Av. Esra Ateş Sızlanan
Avukat
Deport kararı iki yöntemle kaldırılır: (1) Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde İdare Mahkemesi'nde iptal davası açmak, (2) Yurtdışından meşruhatlı vize başvurusu yapmak. İptal davası açıldığında sınır dışı işlemi otomatik olarak durur ve yabancı dava sonuçlanana kadar Türkiye'de kalabilir. Geri Gönderme Merkezi'nde tutulanlar için ayrıca Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilerek tahliye sağlanabilir. 7 günlük süre hak düşürücüdür, kaçırılmamalıdır.
Türkiye'de yabancılar hakkında uygulanan deport kararı idari dava yoluyla veya meşruhatlı vize işlemleriyle kaldırılır. Sınır dışı edilme süreci devam ederken idare mahkemesine başvurulduğunda, deport kararı kural olarak davanın sonuna kadar durdurulur. Yasal hakların aranması için deport kaldırma davası, kararın tebliğinden itibaren 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde idare mahkemesinde açılır. Peki, deport kararı ne kadar sürede kalkar? Bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte genellikle 6 ile 12 ay arasında sonuçlanmaktadır. Hakkında deport kararı olup olmadığını sorgulamak isteyen yabancılar işlemleri genellikle ilgili göç idaresi birimlerinden yaptırmalıdır. İstanbul'da bulunan yabancılar İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nün Kumkapı Koordinasyon Merkezi'nden sorgulama yapabilir. Deport edilen yabancı, hukuki süreç sonunda deport kararı kaldırılınca derhal ve vize şartlarını yerine getirerek Türkiye'ye geri gelebilir. Ancak bu süreç karmaşık hukuki prosedürler içerdiğinden, avukatsız deport kaldırma zordur ve uzmanlık gerektirir.
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (YUKK) 52. ve devamı maddeleri uyarınca tesis edilen sınır dışı etme (deport) kararı, Türkiye'de yasal kalış hakkını kaybeden veya kamu düzeni açısından risk teşkil ettiği değerlendirilen yabancılar hakkında uygulanan idari bir yaptırımdır. Genellikle İstanbul İl Göç İdaresi veya ilgili valilik makamlarınca verilen bu karar, yabancının derhal ülke sınırları dışına çıkarılmasını ve hakkında tesis edilen idari para cezaları ile tahdit kodları (G-87, Ç-114 vb.) kesinleşinceye kadar ülkeye girişinin yasaklanmasını içerir. Sınır dışı kararı, idarenin tek taraflı ve icrai bir işlemi olup, bu işleme karşı anılan kanunun 53. maddesi gereğince yetkili İdare Mahkemesi nezdinde "Yürütmenin Durdurulması" talepli iptal davası açılması zorunludur. Kararın tebliğinden itibaren işleyen 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açılmaması halinde, işlem kesinleşir ve yabancı hakkında fiziksel sınır dışı işlemi uygulanır. Bu sürecin yönetilmesi, usul hukukuna hakimiyet gerektirdiğinden, sürecin deneyimli bir yabancılar hukuku uzmanı avukat tarafından takip edilmesi, telafisi güç veya imkânsız zararların doğmasını engellemek adına elzemdir.
Konuyu daha yalın ve herkesin anlayabileceği bir dille ifade etmek gerekirse; deport kararı, bir yabancının vize süresini aşması, izinsiz çalışması veya adli bir olaya karışması sonucunda Türkiye'den zorla gönderilmesidir. Pek çok kişi, sadece cezasını ödeyerek veya havaalanından çıkış yaparak bu durumdan kurtulacağını sanır; ancak işin aslı böyle değildir. Hakkınızda İstanbul İl Göç İdaresi tarafından bir deport kararı alındığında, pasaportunuza bir "giriş yasağı kodu" işlenir. Bu kod, siz ülkenize dönseniz bile 1 yıl, 5 yıl veya bazı durumlarda süresiz olarak Türkiye'ye tekrar girmenizi engeller. Özellikle İstanbul gibi denetimlerin yoğun olduğu bir şehirde, kimlik kontrolünde yakalanan yabancılar doğrudan Geri Gönderme Merkezlerine götürülmektedir. Buradan çıkmanın ve Türkiye'de kalmaya devam etmenin tek yolu, mahkemeye başvurarak kararı durdurmaktır.
Süreçte yapılan en büyük hata, "biraz bekleyelim" diyerek 7 günlük dava açma süresini kaçırmaktır. Bu süre kaçırıldığında, haklı olsanız bile sınır dışı edilmeniz engellenemez. Bu noktada bir İstanbul deport avukatı ile çalışmak hayati önem taşır. Çünkü avukatınız, siz Geri Gönderme Merkezi'ndeyken sizin adınıza mahkemeye başvurur, sınır dışı işlemini durdurur ve serbest kalmanızı sağlar. Unutmayın, deport bir suç kaydı değil, idari bir yasaktır. Doğru hukuki hamlelerle bu yasak kaldırılabilir, giriş yasağı kodları silinebilir ve yasal olarak Türkiye'de yaşamaya devam edebilirsiniz. Önemli olan, yabancılar hukuku uzmanı avukat desteğiyle süreci hızlı ve hatasız yönetmektir.
Deport (Sınır Dışı Etme) Nedir?
Hukuki terminoloji ile ifade etmek gerekirse deport; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında, Türkiye'de kalış hakkı ihlal edilen veya kamu düzeni, kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen yabancılar hakkında valiliklerce tesis edilen ve kişinin ülke sınırları dışına çıkarılmasını öngören idari bir işlemdir. Bu işlem, bir ceza yargılaması sonucu verilen hapis cezası değil, idarenin tek taraflı tasarrufu niteliğindedir. Genellikle İstanbul İl Göç İdaresi gibi yetkili makamlarca alınan bu karar, yabancının sadece fiziki olarak ülke dışına çıkarılmasını değil, aynı zamanda hakkında tesis edilen tahdit kodları uyarınca belirli bir süre veya süresiz olarak Türkiye'ye girişinin yasaklanmasını da beraberinde getirir. İdari işlem niteliğinde olduğundan, hukuka aykırılık iddiasıyla İdare Mahkemelerinde iptal davasına konu edilebilir. Bu süreçte, idarenin takdir yetkisinin sınırlarının denetlenmesi ve işlemin sebep unsuru yönünden irdelenmesi, yabancılar hukuku uzmanı avukat nezaretinde yürütülmesi gereken teknik bir hukuki prosedürdür.
Konuyu daha basit ve halkın anlayacağı dilde anlatmak gerekirse; deport, devletin bir yabancıya "Artık benim ülkemde kalamazsın, ülkeni terk etmelisin" demesidir. Bir turist vizesiyle gelip süreyi aşırdıysanız, oturma izniniz bittiği halde yenilemediyseniz ya da izniniz olmadan bir iş yerinde çalışırken yakalandıysanız, hakkınızda sınır dışı kararı verilir. Bu karar sadece o an uçağa bindirilip gönderilmeniz demek değildir; pasaportunuza bir "kod" işlenir ve bu kod yüzünden 5 ay, 1 yıl hatta bazen 5 yıl boyunca Türkiye kapısından içeri giremezsiniz. Çoğu kişi polis tarafından yakalanıp Geri Gönderme Merkezi'ne (GGM) götürüldüğünde paniğe kapılır ve hemen çıkamayacağını düşünür. Oysa bu bir hapis cezası değildir. Eğer doğru zamanda müdahale edilirse bu karar durdurulabilir.
Özellikle Türkiye'nin en yoğun yabancı nüfusuna sahip şehri olan İstanbul'da, denetimlerin sıklaşmasıyla birlikte Tuzla, Binkılıç veya Çatalca gibi Geri Gönderme Merkezlerine sevk edilen kişi sayısı artmıştır. Hakkınızda İstanbul İl Göç İdaresi tarafından bir karar alındığında, bu kararın iptali için zamanla yarış başlar. Pek çok kişi "Kendi paramla bilet alıp gidersem ceza almam" diye düşünse de, sistemde adınıza işlenen yasağı kaldırmadan çıkış yapmak, geri dönüşünüzü yıllarca engelleyebilir. Bu nedenle yakalanma anından itibaren sürecin bir İstanbul deport avukatı tarafından takip edilmesi, hem GGM'den hızlıca tahliye olmanızı hem de Türkiye'ye giriş yasağınızın kaldırılmasını sağlar. Unutulmamalıdır ki, sınır dışı kararı (deport) sicilinize işleyen bir suç kaydı değildir; sadece idari bir yasaktır ve hukuki yollarla temizlenmesi mümkündür.
Kimler Hakkında Deport Kararı Verilir? (YUKK Madde 54)
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun (YUKK) 54. maddesi, sınır dışı etme kararının hangi hallerde alınabileceğini tahdidi olarak saymıştır. İdare, kanunda belirtilen bu hallerin dışında keyfi bir gerekçeyle sınır dışı işlemi tesis edemez. Özellikle İstanbul İl Göç İdaresi gibi iş yükü yoğun olan birimlerde, yabancının yasal statüsünü ihlal etmesi veya kamu düzenini bozucu eylemlerde bulunması durumunda valilik makamı tarafından idari işlem uygulanır. Bu karar, yabancının Türkiye'deki varlığını hukuken sonlandıran icrai bir işlemdir ve iptali için yabancılar hukuku uzmanı avukat nezaretinde İdare Mahkemesi'ne başvurulması gerekir.
Basit bir dille anlatmak gerekirse; Türkiye devleti herkese durup dururken "ülkeden çık" demez. Deport kararı verilmesi için yabancının belirli hataları yapmış olması gerekir. Vizenizin süresini geçirmek, çalışma izniniz olmadan bir yerde çalışmak veya polislik bir olaya karışmak en temel sebeplerdir. Hakkınızda bir sınır dışı kararı alındığında, İstanbul deport avukatı dosyanızı inceleyerek bu kararın hangi maddeye dayandığını tespit eder. Her deport sebebi aynı ağırlıkta değildir; bazıları sadece para cezasıyla çözülebilirken, bazıları ciddi giriş yasaklarına neden olur.
YUKK Madde 54 Kapsamında Deport Sebeplerinin Tam Listesi
YUKK 54. madde uyarınca hakkında sınır dışı etme kararı alınabilecek yabancılar şunlardır:
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilen ve iki yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm edilenler
- Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar
- Türkiye'ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar
- Türkiye'de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
- Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler
- İkamet izinleri iptal edilenler
- İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler
- Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler
- Türkiye'ye yasal giriş veya Türkiye'den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler
- Hakkında Türkiye'ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye'ye geldiği tespit edilenler
- Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan veya statüsü sona erenlerden Türkiye'de kalma hakkı bulunmayanlar
- İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye'den çıkış yapmayanlar
- Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler
Deport Sebepleri ve Giriş Yasağı Süreleri Tablosu
| Deport Sebebi | Tahdit Kodu | Giriş Yasağı Süresi |
|---|---|---|
| Vize ihlali (10-30 gün aşım) | Ç-113 | 3 ay |
| Vize ihlali (30-90 gün aşım) | Ç-114 | 1 yıl |
| Vize ihlali (90 gün üzeri aşım) | Ç-115 | 2 yıl |
| Kaçak çalışma | Ç-116 / Ç-117 | 5 yıl |
| Sahte evlilik ile ikamet alma | V-70 | 5 yıl |
| Sahte belge kullanma | V-69 | 5 yıl |
| Kamu düzeni/güvenliği tehdidi | G-87 | 5 yıl - Süresiz |
| Terör örgütü bağlantısı | G-82 | Süresiz |
| Yasadışı giriş/çıkış | Ç-118 | 5 yıl |
| İkamet izni iptal edilenler | V-71 | 1-5 yıl |
Vize ve İkamet İzni İhlalleri
YUKK m.54/1-e bendi uyarınca; vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar ile ikamet izni iptal edilenler hakkında sınır dışı etme kararı verilir. Ayrıca ikamet izni uzatma başvurusu reddedildiği halde on gün içinde Türkiye'den çıkış yapmayan yabancılar da bu kapsamda değerlendirilir. İstanbul İl Göç İdaresi tarafından tespit edilen bu ihlallerde, idari para cezası tahakkuk ettirilir ve kişi hakkında giriş yasağı kodları (V-70, G-87 vb.) işlenebilir. Sürecin hukuki boyutunun bir yabancılar hukuku uzmanı avukat tarafından yönetilmesi, kodların temizlenmesi açısından kritiktir.
Halk dilinde "kaçak duruma düşmek" olarak bilinen durum budur. Eğer turist vizenizin süresi dolduysa ve ülkeden çıkmadıysanız veya oturma izni başvurunuz reddedildiği halde Türkiye'de kalmaya devam ediyorsanız deport edilirsiniz. Özellikle İstanbul'da yapılan kimlik kontrollerinde vize süresini aştığı görülen kişiler doğrudan Geri Gönderme Merkezi'ne götürülür. Bu aşamada bir İstanbul deport avukatı devreye girmezse, sadece sınır dışı edilmekle kalmaz, aynı zamanda uzun süreli giriş yasağı alırsınız.
Kamu Düzeni ve Güvenliği Tehdidi
YUKK m.54/1-d bendi gereğince; kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturan yabancılar hakkında valiliklerce sınır dışı kararı alınır. Bu madde, idarenin takdir yetkisinin en geniş olduğu alandır. Yabancının adli bir soruşturmaya konu olması, terör örgütleriyle iltisaklı olduğu şüphesi veya toplum huzurunu bozucu davranışları, İstanbul İl Göç İdaresi tarafından deport gerekçesi sayılabilir. Bu tür dosyalarda ceza yargılamasının sonucu beklenmeksizin idari işlem tesis edilebildiğinden, savunma hakkının yabancılar hukuku uzmanı avukat aracılığıyla kullanılması elzemdir.
Bu madde, kavgaya karışan, hırsızlık yapan veya çevreye rahatsızlık veren yabancılar için uygulanır. Hakkınızda bir suçlamayla polis tutanağı tutulursa, mahkeme sonucu beklenmeden sınır dışı edilebilirsiniz. "Ben suçsuzum, mahkemem bitmedi" demek deportu durdurmaz. Kamu güvenliği gerekçesiyle verilen kararlar en zorlu dosyalardır ve mutlaka tecrübeli bir İstanbul deport avukatı tarafından itiraz davası açılmasını gerektirir. Aksi takdirde "G kodu" gibi ciddi yasaklarla karşılaşırsınız.
Sahte Belge Kullanımı ve Diğer Nedenler
YUKK m.54/1-k ve diğer bentler uyarınca; Türkiye'ye giriş, vize veya ikamet izni başvurularında sahte belge kullandığı tespit edilenler ile çalışma izni olmaksızın çalıştığı belirlenenler sınır dışı edilir. Sahte evlilik yoluyla ikamet almaya çalışmak veya sahte pasaport kullanmak, sadece deport sebebi değil, aynı zamanda TCK kapsamında "Resmi Belgede Sahtecilik" suçunu oluşturur. Bu tip ağır ihlallerde İstanbul İl Göç İdaresi genellikle idari gözetim kararı da uygular.
Devleti kandırmaya yönelik her türlü hareket deport sebebidir. Sahte kira kontratı, sahte sağlık sigortası, sahte diplomayla çalışma izni almaya çalışmak veya çalışma izni olmadan kaçak çalışmak bu gruba girer. Ayrıca gerçek olmayan, "anlaşmalı evlilik" yaparak oturum almaya çalışmak da deport nedenidir. Bu durumlarda verilen giriş yasakları çok uzundur. Bir İstanbul deport avukatı ile çalışarak, belgenin sahte olduğunu bilmediğinizi veya bir yanlışlık olduğunu ispatlamanız gerekebilir.
Hakkında Sınır Dışı Kararı Alınamayacak Yabancılar (YUKK Madde 55)
YUKK 55. maddesi, uluslararası insan hakları hukuku ve "geri göndermeme (non-refoulement)" ilkesi gereğince, belirli durumdaki yabancıların sınır dışı edilemeyeceğini düzenlemiştir. 54. madde kapsamında olsalar dahi aşağıdaki yabancılar hakkında deport kararı alınamaz:
- Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar
- Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler
- Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar
- Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları
- Tedavileri tamamlanıncaya kadar psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları
Bu durumda olan kişiler hakkında sınır dışı işlemi uygulanamaz. Kendilerine insani ikamet izni verilebilir veya belirli bir adreste ikamet etme gibi idari yükümlülükler getirilebilir. Bu istisnaların varlığı durumunda İstanbul deport avukatı aracılığıyla yapılacak itirazda bu hususların özellikle ileri sürülmesi gerekir.
Deport Süreci Nasıl İşler? (Adım Adım)
Deport süreci, idari bir yaptırım zinciri olup 6458 sayılı YUKK (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu) hükümleri çerçevesinde yürütülür. Süreç, genellikle kolluk kuvvetlerinin yaptığı denetimlerde yabancının vize ihlali deport cezası ne kadar diye düşünürken vize süresini aştığının veya çalışma izinsiz çalıştığının tespitiyle başlar. İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne sevk edilen yabancı hakkında, Valilik makamınca sınır dışı etme ve kaçma şüphesi varsa idari gözetim kararı tesis edilir. Bu aşamada kişi, İstanbul Geri Gönderme Merkezi avukatı desteğine en çok ihtiyaç duyulan yerler olan Tuzla veya Çatalca GGM'ye sevk edilir. Sürecin en kritik evresi, idari işlemin tebliğidir. Karar tebliğ edildiğinde, yabancı sınır dışı kararı iptal davası açılması için yasada öngörülen hak düşürücü süreler işlemeye başlar. YUKK 53. madde uyarınca yetkili İdare Mahkemesi nezdinde açılacak davada yürütmenin durdurulması talep edilir. Aksi halde, yabancı hakkında G-87, Ç-114, V-70 gibi tahdit kodları işlenerek sınır dışı işlemi infaz edilir. Ayrıca idari gözetim altına alınanlar için Sulh Ceza Hakimliği nezdinde itiraz başvurusu yapılarak salıverilme talep edilmelidir. Tüm bu teknik prosedürler, İstanbul deport avukatı veya yabancılar hukuku uzmanı avukat tarafından yönetilmediğinde, usul hataları nedeniyle hak kayıpları yaşanması kaçınılmazdır.
Şimdi bu süreci, hukuk terimlerinden arındırarak adım adım başınıza neler geleceği şeklinde anlatalım. Her şey bir polis kontrolünde veya kaçak çalıştığınız iş yerine yapılan baskınla başlar. Yakalandığınızda yabancı deport sorgulama işlemi yapılır ve kaçak durumdaysanız doğrudan İstanbul İl Göç İdaresi'ne bağlı Geri Gönderme Merkezlerine götürülürsünüz. Burası dışarı çıkışın yasak olduğu, telefonunuzun alındığı bir yerdir ve hemen bir Geri Gönderme Merkezi'nden çıkarma avukatı bulmanız gerekir. Merkezde size "Hakkınızda deport kararı aldık" denilerek bir kağıt imzalatılır.
Bu kağıdı imzaladığınız andan itibaren, sınır dışı etme kararına itiraz süresi olan 7 GÜNLÜK SÜRE başlar.
Bu süre içinde dava açmazsanız, deport kaldırma şansınızı kaybedersiniz ve uçağa bindirilip gönderilirsiniz. Eğer deport kararı nasıl kaldırılır diye merak ediyorsanız; tek yolu bu 7 gün içinde Çağlayan Adliyesi göç avukatı aracılığıyla dava açmaktır. Dava açıldığında deport durur, sizi gönderemezler. Eğer bu süreyi kaçırıp gönderilirseniz, pasaportunuza tahdit kodları işlenir. Bu durumda deport edilen yabancı tekrar ne zaman gelebilir sorusunun cevabı 5 yıla kadar uzayabilir. Ancak doğru bir hukuki süreçle, meşruhatlı vize alarak veya tahdit kodu kaldırma davası ne kadar sürer sorusunun cevabı olan mahkeme süreci sonunda yasağı kaldırıp geri dönebilirsiniz. Kimi durumlarda idare size terke davet verip "kendin çık" diyebilir; ancak GGM'ye alındıysanız tek kurtuluş yolu uzman bir İstanbul deport avukatı ile süreci yönetmektir.
Deport Sürecinin Akış Şeması
| Aşama | Süre | Yapılması Gereken |
|---|---|---|
| 1. Yakalanma ve Göç İdaresine Sevk | 0-48 saat | Avukat ile iletişime geçilmeli |
| 2. Sınır Dışı Kararı Tebliği | 48 saat içinde | Tebliğ belgesi alınmalı ve imzalanmalı |
| 3. İptal Davası Açma Süresi | 7 gün (hak düşürücü) | İdare Mahkemesine dava açılmalı |
| 4. Yürütmenin Durdurulması Kararı | 15-30 gün | Mahkeme kararı beklenmeli |
| 5. Davanın Esastan Görülmesi | 6-12 ay | Duruşma ve karar aşaması |
| 6. Kararın Kesinleşmesi | Karar ile birlikte | İstinaf/temyiz yolu kapalı |
Türkiye'yi Terke Davet ve İdari Gözetim
Türkiye'yi Terke Davet Prosedürü
Hakkında sınır dışı kararı verilen yabancılara, belirli şartların varlığı halinde Türkiye'yi terk etmeleri için süre tanınır. YUKK 56. madde uyarınca bu süre en az 15, en fazla 30 gündür. Terke davet edilen yabancılara herhangi bir harç ödemeksizin "Çıkış İzin Belgesi" verilir.
Ancak aşağıdaki durumlarda yabancıya süre tanınmaz ve doğrudan idari gözetim altına alınır:
- Kaçma ve kaybolma riski bulunanlar
- Türkiye'ye yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenler
- Sahte belge kullananlar
- Asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlar veya aldığı tespit edilenler
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar
- Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü ile bağlantılı olanlar
İdari Gözetim Kararı ve Süreleri
İdari gözetim, hakkında sınır dışı kararı verilen yabancının Geri Gönderme Merkezi'nde tutulmasıdır. Bu karar, kişinin özgürlüğünü kısıtlayan ciddi bir tedbirdir.
| İdari Gözetim Süresi | Koşul |
|---|---|
| İlk 6 ay | Standart süre |
| +6 ay uzatma | Yabancının iş birliği yapmaması veya ülke bilgilerini gizlemesi halinde |
| Maksimum 12 ay | Toplam idari gözetim süresi |
İdari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilebilir. İtiraz sonucunda yabancının Geri Gönderme Merkezi'nden tahliye edilmesi mümkündür. Ancak bu itiraz, sınır dışı işlemini durdurmaz. Sınır dışı işleminin durdurulması için ayrıca İdare Mahkemesi'ne iptal davası açılması şarttır.
İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler
YUKK 57/A maddesi uyarınca idari gözetim yerine aşağıdaki alternatif tedbirler uygulanabilir:
- Belirli adreste ikamet etme
- Belirli sürelerde İl Göç İdaresine giderek imza atma (bildirimde bulunma)
- Aile temelli geri dönüş programına katılma
- Geri dönüş danışmanlığı alma
- Kamu yararına hizmetlerde gönüllü görev alma
- Teminat (depozito) yatırma
- Elektronik izleme (kelepçe)
Bu yükümlülüklerin süresi en fazla 24 aydır. Yükümlülüklere uyulmaması halinde yabancı idari gözetim altına alınabilir.
Türkiye'deki Geri Gönderme Merkezleri (GGM) Listesi
Hakkında idari gözetim kararı verilen yabancılar, Göç İdaresi Başkanlığı'na bağlı Geri Gönderme Merkezlerinde tutulur. İstanbul'da bulunan yabancılar genellikle aşağıdaki merkezlere sevk edilir:
İstanbul ve Çevresi GGM'leri
| Şehir | Geri Gönderme Merkezi | Konum |
|---|---|---|
| İstanbul | Tuzla GGM | Tuzla |
| İstanbul | Çatalca (Binkılıç) GGM | Çatalca |
| İstanbul | Silivri GGM | Silivri |
| Kocaeli | İzmit GGM | İzmit |
| Edirne | Sarayiçi GGM | Edirne Merkez |
| Kırklareli | Pehlivanköy GGM | Pehlivanköy |
Diğer İllerdeki GGM'ler
| Şehir | Geri Gönderme Merkezi |
|---|---|
| Ankara | Akyurt GGM |
| İzmir | Çiğli GGM (Harmandalı) |
| Antalya | Döşemealtı GGM |
| Bursa | Osmangazi GGM |
| Adana | Sarıçam GGM |
| Gaziantep | Oğuzeli GGM |
| Malatya | Yeşilyurt 1 ve Yeşilyurt 2 GGM |
| Şanlıurfa | Eyyübiye GGM |
| Van | Edremit GGM |
| Erzurum | Aşkale 1 ve Aşkale 2 GGM |
| Kayseri | Kocasinan GGM |
| Muğla | Ula GGM |
| Aydın | Efeler GGM |
| Balıkesir | Bandırma GGM |
| Çanakkale | Ayvacık GGM |
| Niğde | Bor GGM |
| Kütahya | Merkez GGM |
| Çankırı | Merkez GGM |
| Iğdır | Merkez GGM |
| Ağrı | Merkez GGM |
Deport Kararını Kaldırmanın Yolları
Deport kararını kaldırmanın iki temel yolu bulunmaktadır: İdare Mahkemesinde iptal davası açmak ve meşruhatlı vize başvurusu yapmak. Her iki yöntem de farklı durumlarda uygulanır ve farklı hukuki sonuçlar doğurur.
1. İdare Mahkemesinde İptal Davası (En Etkili Yol)
Deport kararına karşı en etkili ve öncelikli başvuru yolu, yetkili İdare Mahkemesi'nde iptal davası açmaktır. YUKK 53. maddesi uyarınca dava açılması halinde, yargılama sonuçlanana kadar yabancı sınır dışı edilemez.
İptal Davası Özet Bilgileri:
| Konu | Detay |
|---|---|
| Dava Açma Süresi | Kararın tebliğinden itibaren 7 gün (hak düşürücü) |
| Yetkili Mahkeme | Kararı veren Valiliğin bulunduğu yer İdare Mahkemesi |
| Dava Açmanın Etkisi | Sınır dışı işlemi otomatik olarak durur |
| Karar Süresi | Kanunda 15 gün öngörülmüş, uygulamada 6-12 ay |
| İstinaf/Temyiz | Kapalı (Karar kesindir) |
| Anayasa Mahkemesi | Bireysel başvuru hakkı saklıdır |
Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. Mahkeme, öncelikle yürütmenin durdurulması hakkında karar verir. Olumlu karar çıkması halinde yabancının Geri Gönderme Merkezi'nden tahliyesi sağlanır.
ÖNEMLİ UYARI: Uygulamada 7 günlük süre beklenmeden sınır dışı işlemi yapılabilmektedir. Bu nedenle deport kararı tebliğ edildiği anda derhal bir İstanbul deport avukatı ile iletişime geçilmeli ve aynı gün içinde dava açılmalıdır.
2. Meşruhatlı Vize Başvurusu
Meşruhatlı vize, hakkında giriş yasağı bulunan yabancıların istisnai durumlarda Türkiye'ye girmesine olanak tanıyan özel amaçlı bir vize türüdür. Normal vize işlemlerinden farklı olarak, yabancının Türkiye'de bulunmasını zorunlu kılan haklı bir sebebin varlığını gerektirir.
Meşruhatlı Vize Başvurusu Yapılabilecek Durumlar:
| Başvuru Sebebi | Gerekli Belgeler |
|---|---|
| Aile Birleşimi | Evlilik cüzdanı, eş/çocuk nüfus kayıtları, konut belgesi |
| Eğitim | Üniversite kabul belgesi, öğrenci belgesi |
| Çalışma | Çalışma izni ön onay belgesi, iş sözleşmesi |
| Sağlık/Tedavi | Hastane raporu, tedavi planı, doktor mektubu |
| Mahkeme | Dava dosyası, duruşma celbi, mahkeme yazısı |
| Gayrimenkul | Tapu belgesi, emlak vergi borcu yoktur yazısı |
Meşruhatlı Vize Başvuru Süreci:
- Yabancı, kendi ülkesindeki veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk Büyükelçiliği/Konsolosluğuna başvurur
- Başvuru, İçişleri Bakanlığı ve Göç İdaresi Başkanlığı onayına sunulur
- Onay verilmesi halinde meşruhatlı vize düzenlenir
- Yabancı bu vize ile Türkiye'ye giriş yapabilir
Meşruhatlı Vize Başvurusu Yapamayacaklar:
- Terör örgütü ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle sınır dışı edilenler
- Kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturanlar
- Uluslararası kuruluşlarca tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olanlar
Deport Sorgulama Nasıl Yapılır?
Hakkında deport kararı olup olmadığını öğrenmek isteyen yabancılar farklı yöntemlerle sorgulama yapabilir.
Deport Sorgulama Yöntemleri
| Yöntem | Açıklama | Avantaj/Dezavantaj |
|---|---|---|
| Türk Konsolosluğu | Yurtdışından başvuru | Resmi ve güvenilir |
| Sınır Kapısı | Türkiye'ye girişte öğrenme | Giriş reddedilebilir |
| Göç İdaresi | Türkiye içinde başvuru | Yakalanma riski |
| Avukat Aracılığıyla | Vekaletname ile sorgulama | En güvenli yöntem |
| e-Devlet (Sınırlı) | Sadece ikamet izni sorgulaması | Deport bilgisi vermez |
İstanbul'da bulunan yabancılar için İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü Kumkapı Koordinasyon Merkezi'nden sorgulama yapılabilir. Ancak kaçak durumda olan yabancıların bizzat Göç İdaresi'ne gitmesi yakalanma riski taşıdığından, sorgulama işleminin bir İstanbul deport avukatı aracılığıyla yapılması önerilir.
Vaka 1: Ukrayna Vatandaşı - Geri Gönderme Merkezi'nden Tahliye
Müvekkilimiz İstanbul Aksaray'da yapılan polis kontrolünde 8 aylık vize ihlali tespit edilmiş ve doğrudan Tuzla Geri Gönderme Merkezi'ne sevk edilmişti. Hakkında Ç-115 tahdit kodu ile sınır dışı kararı ve idari gözetim kararı birlikte uygulanmıştı.
Yapılan İşlemler:
- Tebliğden itibaren 3 gün içinde İstanbul İdare Mahkemesi'nde iptal davası açıldı
- Aynı gün Sulh Ceza Hakimliği'ne idari gözetim kararına itiraz edildi
- Müvekkilin Türkiye'de kayıtlı şirketi ve devam eden ticari faaliyetleri delil olarak sunuldu
Sonuç: Sulh Ceza Hakimliği 5 gün içinde idari gözetim kararını kaldırdı ve müvekkil GGM'den tahliye edildi. İdare Mahkemesi 2 ay içinde yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Müvekkil dava süresince Türkiye'de kalmaya devam etti.
Vaka 2: Gürcistan Vatandaşı - Kaçak Çalışma Gerekçeli Deport İptali
Müvekkilimiz çalışma izni olmadan bir inşaat şantiyesinde çalışırken yapılan denetimde yakalanmış, Ç-117 (kaçak çalışma) koduyla 5 yıllık giriş yasağı ve sınır dışı kararı verilmişti. Çatalca GGM'de idari gözetim altına alınmıştı.
Yapılan İşlemler:
- İstanbul İdare Mahkemesi'nde yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açıldı
- Müvekkilin işveren tarafından kandırıldığı ve çalışma izni başvurusunun yapılacağının söylendiği belgelendi
- İşverenin daha önce aynı suçtan ceza aldığı tespit edildi ve dosyaya eklendi
Sonuç: Mahkeme, müvekkilin iyi niyetli olduğunu ve asıl kusurun işverende bulunduğunu kabul etti. 4 ay içinde deport kararı iptal edildi. Müvekkil yasal yollarla çalışma izni alarak Türkiye'de kalmaya devam etti.
Vaka 3: Moldova Vatandaşı - Usul Hatası Nedeniyle İptal
Müvekkilimize deport kararı tercümansız olarak tebliğ edilmiş ve itiraz hakları hakkında bilgilendirme yapılmamıştı. Silivri GGM'de tutulurken ailesi aracılığıyla bize ulaştı. Tebliğ üzerinden 5 gün geçmişti.
Yapılan İşlemler:
- Kalan 2 gün içinde acil olarak İstanbul İdare Mahkemesi'nde dava açıldı
- Tebligatın usulsüz yapıldığı, YUKK 53. madde gereği yabancının anlayacağı dilde bilgilendirme yapılmadığı ileri sürüldü
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına atıf yapıldı
Sonuç: Mahkeme, tebligatın usule aykırı olduğuna ve savunma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Deport kararı iptal edildi ve müvekkil serbest bırakıldı. Usul hatası nedeniyle tahdit kodu da sistemden silindi.
Vaka 4: Azerbaycan Vatandaşı - Sağlık Gerekçesiyle Sınır Dışı Engelleme
Müvekkilimiz hakkında vize ihlali nedeniyle deport kararı verilmişti. Ancak müvekkilin Türkiye'de tedavisi devam eden kronik böbrek hastalığı bulunmakta ve haftada 3 gün diyalize girmekteydi. Azerbaycan'da aynı standartta tedavi imkânı bulunmamaktaydı.
Yapılan İşlemler:
- İstanbul İdare Mahkemesi'nde iptal davası açıldı
- YUKK 55. madde (sınır dışı edilemeyecek yabancılar) kapsamında sağlık gerekçesi ileri sürüldü
- Hastane raporları, diyaliz programı ve Azerbaycan'daki sağlık altyapısına ilişkin belgeler sunuldu
Sonuç: Mahkeme, müvekkilin sınır dışı edilmesi halinde hayati tehlike oluşacağına karar verdi. Deport kararı iptal edildi ve müvekkilimize insani ikamet izni verildi.
Vaka 5: Kırgızistan Vatandaşı - Yanlış Tahdit Kodu Düzeltme
Müvekkilimiz Türkiye'den kendi isteğiyle çıkış yapmış, ancak sistemde sehven G-87 (kamu güvenliği tehdidi) kodu işlenmişti. 2 yıl sonra Türkiye'ye giriş yapmak istediğinde havalimanında geri çevrildi.
Yapılan İşlemler:
- İstanbul İdare Mahkemesi'nde tahdit kodunun iptali davası açıldı
- Müvekkilin herhangi bir adli işlemi veya güvenlik soruşturması bulunmadığı belgelendi
- Göç İdaresi kayıtlarında kodun hangi gerekçeyle konulduğuna dair somut bilgi bulunmadığı tespit edildi
Sonuç: Mahkeme, G-87 kodunun hukuki dayanaktan yoksun olduğuna karar verdi. Tahdit kodu 3 ay içinde sistemden silindi ve müvekkil Türkiye'ye serbestçe giriş yaptı.
Deport Kararınız mı Var? Hemen Harekete Geçin
Hakkınızda sınır dışı kararı verildiyse veya Geri Gönderme Merkezi'nde tutuluyorsanız, kaybedecek zamanınız yok. 7 günlük dava açma süresi hak düşürücüdür ve bu süre içinde başvuru yapılmazsa Türkiye'de kalma şansınız ortadan kalkar.
İstanbul İl Göç İdaresi tarafından verilen deport kararlarına karşı İstanbul İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılması, Geri Gönderme Merkezi'nden tahliye için Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz edilmesi ve tahdit kodlarının kaldırılması işlemlerinde uzman ekibimiz yanınızda.
Acil durumlar için 7/24 ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bu konu hakkında merak edilenler
1 Deport kararı neden verilir?
Avukat Esra Ateş
Vize veya ikamet ihlali, sahte belge kullanımı, izinsiz çalışma, illegal giriş-çıkış veya kamu güvenliği gerekçeleriyle deport kararı verilebilir.
2 Deport kararına dava açılabilir mi?
Avukat Esra Ateş
Evet. Deport kararı idari bir işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu olabilir.
3 Deport edilen yabancı tekrar Türkiye’ye girebilir mi?
Avukat Esra Ateş
Evet. Ancak giriş yasağı veya tahdit kodu varsa, bu engellerin ayrıca kaldırılması gerekir.
4 Deport kararı iptal edilirse giriş yasağı da kalkar mı?
Avukat Esra Ateş
Her zaman değil. Deport iptal edilse bile giriş yasağı veya tahdit kodu sistemde kalmış olabilir.
5 Deport kararına itiraz süresi ne kadardır?
Avukat Esra Ateş
7 gündür ve bu süre hak düşürücüdür. Süre kaçırıldığında dava açma hakkı ortadan kalkar. Bu nedenle tebliğ alındığı anda derhal İstanbul deport avukatı ile iletişime geçilmelidir.
6 İdari gözetim kararına itiraz edilirse deport durur mu?
Avukat Esra Ateş
Hayır. İdari gözetim kararına itiraz, sadece Geri Gönderme Merkezi'nden çıkış için geçerlidir. Deport işleminin durdurulması için ayrıca İdare Mahkemesi'ne iptal davası açılması şarttır.
7 Deport kararı ne kadar sürede kalkar?
Avukat Esra Ateş
Dava açılması halinde mahkeme kararı 6-12 ay arasında çıkar. Yürütmenin durdurulması kararı ise genellikle 15-45 gün içinde alınır.
8 Deport kararı sabıka kaydına işler mi?
Avukat Esra Ateş
Hayır. Deport bir ceza yargılaması sonucu verilen mahkumiyet değil, idari bir işlemdir. Adli sicil kaydına işlemez ancak Göç İdaresi sisteminde kayıt altında tutulur.
9 Meşruhatlı vize ile giriş yasağı kalkar mı?
Avukat Esra Ateş
Meşruhatlı vize, giriş yasağını kalıcı olarak kaldırmaz. Sadece belirli bir amaç için (evlilik, tedavi, eğitim vb.) geçici olarak Türkiye'ye giriş imkânı sağlar.
10 Deport avukatı ücreti ne kadardır?
Avukat Esra Ateş
Avukatlık ücretleri dosyanın karmaşıklığına, tahdit kodunun türüne ve yapılacak işlemlere göre değişir. Detaylı bilgi için İstanbul deport avukatı ile görüşmeniz önerilir.
Detaylı bilgi için bizimle iletişime geçin .
Yorumlar (0)
İsim
Onay BekliyorAz önce
Yorum metni
Bu yorum sadece size görünüyor. Onaylandıktan sonra herkese açık olacaktır.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!