برای همان سال مقایسه کنید.

جریمه به چه کسی تعلق می‌گیرد: شرکت، مدیر یا خانواده

جریمه برای کارفرما یا نماینده کارفرمایی صادر می‌شود که خارجی را عملاً به کار گرفته است. قانون «اشخاص حقیقی و حقوقی‌ای که خارجی به کار می‌گیرند یا برای به کار گرفتن او درخواست می‌دهند» را در بر می‌گیرد (ماده 2/1)؛ میان شرکت، کسب‌وکار شخصی (şahıs işletmesi) و خانواده‌ای که در خانه‌اش پرستار یا نیروی نظافت به کار می‌گیرد فرقی نمی‌گذارد.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi (شعبه هفتم کیفری دیوان عالی) در رأی E. 2022/4521, K. 2024/5142 (E. شماره پرونده و K. شماره رأی است) اعلام کرد که می‌توان به نماینده مجاز شرکت در مقام نماینده کارفرما جریمه داد و در به کار گرفتن ثبت‌نشده (kayıt dışı)، طرف جریمه کسی است که خارجی‌ها را عملاً به کار گرفته است. به همین دلیل در محل‌های کاری که چند شرکت یا چند نفر در آن حضور دارند، پرسش «چه کسی خارجی را به کار گرفته بود» موضوع اصلی اعتراض می‌شود.

صدور و پرداخت جریمه: کدام اداره، چه مهلتی و چه تخفیفی؟

جریمه بر اساس صورتجلسه (tutanak) و گزارش‌هایی که در بازرسی تنظیم شده، از سوی مدیر استانی سازمان کار و اشتغال صادر می‌شود (ماده 23/3). تشخیص تخلف را بازرسان کار وزارتخانه، بازرسان Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK، سازمان تأمین اجتماعی ترکیه) و کارشناسان کنترل تأمین اجتماعی (sosyal güvenlik denetmenleri) انجام می‌دهند (ماده 23/1)؛ اگر پلیس، ژاندارمری یا مأمور بازرسی نهاد دیگری در بازرسی خود کسی را ببیند که بدون مجوز کار می‌کند، موضوع را به وزارتخانه اعلام می‌کند (ماده 23/2). یعنی صورتجلسه پلیس هم می‌تواند مبنای جریمه اداره استانی قرار گیرد.

جریمه ظرف یک ماه از ابلاغ پرداخت می‌شود (ماده 23/4). طبق ماده 17/6 قانون تخلفات، از جریمه‌ای که در مهلت پرداخت، پرداخت شود 25 درصد تخفیف داده می‌شود و پرداخت، حق اعتراض به تصمیم را از بین نمی‌برد. برای کسی که وضع مالی‌اش اجازه نمی‌دهد، به شرط پرداخت نقدی قسط اول، می‌توان تصمیم به پرداخت در چهار قسط مساوی ظرف یک سال گرفت (ماده 17/3).

نمونه ابلاغیه‌ای که در سایت وزارتخانه آمده، برای تخفیف هنوز از مهلتی 15 روزه سخن می‌گوید؛ اما متن کنونی قانون که در 2022 با 7417 sayılı Kanun (قانون شماره 7417) تغییر کرده، تخفیف را به پرداخت در مهلت پرداخت وابسته می‌کند. برای اینکه درگیر این اختلاف نشوید، امن‌ترین راه این است که پرداخت با تخفیف را در 15 روز نخست پس از ابلاغ انجام دهید.

تکرار تخلف: دو برابر شدن جریمه و هزینه‌هایی که به عهده کارفرماست

اگر همان تخلف تکرار شود، جریمه یک برابر افزایش می‌یابد، یعنی دو برابر می‌شود (ماده 23/6). قانون برای تکرار محدودیت زمانی تعیین نکرده است: Yargıtay 7. Ceza Dairesi در همان رأی E. 2022/4521, K. 2024/5142 که در بالا آمد، اعمال افزایش بر تخلف سال 2020 را با استناد به جریمه‌ای که در 2014 به همان شخص داده شده بود، خلاف قانون ندانست.

به همین دلیل سرنوشت جریمه نخست اهمیت دارد. همین شعبه در رأی E. 2022/11297, K. 2024/5143 پذیرفت که اگر جریمه قبلی‌ای که مبنای تکرار قرار گرفته، از سوی قاضی کیفری صلح لغو شده باشد، در جریمه بعدی نمی‌توان افزایش اعمال کرد. اما جریمه‌ای که بدون اعتراض قطعی شده، می‌تواند در به کار گرفتن بدون مجوز بعدی مبنای افزایش باشد.

جدا از جریمه نقدی، کارفرما یا نماینده کارفرما موظف است هزینه‌های اسکان خارجی بدون مجوز و در صورت وجود، همسر و فرزندان او، هزینه بازگشت آنان به کشورشان و در صورت لزوم هزینه‌های درمانی را بپردازد (ماده 23/9). اگر این هزینه‌ها از بودجه Göç İdaresi (اداره مهاجرت ترکیه) پرداخت شده باشد، مبلغ طبق 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (قانون نحوه وصول مطالبات عمومی شماره 6183) به‌عنوان مطالبه عمومی از کارفرما وصول می‌شود.

آیا جریمه بیمه (SGK) هم جداگانه می‌آید؟

بله، ممکن است بیاید. ماده 102 قانون 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (قانون بیمه‌های اجتماعی و بیمه همگانی سلامت شماره 5510) می‌گوید سازمان تأمین اجتماعی حتی اگر برای همان تخلف در قوانین دیگر جریمه نقدی اداری پیش‌بینی شده باشد، جداگانه جریمه اعمال می‌کند. اگر در بازرسی معلوم شود که اعلامیه شروع به کار (işe giriş bildirgesi) داده نشده، برای هر بیمه‌شده جریمه‌ای معادل دو برابر حداقل دستمزد، و اگر همین وضع ظرف یک سال دوباره در همان محل کار تشخیص داده شود، پنج برابر حداقل دستمزد پیش‌بینی شده است (ماده 102/1-a-2 و 3)؛ برای سند ماهانه حق بیمه و خدمت (aylık prim ve hizmet belgesi) قلم جریمه جداگانه‌ای وجود دارد (ماده 102/1-c).

اعمال این جریمه برای خارجی‌های بدون مجوز در آرای قضایی دیده می‌شود: Danıştay 10. Daire (شعبه دهم شورای دولتی) در رأی E. 2019/5458, K. 2021/3866، جریمه‌ای را که به دلیل ندادن اعلامیه شروع به کار برای 25 خارجی صادر شده بود که در بازرسی پلیس معلوم شده بود بدون بیمه کار می‌کنند، در بخشی که تکرار در آن اعمال نشده بود، با اکثریت آرا مطابق قانون دانست. دو جریمه از دو نهاد مختلف و با دو راه اعتراض متفاوت می‌آیند:

• جریمه اداره استانی سازمان کار و اشتغال (قانون 6735): ظرف 15 روز از ابلاغ، نزد قاضی کیفری صلح.
• جریمه SGK (قانون 5510): ظرف 15 روز از ابلاغ، اعتراض به خود سازمان؛ اعتراض پیگیری وصول را متوقف می‌کند. اگر اعتراض رد شود، ظرف 30 روز از ابلاغ تصمیم رد، دادگاه اداری (idare mahkemesi). اگر بدون اعتراض به سازمان و بدون طرح دعوا، جریمه ظرف 15 روز از ابلاغ نقداً پرداخت شود، سه‌چهارم آن وصول می‌شود.

اینکه بیمه‌شدگی خود کارگر، وقتی مجوز کار ندارد، با دعوای احراز سابقه خدمت (hizmet tespiti davası) پذیرفته شود یا نه، در Yargıtay محل اختلاف است. در رأی Yargıtay 10. Hukuk Dairesi (شعبه دهم حقوقی دیوان عالی) به شماره E. 2022/5942, K. 2022/7922، حکم ردی که به دلیل نداشتن مجوز کار صادر شده بود با اکثریت آرا تأیید شد؛ رأی مخالف از این دیدگاه دفاع کرد که کسی که بدون مجوز کار می‌کند هم باید بیمه‌شده به شمار آید.

جریمه و دیپورت کارگر خارجی بدون مجوز کار

خود خارجی هم جداگانه جریمه می‌شود: به کسی که برای یک کارفرما کار می‌کند در 2026 جریمه 40.977 TL داده می‌شود (ماده 23/5-b-1). خارجی‌ای که تشخیص داده شود بدون مجوز کار کرده، برای اخراج به وزارت کشور اعلام می‌شود (ماده 23/8)؛ ماده 54/1-ğ قانون 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی شماره 6458) مقرر می‌کند که درباره خارجی‌ای که تشخیص داده شود بدون مجوز کار کرده، حکم اخراج (sınır dışı etme kararı) صادر می‌شود.

این تشخیص بر برنامه کارفرما هم اثر می‌گذارد. درخواست مجوز کاری که بعداً برای خارجی‌ای داده شود که وزارت کشور اعلام کرده مشمول ماده 54 قانون 6458 است، رد می‌شود (قانون 6735، ماده 9/1-f)؛ حساب «حالا مجوز می‌گیریم و ادامه می‌دهیم» برای کارگری که در بازرسی شناسایی شده ممکن است به همین حکم برخورد کند. برای گزینه‌های خود خارجی مطلب نقشه راه خارجی‌ای که غیرقانونی شده است و برای خارجی‌ای که با مجوز کار می‌کرده و از کار جدا شده، مطلب وضعیت اقامت خارجی‌ای که از کار اخراج شده است را ببینید.

اعتراض به جریمه کار بدون مجوز: مهلت، مرجع و مراحل

اعتراض حداکثر ظرف 15 روز از ابلاغ جریمه یا اعلام حضوری آن، نزد قاضی کیفری صلح انجام می‌شود؛ اگر مهلت بگذرد، جریمه قطعی می‌شود (قانون 5326، ماده 27/1). در قانون 6735 برای جریمه نقدی راه اعتراض ویژه‌ای وجود ندارد. راه «اعتراض به وزارتخانه ظرف 30 روز و در صورت رد، مرجع قضایی اداری» در ماده 21/2 این قانون، برای تصمیم‌های وزارتخانه مانند رد درخواست مجوز یا لغو مجوز است.

Uyuşmazlık Mahkemesi این تفکیک را به‌روشنی انجام داد: چون در قانون 6735 دادگاه صالح برای اعتراض به جریمه نقدی تعیین نشده، مواد 3 و 27 قانون تخلفات اعمال می‌شود و مرجع قضایی عمومی (adli yargı) صالح است (E. 2021/260, K. 2021/330؛ E. 2023/193, K. 2023/321). در این پرونده‌ها درخواست‌ها میان قاضی کیفری صلح و دادگاه اداری رفت و برگشت کرده و مسئله صلاحیت تنها در Uyuşmazlık Mahkemesi حل شده است. نمونه ابلاغیه وزارتخانه به کارفرما نیز می‌نویسد که ظرف 15 روز می‌توان به sulh ceza hâkimliği صالح مراجعه کرد. در متن ماده 27/1 قانون 5326 عبارت «sulh ceza mahkemesi» (دادگاه کیفری صلح) آمده است؛ در عمل این درخواست‌ها را sulh ceza hâkimlikleri (قضات کیفری صلح) بررسی می‌کنند.

مراحل اعتراض

1. تاریخ ابلاغ را مستند کنید. مهلت از تاریخ ابلاغ یا اعلام حضوری شروع می‌شود؛ پاکت، سابقه e-Tebligat (ابلاغ الکترونیکی) یا رسید ابلاغ (tebellüğ belgesi) را نگه دارید.
2. دادخواست را ظرف 15 روز بدهید. درخواست شخصاً، از طریق نماینده قانونی یا وکیل و با دادخواست در دو نسخه داده می‌شود؛ در دادخواست، مشخصات تصمیم ضمانت اجرای اداری (idari yaptırım kararı) و ادله مخالف به‌روشنی آورده می‌شود (ماده 27/3-4).
3. یک نسخه از دادخواست را به اداره استانی بفرستید. نمونه ابلاغیه وزارتخانه این را می‌خواهد و تصریح می‌کند که در برابر قاضی، Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğü (اداره استانی سازمان کار و اشتغال) نماینده نهاد است.
4. بررسی مقدماتی. قاضی مهلت و صلاحیت خود را بررسی می‌کند؛ اگر صلاحیت نداشته باشد پرونده را نزد قاضی صالح می‌فرستد و اگر مهلت گذشته باشد درخواست را رد می‌کند (ماده 28/1).
5. پاسخ نهاد و استماع. نهاد ظرف 15 روز همراه با پرونده اقدامات به دادخواست پاسخ می‌دهد؛ قاضی می‌تواند اظهارات طرفین را بشنود و به شاهد و کارشناس رجوع کند (ماده 28/3-5).
6. تصمیم. قاضی یا درخواست را رد می‌کند یا به لغو تصمیم ضمانت اجرای اداری حکم می‌دهد (ماده 28/8).
7. اعتراض به تصمیم. در جریمه‌های تا 15.000 TL (با احتساب همین مبلغ) تصمیم قاضی قطعی است (ماده 28/10)؛ در جریمه‌های بالاتر می‌توان ظرف دو هفته از ابلاغ تصمیم، طبق Ceza Muhakemesi Kanunu (قانون آیین دادرسی کیفری) اعتراض کرد (ماده 29/1). در 2026 جریمه کارفرما حتی برای یک خارجی هم بالاتر از این آستانه است؛ اما تصمیم مربوط به جریمه اعلام نکردن 6.805 TL قطعی است.

قاضی در اعتراض به چه چیزی نگاه می‌کند؟

قاضی بررسی می‌کند که آیا صورتجلسه واقعاً کار بدون مجوز و اینکه شما این کار را از او خواسته‌اید نشان می‌دهد یا نه. Yargıtay 7. Ceza Dairesi در رأی E. 2022/16380, K. 2024/6010، جریمه‌ای را که با وجود آنکه صورتجلسه بازرسی و گزارش تشخیص وضعیت (durum tespit raporu) نشان می‌داد خارجی در محل کار متعلق به شخص دیگری کار می‌کرده صادر شده بود، از راه نقض به نفع قانون (kanun yararına bozma) نقض و لغو کرد.

بحث ادله را در مرحله قاضی کیفری صلح به‌طور کامل انجام دهید. همین شعبه در رأی E. 2021/11579, K. 2021/11440 با بیان اینکه اعتراض‌های مربوط به ثبوت فعل و ارزیابی ادله از راه نقض به نفع قانون قابل بررسی نیست، درخواست را رد کرد. تعداد افراد در صورتجلسه، اینکه آیا این افراد واقعاً در محل کار شما و به نام شما کار می‌کرده‌اند، و سرنوشت جریمه قبلی‌ای که مبنای افزایش به دلیل تکرار قرار گرفته، باید در همان دادخواست نخست بیاید.

پیشگیری از جریمه: گرفتن مجوز کار پیش از شروع به کار

راه پیشگیری از جریمه این است که مجوز کار یا معافیت از مجوز کار (çalışma izni muafiyeti) پیش از شروع به کار خارجی صادر شده باشد. خارجی‌هایی که به موجب قانون دیگر یا معاهده بین‌المللی حق کار بدون مجوز دارند (ماده 6/3) و کسانی که مشمول ماده 28 قانون 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (قانون تابعیت ترکیه شماره 5901) هستند (ماده 6/4) از این قاعده مستثنا هستند. مجوز کار، مجوزی است که وزارتخانه به‌صورت سند رسمی صادر می‌کند و در مدت اعتبار خود به خارجی حق کار و اقامت می‌دهد (ماده 3/1-c). روند، بند به بند، این‌گونه است:

• محل درخواست: اگر خارجی در ترکیه باشد درخواست مستقیماً به وزارتخانه داده می‌شود، و اگر خارج از کشور باشد به سفارت یا سرکنسولگری ترکیه در کشوری که تابعیت آن را دارد یا به‌طور قانونی در آن حضور دارد؛ مؤسسه واسطه مجاز (yetkili aracı kurum) نیز می‌تواند درخواست بدهد (ماده 7/1-2).
• مدت: درخواستی که مدارکش کامل باشد ظرف 30 روز نتیجه می‌گیرد. اگر مدرکی کم باشد بررسی به تعویق می‌افتد؛ تعویق جز در قوه قاهره مستند نمی‌تواند از 30 روز بیشتر شود و درخواستی که کمبودش برطرف نشود رد می‌شود (ماده 7/7-8).
• وابستگی به محل کار: نخستین مجوز حداکثر برای یک سال و به شرط کار در یک کار معین در یک محل کار معین داده می‌شود؛ درخواست برای کار نزد کارفرمای دیگر مانند درخواست نخست بررسی می‌شود (ماده 10/1-2). پیش از استخدام کسی که مجوزش به کارفرمای دیگری وابسته است، باید برای محل کار خودتان درخواست بدهید.
• اعلام: شروع به کار و ترک کار خارجی دارای مجوز را ظرف 15 روز به وزارتخانه اعلام کنید (ماده 22/1)؛ اعلام نکردن برای هر خارجی جریمه جداگانه دارد.
• تمدید: درخواست تمدید از زمانی که 60 روز به پایان مجوز مانده و در هر حال پیش از پایان مدت داده می‌شود؛ درخواست دیرهنگام رد می‌شود (ماده 7/3). برای تقویم آن، مطلب تمدید مجوز کار و قاعده 60 روز را ببینید.
• معافیت و استثناها: خارجی مشمول معافیت هم فقط با گرفتن معافیت می‌تواند کار کند (ماده 13/1). ماده 16 امکان می‌دهد برای گروه‌هایی مانند خارجی‌هایی که با شهروند ترکیه ازدواج کرده و در ترکیه در چارچوب وحدت خانواده زندگی می‌کنند، کسانی که اعلام شده از تبار ترک (Türk soylu) هستند یا خارجی‌هایی که تحت حمایت موقت (geçici koruma) هستند، در قواعد مربوط به درخواست، رد و انواع مجوز (مواد 7، 9 و 10) استثنا قائل شد؛ این استثنا الزام گرفتن مجوز را از بین نمی‌برد.

برای جزئیات بر حسب وضعیت: درباره درخواست مجوز و اعتراض 30 روزه به وزارتخانه علیه تصمیم رد، درخواست مجوز کار و اعتراض؛ برای شریکان و مدیران خارجی، شرایط مجوز کار شریک خارجی شرکت؛ برای کارهای نگهداری و نظافت در خانه، خارجی‌های غیرقانونی و مجوز کار خدمات خانگی و رد درخواست مجوز کار خدمات خانگی.

آنچه در بازرسی کار و پس از آن نباید کرد

• مانع بازرسی نشوید. برای کسی که مانع انجام وظیفه مأمور بازرسی SGK شود، حتی اگر این عمل جرم دیگری هم باشد، جریمه نقدی اداری جداگانه‌ای معادل پنج برابر حداقل دستمزد اعمال می‌شود (قانون 5510، ماده 102/1-ı-1).
• صورتجلسه را بدون خواندن امضا نکنید. هر چیزی که در اعتراض مورد بحث قرار می‌گیرد همان است که در صورتجلسه نوشته شده: تعداد افراد، اینکه چه کسی آنان را به کار گرفته و چه کاری انجام می‌دادند. تشخیصی را که با آن موافق نیستید به‌صورت شرح (şerh) در صورتجلسه بنویسانید و یک نسخه از آن را بخواهید.
• مجوزی را که بعداً گرفته می‌شود راه‌حل ندانید. در قانون 6735 حکمی وجود ندارد که بگوید مجوزی که بعداً صادر می‌شود دوره کار بدون مجوز قبلی را از بین می‌برد؛ اگر کارگر به‌عنوان مشمول ماده 54 قانون 6458 اعلام شده باشد، درخواست به‌هرحال رد می‌شود (ماده 9/1-f).
• 15 روز را پشت در اشتباه هدر ندهید. دادخواست اعتراضی که به وزارتخانه نوشته شود یا دعوایی که در دادگاه اداری طرح شود، جای درخواست نزد قاضی کیفری صلح را نمی‌گیرد؛ دادخواست را مستقیماً به قاضی بدهید.
• هزینه‌های بازگشت را نادیده نگیرید. اگر اداره مهاجرت آنها را پرداخت کرده باشد، مبلغ به‌عنوان مطالبه عمومی از کارفرما وصول می‌شود (ماده 23/9).
• جریمه SGK را جداگانه پیگیری کنید. مهلت و مرجع اعتراض آن متفاوت است؛ تلاش نکنید به دو ابلاغیه با یک دادخواست پاسخ دهید.

مبانی قانونی و منابع

• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu، ماده 2/1، ماده 3/1-c، ماده 6/2-4، ماده 7/1-3، 7 و 8، ماده 9/1-f، ماده 10/1-2، ماده 12/1، ماده 13/1، ماده 16/1، ماده 17/1-2، ماده 21/2، ماده 22/1، ماده 23 (همه بندها) — mevzuat.gov.tr
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu، ماده 3/1، ماده 17/3، 6 (اصلاحی با 7417 sayılı Kanun) و 7، ماده 27/1-4، ماده 28/1، 3-5، 8 و 10 (اصلاحی با 7499 sayılı Kanun)، ماده 29/1 — mevzuat.gov.tr
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu، ماده 102 — mevzuat.gov.tr
• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu، ماده 54/1-ğ — mevzuat.gov.tr
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü (اداره کل نیروی کار بین‌المللی وزارت کار و تأمین اجتماعی)، «İdari Para Cezaları» (جریمه‌های نقدی اداری؛ جدول 2024-2026، نرخ ارزیابی مجدد 2026 برابر 25,49 درصد) و نمونه ابلاغیه کارفرما در همان صفحه — csgb.gov.tr
• Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2021/260 K. 2021/330 T. 07.06.2021؛ Uyuşmazlık Mahkemesi, E. 2023/193 K. 2023/321 T. 17.04.2023 (T. تاریخ رأی است)
• Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2022/4521, K. 2024/5142, T. 13.05.2024؛ Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2022/11297, K. 2024/5143, T. 13.05.2024؛ Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2022/16380, K. 2024/6010, T. 04.06.2024؛ Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/11579, K. 2021/11440, T. 30.09.2021
• Danıştay 10. Daire, E. 2019/5458, K. 2021/3866
• Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2022/5942, K. 2022/7922, T. 26.05.2022