Geçici Koruma: Kimlik İptali, Seyahat İzni, İkamete Geçiş

Avukat · İstanbul Barosu · Sicil No: 61936

Güncellendi: 09 Eki 2026

Geçici koruma, 6458 sayılı Kanunun 91. maddesine dayanan ve 28 Nisan 2011'den itibaren Suriye'den gelen Suriyelilere, vatansızlara ve mültecilere sağlanan korumadır. Kimlik belgesi Türkiye'de kalış hakkı verir; ancak ikamet izni sayılmaz, uzun dönem iznine ve vatandaşlığa başvuru hakkı tanımaz (Yönetmelik m.25). Başka ile gitmek için yol izni gerekir; kendi isteğinizle Türkiye'den çıkmak korumayı sona erdirir. İptale karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır.

Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Metin, Geçici Koruma Yönetmeliğinin mevzuat.gov.tr'deki güncel metnine (son değişiklik: 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren 10658 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı), 6458 ve 6735 sayılı Kanunlara, Göç İdaresi Başkanlığının geçici koruma sıkça sorulan sorularına ve yargı kararlarına göre hazırlandı.

Geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanıp kitlesel olarak Türkiye'ye gelen ve başvurusu tek tek değerlendirilemeyen yabancılara 6458 sayılı Kanunun 91. maddesine göre sağlanan korumadır. Türkiye'de bu koruma, 28 Nisan 2011'den itibaren Suriye'den gelen Suriye vatandaşlarına, vatansızlara ve mültecilere uygulanır (Geçici Koruma Yönetmeliği geçici m.1). Geçici koruma kimlik belgesi Türkiye'de kalış hakkı verir; ancak ikamet izni sayılmaz, uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanımaz, süresi ikamet toplamına eklenmez ve vatandaşlığa başvuru hakkı sağlamaz (m.25). Koruma; belirlenen ilde yaşama, bildirimde bulunma ve adres değişikliğini yirmi iş günü içinde bildirme gibi yükümlülüklere bağlıdır (m.33). Türkiye'den kendi isteğinizle ayrılırsanız koruma sizin bakımınızdan sona erer (m.12/1-a).

Geçici koruma kimlik belgesi neyi sağlar, neyi sağlamaz?

Kimlik belgesi kayıt tamamlanınca valilik tarafından ücretsiz düzenlenir ve sahibine yabancı kimlik numarası verilir (m.22/1-3). Belgenin kendisi bir oturma izni değil, statünüzün kanıtıdır. Tablo, sık sorulan hakları ve sınırları dayanağıyla birlikte gösteriyor.

Konu	Durum	Dayanak
Türkiye'de kalış	Sağlar; ayrıca ikamet izni almak zorunda değilsiniz	Yönetmelik m.25; 6458 Uygulama Yönetmeliği m.20/1-ı
Sağlık hizmeti	Sağlar; 1 Ocak 2026'dan beri genel sağlık sigortalıları için belirlenen kurallara göre katılım payı alınır	m.27/1-b
Okul ve üniversite	İlk ve orta öğretim MEB mevzuatına, yükseköğretim YÖK usul ve esaslarına göre	m.28
Telefon, internet gibi abonelikler	Kimlik belgesiyle sözleşme yapılabilir	m.26/3
Çalışma	Belgenin düzenlenmesinden altı ay sonra çalışma izni başvurusu yapılabilir	6735 m.17/1
Tercüman, avukat, dosyayı inceleme	Gerektiğinde ücretsiz tercüman; ücreti size ait olmak üzere avukatla temsil; kişisel dosyayı inceleme ve örnek alma	m.31, m.51/2, m.53
İkamet izni yerine geçme	Hayır	m.25
Uzun dönem ikamet iznine geçiş	Hayır	m.25; Uygulama Yönetmeliği m.26/8
Sürenin ikamet toplamına sayılması	Hayır	m.25
Türk vatandaşlığına başvuru hakkı	Hayır	m.25
Bireysel uluslararası koruma başvurusu	Geçici koruma sürerken işleme konulmaz	m.16/1; geçici m.1/1
Ailesine aile ikamet izni sağlama	Hayır; geçici korunan destekleyici olamaz	Uygulama Yönetmeliği m.30/1-ç

Kayıt bilgileriniz doğum, ölüm, evlilik, boşanma ve gönüllü geri dönüş gibi olaylarda güncellenir (m.21/4). Göç İdaresine göre verisi güncellenecek kişi randevu.goc.gov.tr üzerinden randevu alır ve randevuya bizzat gider; başkası onun adına işlem yaptıramaz.

Geçici koruma seyahat izni: başka ile gitmek ve adres değişikliği

Geçici koruma altındaki yabancı kayıtlı olduğu ilde yaşamak zorundadır ve başka bir ile gitmeden önce yol izin belgesi almalıdır. Dayanak, belirlenen ilde ikamet yükümlülüğüdür (m.33/2-a); izni kayıtlı olduğunuz ilin il göç idaresi müdürlüğü verir.

Göç İdaresi, iş, eğitim, sağlık ya da akrabalık gibi makul bir gerekçesi olanlara uygun görülürse yol izin belgesi verildiğini ve kişinin bu belgeyle gittiği ildeki il göç idaresine başvurabileceğini belirtir. e-Devlet'te Göç İdaresi Başkanlığının "Yabancılar İçin Yol İzin Belge Başvurusu" ve "Yol İzin Belgesi Doğrulama" hizmetleri bulunur; ÇSGB de başka ilde çalışacak geçici korunanların yol iznini e-Devlet üzerinden ya da il göç idaresinden alabileceğini söyler. Çalışma izni bu yükümlülüğü kaldırmaz: Göç İdaresine göre çalışma izni olan geçici koruma sahibi de iller arası seyahat için izin almak zorundadır.

Yol izni olmadan seyahat yalnızca sizi etkilemez. 6458 sayılı Kanun, geçerli yol izin belgesi ya da ikamet izni gibi bir belgesi olmayan yabancının seyahat etmesine, barınmasına veya konaklamasına imkân sağlayanlara ve ona ev kiralayanlara idari para cezası öngörür (m.102/2). Otobüs firmalarının ve ev sahiplerinin belge sormasının sebebi budur.

Kayıtlı ilinizi kalıcı olarak değiştirmek ayrı bir taleptir. Göç İdaresi, kimlik belgesi düzenlenmiş kişilerin il değişikliği için il göç idaresine başvurmasını ister. Kayıtlı ili değiştirmeden başka ilde yaşamaya başlamak m.33/2-a yükümlülüğünü ihlal eder; uyarıya rağmen sürerse eğitim ve acil sağlık dışındaki haklar kısıtlanabilir (m.35/2).

Gerekçenizi belgeleyin: iş sözleşmesi, okul kaydı, hastane randevusu ya da akrabalık belgesi.
Kayıtlı ilinizin il göç idaresine ya da e-Devlet'teki yol izin başvurusuna başvurun.
İzin verilirse belgeyle yola çıkın; kalıcı taşınmada gittiğiniz ilin il göç idaresine başvurun.
Yeni adresinizi yirmi iş günü içinde bildirin (m.33/2-d).

Aynı il içinde taşınmak izin gerektirmez ama bildirim gerektirir. Adres, medeni hâl, doğum ve ölüm gibi değişiklikler yirmi iş günü içinde bildirilir (m.33/2-d) ve geçici korunanlar adres kayıt sistemine kaydedilir (m.21/5). Çalışma durumundaki değişiklikler ile gelir ve taşınmazlar ise otuz gün içinde bildirilir (m.33/2-c, ç). İkamet izni sahipleri bakımından bildirim yapılmamasının sonuçlarını adres değişikliğinin Göç İdaresine bildirilmemesi yazısında ayrıca ele aldık.

Geçici koruma ile çalışma izni

Geçici koruma sağlanan yabancı, kimlik belgesinin düzenlendiği tarihten altı ay sonra çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti için başvurabilir; izin verilmesinde İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü aranır (6735 m.17/1-2). İzinsiz çalışmak yasaktır (Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik m.4/1) ve izinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı Kanundaki sınır dışı etme sebepleri arasında sayılır (6458 m.54/1-ğ). Bu Yönetmelikteki başlıca kurallar şunlardır:

Başvuruyu işveren e-Devlet üzerinden yapar; bağımsız çalışma hakkı olan kendi adına başvurur (m.5/2-3).
İzin, kalmanıza izin verilen il esas alınarak verilir (m.7/1).
İşyerindeki geçici korunan sayısı, Türk vatandaşı çalışan sayısının yüzde onunu geçemez; ondan az çalışanı olan işyerinde en fazla bir geçici korunan çalışabilir. İşveren son dört haftada aynı nitelikte Türk vatandaşı bulunamadığını il müdürlüğünden belgelerse kota uygulanmayabilir (m.8).
Asgari ücretin altında ücret ödenemez (m.10/1).
Mevsimlik tarım ve hayvancılık işleri muafiyet kapsamındadır (m.5/4). ÇSGB'ye göre kayıtlı il dışında bu işler için en fazla üç aya kadar muafiyet bilgi formu istenebilir ve gidilecek ile yol izniyle seyahat edilir.
İçişleri Bakanlığınca sisteme bildirilen geçici korunanlar, bildirimde yazan kapsam ve sürede çalışma izni muafiyetinden yararlanır (Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği m.48/1-ş).

Çalışma izni geçici korumaya bağlıdır. Süresi geçici korumanın süresini aşamaz, ikamet izni yerine geçmez (Geçici Koruma Yönetmeliği m.29/4-5) ve koruma sona erer ya da iptal edilirse çalışma izni de iptal edilir (6735 m.17/5-b). ÇSGB, bu izin belgelerinin arka yüzüne ikamet izni yerine geçmediğinin Türkçe ve Arapça yazıldığını belirtir. Başvuru adımları ve ret hâlinde izlenecek yol için çalışma izni rehberine bakabilirsiniz.

Geçici koruma kimliği neden iptal edilir ya da pasife düşer?

"Pasif" kelimesi Geçici Koruma Yönetmeliğinde geçmez; kimliğin sistemde işlem görmemesi uygulamada böyle adlandırılır. Hukuken bunun arkasında üç ayrı durum olabilir: hakların kısıtlanması (m.35), korumanın kişi bakımından sona ermesi (m.12/1) ya da korumanın iptali (m.8, m.12/2-3). Kısıtlama, uyarıya rağmen yükümlülüğe uymayanlara uygulanabilen bir tedbirdir; sona erme ve iptal ise statünüzü ortadan kaldıran ayrı idari işlemlerdir. Tablo, hâlleri Yönetmelikteki sırasıyla veriyor.

Hâl	Sonuç	Dayanak	Ne yapılır
Hariç tutma sebepleri: 1951 Sözleşmesi 1F fiilleri, terör eylemi, ciddi suçtan mahkûmiyet, millî güvenlik ya da kamu düzeni bakımından tehlike gibi	Koruma verilmez, verilmişse iptal edilir; karar bireysel alınır ve kişiye bildirilir; kimlik belgesi iptal edilir	m.8/1-2, m.22/1	Tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası (6458 m.80/1-ç); birlikte sınır dışı kararı varsa onun için ayrıca 7 gün
Cumhurbaşkanının geçici korumayı toplu olarak sonlandırması	Herkes için sona erer; kararla birlikte dönüş, toplu statü ya da Kanun kapsamında kalma izni belirlenebilir	m.11	Kararın öngördüğü yolu izleyin; Göç İdaresi Suriyelilere uygulanan korumanın bitiş tarihinin belirli olmadığını belirtir
Kendi isteğiyle Türkiye'den ayrılma	Bireysel sona erme	m.12/1-a	Çıkış zorunlu ve kısa süreliyse gerekçeyi belgeleyip yeniden değerlendirme isteyin (m.13)
Üçüncü ülkenin korumasından yararlanma; üçüncü ülkeye kabul ya da çıkış	Bireysel sona erme	m.12/1-b, c	Üçüncü ülkeye çıkış önceden Göç İdaresinin iznine tabidir (m.44/1)
Ölüm	Bireysel sona erme	m.12/1-ç	Aile kayıtlarını güncelletin (m.21/4)
Kanundaki başka bir yasal kalış türüyle, örneğin ikamet izniyle kalış hakkı kazanma	Bireysel sona erme	m.12/1-d	İkamet iznine geçişi bu sonucu bilerek planlayın
Türk vatandaşlığını kazanma	Bireysel sona erme	m.12/1-e	Ek işlem gerekmez
Hariç tutma sebebinin sonradan anlaşılması	Göç İdaresi ya da valilikçe iptal	m.12/2	Tebliğden itibaren 30 gün içinde iptal davası
Bildirim yükümlülüğünü mazeretsiz olarak üç kez üst üste yerine getirmeme	Valilikçe iptal	m.12/3	Mazeret belgeleriyle iptal davası; işlemi yapan valiliğin bulunduğu yerde
Kimliğin yıpranması ya da kaybı	Belge iptal edilir, yenisi düzenlenir; statü sürer	m.22/4	İl göç idaresine başvurun
Uyarıya rağmen adres bildirimi, veri güncelleme gibi yükümlülüklere uymama	Eğitim ve acil sağlık dışındaki haklar kısıtlanabilir; geçici barınma merkezi dışında kalma sınırlanabilir	m.33/2, m.35/2-3	Eksik yükümlülüğü tamamlayıp kısıtlamanın kaldırılmasını isteyin

Koruma sona erdiğinde kimlik belgesi geçerliliğini kaybeder ve geri alınır (m.22/5); çalışma izni de iptal edilir (6735 m.17/5-b). Hariç tutma kapsamındaki kişiler, ülkelerine dönüşleri sağlanıncaya kadar geçici barınma merkezlerinde ya da valiliğin belirlediği yerlerde, idari gözetim kararı alınmadan da barındırılabilir (m.8/3).

Kimliği yeniden aktif ettirmek ve iptale karşı dava

Önce durumunuzu ve işlemin kendisini öğrenin, sonra süreyi hesaplayın. Sona erme ya da iptal bir idari işlemdir; görevli mahkeme idare mahkemesidir. Dava süresi, işlemin tebliğinden itibaren 30 gündür: 6458 sayılı Kanunun 80. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendindeki özel süre, Kanunun aynı kısmında düzenlenen geçici koruma işlemlerine de uygulanır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, bölge idare mahkemeleri arasındaki 30 gün / 60 gün ayrılığını bu yönde kesin olarak giderdi (E. 2025/13, K. 2025/34, T. 14.05.2025). Tebliğ belgesinde dava süresi hiç gösterilmemişse genel dava süresi uygulanır (Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, E. 2021/2, K. 2022/1); bu istisnaya güvenmeyin, süreyi 30 gün üzerinden hesaplayın.

Kayıt durumunuzu e-Devlet'teki "Geçici Koruma Kişisel Bilgi Sorgulama Sonuçları" hizmetinden ve kayıtlı olduğunuz il göç idaresinden öğrenin.
İşlemin yazılı örneğini, tarihini ve hangi valiliğin yaptığını isteyin. Kendiniz, yasal temsilciniz ya da avukatınız kişisel dosyanızdaki belgeleri inceleyip örnek alabilir; yalnızca millî güvenlik, kamu düzeni ve istihbarata ilişkin belgeler verilmez (m.51/2).
Sebep bir kısıtlamaysa eksik yükümlülüğü tamamlayın: adresinizi bildirin, randevu alıp veri güncellemesine bizzat gidin.
Sebep iptal ya da sona ermeyse tebliğden itibaren 30 gün içinde iptal davası açın (6458 m.80/1-ç). Bu süre hak düşürücüdür ve kendiliğinden durmaz. Süreyi bir idari başvuruyla uzatmaya çalışmak yerine davayı bu 30 gün içinde açın.
Davayı doğru yerde açın. Yetkili mahkeme, işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Danıştay, bildirim yükümlülüğü gerekçesiyle Rize Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce verilen iptal kararına karşı Mardin'de açılan davada Rize İdare Mahkemesini yetkili saydı (Danıştay 10. Daire, E. 2024/4608, K. 2024/3270).
Yeniden geçici korumaya alınmayı ya da kimliğin aktif edilmesini dilekçeyle istediyseniz ve 30 gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır; o tarihten itibaren 60 gün içinde dava açabilirsiniz (İYUK m.10/2). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, geçici koruma ya da kimlik verilmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddine karşı açılan davalarda 60 günlük genel sürenin uygulanacağına oy çokluğuyla karar verdi (E. 2025/12, K. 2025/35, T. 14.05.2025). Başvurunuz açıkça reddedilip ret yazısı tebliğ edilirse güvenli olan 30 günlük süreyi esas almaktır; Kurul geçici koruma işlemlerini 6458 m.80/1-ç kapsamında saymıştır.

Bir ilk derece kararı, idarenin dayandığı sebebi somut olarak göstermesi gerektiğini vurguluyor. İstanbul 16. İdare Mahkemesi, iptal sebeplerinden birinin bulunduğunun idarece somut biçimde ortaya konulması gerektiğini, iptale yol açan sebep yargı kararıyla hatalı çıkarsa kişinin yeniden başvurabileceğini ve idarenin yeni bir değerlendirme yapması gerektiğini belirtti. Mahkeme, sınır dışı kararı iptal edilmiş başvurucuyu kayıt için başka ile yönlendiren ret işlemini iptal etti (E. 2023/1363, K. 2024/5544). Kararın istinaftaki sonucu doğrulanamadı.

İlk derece kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf yolu açıktır. Danıştay'a gelen bir geçici koruma kimlik iptali davasında bölge idare mahkemesinin istinaf kararı kesin sayılmış ve temyiz edilememiştir (Danıştay 10. Daire, E. 2024/3439, K. 2024/3319). Bu yüzden delilleri ve mazeret belgelerini ilk derece aşamasında eksiksiz sunmak gerekir. İptalle birlikte sınır dışı kararı da tebliğ edildiyse onun için ayrı ve daha kısa bir süre işler; ayrıntı deport kaldırma rehberinde.

Geçici korumadan ikamet iznine geçiş mümkün mü?

Mümkündür, ama bu bir geçiş hakkı değil, genel kurallara tabi bir ikamet izni başvurusudur. 8 Ekim 2026 itibarıyla geçici koruma sahiplerine özel, belirli bir süre sonunda kendiliğinden işleyen ya da şartları hafifleten bir geçiş düzenlemesi bulunamadı. Göç İdaresi, gerekli şartları sağlayan geçici koruma sahiplerinin ikamet izni için bulundukları ildeki il göç idaresi müdürlüğüne başvurabileceğini belirtir.

Başvurmadan önce üç sınırı bilmek gerekir. Birincisi, geçici korumada geçen yıllar ikamet süresine eklenmez ve uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı vermez (m.25; Uygulama Yönetmeliği m.26/8). İkincisi, ikamet izniyle kalış hakkı kazandığınızda geçici koruma kendiliğinden sona erer (m.12/1-d); Göç İdaresi de ikamet iznine geçişi bireysel sona erme hâlleri arasında sayar. Üçüncüsü, insani ikamet izni dışındaki izinlerde istenen izin süresinden en az altmış gün uzun geçerli pasaport ya da pasaport yerine geçen belge aranır (6458 m.21/2). Pasaportu olmayan için bu şart başlı başına bir engeldir.

İzin türü	Geçici koruma sahibi için not	Dayanak
Aile ikamet izni	Türk vatandaşı eş destekleyici olabilir; geçici korunan ise eşine ya da çocuğuna destekleyici olamaz	Uygulama Yönetmeliği m.30/1-a, ç
Kısa dönem ve öğrenci ikamet izni	Genel şartlar ve pasaport şartı aranır; öğrenci izni için Göç İdaresi önce kayıtlı ilin il göç idaresinden bilgi alınmasını ister	6458 m.21/2; Göç İdaresi SSS
İnsani ikamet izni	Kanundaki hâllerde, diğer izinlerin şartları aranmadan, Göç İdaresi onayıyla valilikçe verilebilir	6458 m.46/1
Uzun dönem ikamet izni	Geçiş hakkı yok	m.25; Uygulama Yönetmeliği m.26/8
Türk vatandaşlığı	Geçici koruma kimlik belgesi başvuru hakkı sağlamaz	m.25

Uygulamadan bir örnek: Anayasa Mahkemesinin incelediği bir dosyada, Türk vatandaşıyla evli geçici koruma sahibine vatandaşlık başvurusu için geçerli ikamet izni alması gerektiği bildirilmiş ve kendisine insani ikamet izni verilmiştir. Ancak bu izinle vatandaşlık başvurusuna devam edemeyeceği, aile ya da kısa dönem ikamet izni alması gerektiği söylenmiş; başvuru işlemden kaldırılmış, idare mahkemesi davayı reddetmiş ve Anayasa Mahkemesi başvuruyu kabul edilemez bulmuştur (B. 2020/34394, 02.10.2024).

Ters yön de kendiliğinden işlemez. Yönetmeliğin geçiş hükmü, 28 Nisan 2011'den sonra ikamet izni almış, izni uzatılmamış ya da iptal edilmiş Suriyelilerin koruma talep ederlerse m.8 saklı kalmak kaydıyla geçici korumaya alınacağını söyler (geçici m.1/3). Bu hükmün bugün nasıl uygulandığına dair resmî bir açıklama bulunamadı. Bu nedenle geçici korumadan çıkmadan önce alacağınız iznin uzatılıp uzatılamayacağını hesaplayın. İzin türlerinin şartları için ikamet izni rehberine, insani ikamet iznine ve aile ikamet iznine bakın.

Suriye'ye gidip dönmek: gönüllü geri dönüş ve yeniden kayıt

Kendi isteğinizle Türkiye'den çıkarsanız geçici korumanız sona erer (m.12/1-a). Göç İdaresi, çalışma izni olan geçici koruma sahipleri için bile, kendisinden alınan resmî izinler dışında yurt dışına çıkışta geçici koruma kartlarının iptal edildiğini açıkça belirtir. Kısa bir ziyaret niyetiyle çıkmak bu sonucu kendiliğinden değiştirmez.

Gönüllü geri dönüş planlı bir işlemdir. Göç İdaresine göre randevu.goc.gov.tr üzerinden çıkış kapısını gösteren randevu alınır, il göç idaresinde işlemler tamamlanır ve sınır kapısının bulunduğu ile gidiş için on beş gün süreli yol izin belgesi düzenlenir. Anayasa Mahkemesinin aktardığına göre İçişleri Bakanlığının 2017/10 sayılı Genelgesi, gönüllü geri dönüş istek formunun dönen kişinin yanında BMMYK temsilcisi, o yoksa bir ulusal sivil toplum kuruluşu yetkilisi tarafından da imzalanmasını öngörür (B. 2019/24388, 02.05.2023). Anayasa Mahkemesi, bu formla kayıt altına alınmayan bir dönüşün kişinin rızasıyla ve bilinçli yapıldığının kabul edilemeyeceğini belirtmiştir (B. 2020/5730, 12.06.2024).

Geri gelen kişiye geçici korumanın yeniden uygulanıp uygulanmayacağına Göç İdaresi bireysel olarak karar verir (m.13/1). Göç İdaresine göre kişi bulunduğu ilin il göç idaresine başvurur ve neden döndüğüne dair mülakata alınır. Düzensiz yolla yeniden giriş ise Kanunda sınır dışı etme sebepleri arasında sayılan yasal giriş hükümlerinin ihlali niteliğindedir (6458 m.54/1-h).

İlk derece mahkemeleri bazı dosyalarda zorunlu ve kısa süreli çıkışları kesin dönüş saymadı. Yakınının cenazesi ya da eşinin doğumu gibi nedenlerle kısa süre Suriye'de kalıp dönen kişilerin kimlik iptalini veya yeniden koruma talebinin reddini; çıkışın gönüllü dönüş sayılamayacağı ya da idarenin talebi değerlendirmediği gerekçesiyle iptal ettiler (İstanbul 1. İdare Mahkemesi, E. 2020/1273, K. 2021/11; E. 2020/985, K. 2021/454; E. 2020/933, K. 2020/2514). Bu kararların istinaftaki sonuçları doğrulanamadı; aynı gerekçenin her dosyada kabul edileceği söylenemez.

Geçici koruma altındayken sınır dışı edilebilir miyim?

Evet, geçici koruma sınır dışı edilmeye karşı mutlak bir güvence değildir; ama kimse işkence, insanlık dışı ya da onur kırıcı muamele göreceği veya hayatının ya da özgürlüğünün tehdit altında olacağı bir yere gönderilemez (6458 m.4/1; Yönetmelik m.6/1). Kanundaki sınır dışı sebepleri (m.54) geçici koruma sahiplerine de uygulanabilir. Kamu düzeni ve güvenlik gerekçeleri ayrıca m.8'e göre korumanın iptal sebebidir.

Sınır dışı kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve idare mahkemesinin kararı kesindir. Rızanız olmadıkça dava süresi içinde ve dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmezsiniz (m.53/3). Anayasa Mahkemesi, geçici koruma sahibi bir Suriyeli hakkında riskin güncelliğini yitirdiğinin ya da kişi özelinde kötü muamele riski bulunmadığının somut veri ve değerlendirmelerle ortaya konulması gerektiğini belirterek kötü muamele yasağının ihlal edildiğine karar verdi (B. 2020/20131, 04.10.2023). Bu ölçüte göre değerlendirme hem kişinin kendi durumuna hem de menşe ülkedeki riskin güncel olup olmadığına bakılarak yapılır.

Sınır dışı edilemeyecek hâllerin tamamı için YUKK 55. madde yazısına, idari gözetime alındıysanız geri gönderme merkezinden çıkış yazısına bakın. Geçici koruma sürerken Suriyelilerin bireysel uluslararası koruma başvuruları işleme konulmaz (m.16/1; geçici m.1/1). Suriyeli olmayanların süreci için uluslararası koruma başvurusu, gözetim altında yapılan başvurular için uluslararası koruma başvurusu ve idari gözetim yazılarına bakabilirsiniz.

Sık yapılan yanlışlar

"Çalışma iznim var, il dışına izinsiz gidebilirim." Göç İdaresine göre çalışma izni olan geçici koruma sahibi de iller arası seyahat için izin almak zorundadır.
"Geçici korumada geçen yıllar uzun dönem iznine ya da vatandaşlığa sayılır." Sayılmaz; belge uzun dönem iznine geçiş ve vatandaşlık başvurusu hakkı da vermez (m.25).
"Kısa bir ziyaret için Suriye'ye gidip dönmek kimliği etkilemez." Göç İdaresinin resmî izni olmadan yurt dışına çıkışta kart iptal edilir; dönüşte koruma yeniden bireysel değerlendirmeye bağlıdır (m.12/1-a, m.13/1).
"Kimlik iptal edildiyse yapılacak bir şey yoktur." İptal ve sona erme idari işlemdir; tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (6458 m.80/1-ç; Danıştay İDDK, E. 2025/13, K. 2025/34).
"İkamet izni alırsam geçici koruma yedekte kalır." İkamet izniyle kalış hakkı kazanınca geçici koruma sona erer (m.12/1-d).
"Geçici koruma sahibi eşine aile ikamet izni sağlayabilir." Sağlayamaz; geçici korunanlar destekleyici olamaz (Uygulama Yönetmeliği m.30/1-ç).

Hukuki dayanaklar ve kaynaklar

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.4/1, m.21/2, m.46/1, m.53/3, m.54/1-ğ, h, m.55/1-a, m.91, m.102/2
Geçici Koruma Yönetmeliği (BKK 13.10.2014, 2014/6883; RG 22.10.2014, sayı 29153; değişiklikler 2016/8722, 2018/11208, CK 1851 RG 25.12.2019/30989, CK 10658 RG 28.11.2025/33091, yürürlük 01.01.2026) m.3, 6, 8, 11, 12, 13, 16, 21, 22, 25-29, 31, 33, 35, 44, 51, 53, geçici m.1
Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik (BKK 2016/8375; RG 15.01.2016, sayı 29594) m.4/1, m.5, m.7/1, m.8, m.10/1, m.13/3
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.17
Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği m.48/1-ş
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.20/1-ı, m.26/8, m.30/1
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, m.10/2, m.11, m.32/1
Göç İdaresi Başkanlığı: Geçici Koruma Sıkça Sorulan Sorular
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Yabancılara Düzenlenen Belgeler
e-Devlet Kapısı, Göç İdaresi Başkanlığı hizmetleri: Geçici Koruma Kişisel Bilgi Sorgulama Sonuçları; Yabancılar İçin Yol İzin Belge Başvurusu; Yol İzin Belgesi Doğrulama
Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2020/34394, T. 02.10.2024
Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2020/20131, T. 04.10.2023
Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2020/5730, T. 12.06.2024
Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2019/24388, T. 02.05.2023
Danıştay 10. Daire, E. 2024/4608, K. 2024/3270, T. 23.09.2024
Danıştay 10. Daire, E. 2024/3439, K. 2024/3319, T. 24.09.2024
İstanbul 16. İdare Mahkemesi, E. 2023/1363, K. 2024/5544, T. 12.09.2024
İstanbul 1. İdare Mahkemesi, E. 2020/1273, K. 2021/11, T. 08.01.2021; E. 2020/985, K. 2021/454, T. 22.02.2021; E. 2020/933, K. 2020/2514, T. 24.12.2020

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Sık Sorulan Sorular

Bu konu hakkında merak edilenler

1 Geçici koruma kimliğimi kaybettim, ne yapmalıyım?

Avukat Esra Ateş

Göç İdaresine göre önce emniyette kayıp ya da çalıntı tutanağı düzenletip il göç idaresine başvurmanız gerekir; tutanak düzenlenmediyse yerel veya ulusal bir gazeteye ilan verilir. Yönetmelik, kaybın sebebiyle ilgili açıklamanızın kayda alınacağını ve yerine yeni belge düzenleneceğini söyler (m.22/4). Belge kaybı statünüzü sona erdirmez.

2 Türkiye'de doğan çocuğum geçici korumaya nasıl kaydedilir?

Avukat Esra Ateş

Geçici korunanların Türkiye'de doğan çocuklarının kaydı en kısa sürede yapılır (m.21/3). Göç İdaresine göre hastaneden doğum belgesi, ev doğumunda muhtarlıktan doğumun gerçekleştiğine dair belge alınır; ardından çocuğun doğum belgesi ve ebeveynlerin geçici koruma kimlikleriyle kayıt yaptırılır. Ebeveynlerin kimliği iptal edildiği için Türkiye'de doğan çocuğa kimlik çıkarılamadığı bir dosya mahkeme kararına yansımıştır (İstanbul 1. İdare Mahkemesi, E. 2020/1273, K. 2021/11); bu yüzden önce kendi kaydınızın durumunu netleştirin.

3 Geçici koruma altındayken resmî nikâh kıyabilir miyim?

Avukat Esra Ateş

Evet. Göç İdaresi, evlenmek isteyen geçici koruma kapsamındaki Suriyelilere il göç idaresine başvurmaları ve e-Devlet üzerinden evlenme ehliyet belgesi verildiğini, resmî evliliğin bu belgeyle yapılabileceğini belirtir. Belge, kimlik belgesi varsa ona göre, yoksa beyana göre düzenlenir. Evlilikten sonra medeni hâl değişikliğini yirmi iş günü içinde bildirmeniz gerekir (m.33/2-d).

4 Geçici koruma sahibi üçüncü bir ülkeye nasıl çıkış yapar?

Avukat Esra Ateş

Geçici korunanların geçici ya da kalıcı olarak üçüncü ülkeye çıkışı Göç İdaresinin iznine tabidir (m.44/1). Göç İdaresine göre üçüncü ülkeden vize ya da ikamet izni alanlar bu belgelerle kayıtlı oldukları ilin il göç idaresine başvurarak işlemlerini tamamlar. Üçüncü ülkeye çıkış yapıldığında geçici koruma bireysel olarak sona erer (m.12/1-c).

5 Geçici koruma sahibi hastanede katılım payı öder mi?

Avukat Esra Ateş

1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle geçici korunanlardan, genel sağlık sigortalıları için belirlenen sağlık uygulama tebliğine göre katılım payı alınır (m.27/1-b). Ödeme gücü bulunmadığı tespit edilenlerin ödediği katılım payları, talep etmeleri hâlinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarınca geri ödenir. Ödeme gücü bulunmadığı tespit edilenler acil ve zorunlu hâller dışında özel sağlık kuruluşlarına doğrudan başvuramaz (m.27/1-d). Tutarları yazımızda vermiyoruz; güncel tutarı başvurduğunuz kurumdan öğrenin.

6 Geçici koruma kimliğiyle kayıtlı olmadığım ilde hastaneye gidebilir miyim?

Avukat Esra Ateş

Göç İdaresi, geçici koruma kimlik belgesi düzenlenmiş Suriyelilerin ikamet ettikleri il sınırları içinde sağlık hizmetlerinden yararlanabildiğini belirtir. Başka ilde tedavi gerekiyorsa sağlık gerekçesiyle kayıtlı ilinizin il göç idaresinden yol izin belgesi istemeniz gerekir. Yönetmelik ilk geçişte ve acil durumlarda kayıt tamamlanmamış kişilere de kimlik bilgilerine göre sağlık hizmeti verileceğini söyler (m.27/4).

Detaylı bilgi için bizimle iletişime geçin .