Uluslararası Koruma Başvurusu 2026: Adımlar, Haklar, Ret

Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Metin; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun mevzuat.gov.tr'deki güncel metnine (7196 sayılı Kanunla 2019'da yapılan değişiklikler dâhil), Kanunun Uygulama Yönetmeliğine, Göç İdaresi Başkanlığının resmî sayfalarına ve Danıştay ile Anayasa Mahkemesi kararlarına göre hazırlandı.

Uluslararası koruma başvurusu, ülkesine dönerse zulme uğrayacağından ya da ciddi zarar göreceğinden korkan yabancının, Türkiye'de bulunduğu ilin valiliğine (İl Göç İdaresi Müdürlüğüne) bizzat yaptığı başvurudur (6458 sayılı Kanun m.65/1). Kanunda başvuru için son gün yoktur, ama başvurunun makul bir süre içinde yapılması beklenir (m.65/4). Başvuru sahibi kural olarak son karar verilinceye kadar Türkiye'de kalır; karar kayıt tarihinden itibaren en geç altı ay içinde verilir (m.78/1). Ret kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün, kabul edilemez başvuru ve hızlandırılmış değerlendirme kararlarına karşı 15 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (m.80/1-ç).

Uluslararası koruma başvurusu kimin için? Üç statünün farkı

Kanun, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statülerinin üçüne birden “uluslararası koruma” der (m.3/1-r). Hangi statünün verileceğini uyruğunuz değil, kişisel olarak karşı karşıya olduğunuz risk ve bu riskin sebebi belirler.

Avrupa ülkeleri, Avrupa Konseyi üyesi ülkeler ile Cumhurbaşkanınca belirlenen diğer ülkelerdir (m.3/1-b). Göç İdaresine göre Türkiye 1951 Cenevre Sözleşmesini coğrafi kısıtlamayla kabul etmiştir; bu yüzden Avrupa dışındaki olaylardan kaçan kişi, Sözleşmedeki şartları taşısa bile mülteci değil şartlı mülteci statüsü alır. Kısacası Türkiye'de “mülteci başvurusu” diye bilinen işlem, hukuken uluslararası koruma başvurusudur; Avrupa dışından gelen kişi için olası statüler şartlı mülteci ve ikincil korumadır.

Statü uyruğa göre değil, kişisel riske göre verilir

Karar her kişi için ayrı verilir; menşe ülkenin genel şartları ile sizin kişisel şartlarınız birlikte değerlendirilir (m.78/2-3). Ülkenizin bir bölgesinde güvenle yaşayabileceğiniz ve oraya güvenle ulaşabileceğiniz sonucuna varılırsa korumaya muhtaç olmadığınıza karar verilebilir (m.78/4). Anayasa Mahkemesine göre yük önce başvurucudadır: riskin ne olduğunu makul şekilde açıklamalı ve destekleyen bilgi ve belgeleri sunmalısınız; bu yapıldığında idare ve mahkeme gerçek riski ayrıntılı biçimde araştırmak zorundadır. Mahkeme, kötü muamele iddiasını istikrarlı biçimde anlatan başvurucunun sınır dışı davasının bu araştırma yapılmadan reddedilmesini kötü muamele yasağının ihlali saymıştır (Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2021/32172, T. 18.12.2024).

Bazı kişiler şartları taşısa bile korumanın dışında tutulur; örneğin Sözleşmenin 1(F) fıkrasındaki fiilleri işlediğine dair ciddi kanaat bulunan ya da Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) dışındaki bir BM kuruluşundan hâlen koruma gören kişi (m.64/1). Kamu düzeni ya da kamu güvenliği için tehlike oluşturduğuna dair ciddi emare bulunan kişi ikincil korumadan hariç tutulur (m.64/5).

Uluslararası koruma başvurusu nasıl yapılır? Adım adım

1. Doğru yere bizzat gidin. Başvuru, bulunduğunuz ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bizzat yapılır (m.65/1); avukat ya da yasal temsilci sizin yerinize başvuramaz (Yönetmelik m.65/1). Göç İdaresinin SSS sayfasına göre İstanbul'da başvuru yeri Kumkapı Koordinasyon Merkezidir. Sınır kapısında ya da ülke içinde polis veya jandarmaya yapılan başvuru derhâl valiliğe bildirilir (m.65/2).
2. Neden geldiğinizi anlatın. Beyanınız kendinizi ifade edebileceğiniz bir dilde alınır; ülkenize neden dönemediğinizi ve özel ihtiyacınızı (hamilelik, hastalık, şiddet mağduriyeti gibi) bu aşamada söyleyin (Yönetmelik m.65/3). Talep ederseniz tercüman sağlanır (m.70/2).
3. Kayıt yaptırın. Kimlik bilgilerinizi doğru verin; pasaportunuzu, kimliğinizi ve seyahat belgelerinizi teslim edin (m.69/2). Kayıtta ülkenizi neden terk ettiğiniz, yolda yaşadıklarınız, Türkiye'ye nasıl ve hangi güzergâhla girdiğiniz ve başka bir ülkede koruma başvurusu yapıp yapmadığınız sorulur (m.69/4). İmzaladığınız kayıt formunun bir örneği size verilir; saklayın (Yönetmelik m.70/7).
4. Bilgilendirmeyi dinleyin. Kayıt sırasında hak ve yükümlülükleriniz, itiraz usulleri ve süreleri anlatılır (m.70/1); mülakatın tarihi ve yeri de bu aşamada bildirilir (m.69/5).
5. Kimlik belgenizi alın. Kayıt tamamlanınca size ve birlikte geldiğiniz aile üyelerine Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi düzenlenir (m.76/1).
6. Size gösterilen ile gidin. Yaşayacağınız il belirlenir; o ile belirlenen sürede gidip adres kaydı yaptırırsınız (Yönetmelik m.72; Kanun m.71/2).
7. Mülakata girin ve kararı bekleyin. Mülakat kayıttan itibaren 30 gün içinde yapılır; karar kayıttan itibaren en geç altı ayda verilir (m.75/1, m.78/1).

Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi

Bu belge yabancı kimlik numaranızı taşır, hiçbir harca tabi değildir ve ikamet izni yerine geçer (m.76/1, m.76/4). Kanun belgenin geçerlilik süresini ve uzatılmasını Bakanlığa bırakmıştır. Göç İdaresinin belgeler sayfasına göre belge bir yıl sürelidir ve başvuru sonuçlanmazsa birer yıllık sürelerle yenilenir.

Başvuru için süre var mı? “Makul süre” kuralı

Kanun başvuru için gün sayısı koymaz; Göç İdaresi de başvuru süresi öngörülmediğini, ancak başvurunun iyi niyet kuralları içinde makul sayılabilecek sürede yapılması gerektiğini belirtir. Makul süre içinde kendiliğinden başvuran ve yasa dışı giriş ya da kalışının geçerli nedenini açıklayan kişiye, bu giriş veya kalış yüzünden cezai işlem yapılmaz (m.65/4). Yönetmelik bunun karşılığını da düzenler: yasa dışı giriş ya da kalışını geçerli bir nedene dayandıramayana cezai işlem uygulanır ve makul sürenin geçip geçmediği her kişi için ayrı değerlendirilir (Yönetmelik m.65/4-5).

Gecikmenin bir sonucu daha vardır. Yalnızca sizi Türkiye'den gönderecek bir kararın uygulanmasını ertelemek ya da engellemek için yapıldığı değerlendirilen başvuru hızlandırılmış usulde incelenir (m.79/1-d). Risk Türkiye'ye geldikten sonra doğduysa bunu ve ne zaman öğrendiğinizi başvuruda açıkça anlatın.

Uluslararası koruma başvurusu yapınca sınır dışı edilir miyim?

Kural olarak hayır, ama bu kural mutlak değildir. Uluslararası koruma kapsamında işlem gören kişinin son karara kadar Türkiye'de kalmasına izin verilir (Yönetmelik m.65/7); itiraz ya da dava sürerken de kalış izni devam eder (m.80/1-e). Kanunun 4. maddesi, kişinin işkence ya da insanlık dışı muamele göreceği veya ırkı, dini, tabiiyeti, toplumsal grubu ya da siyasi fikri yüzünden hayatının veya hürriyetinin tehdit altında olacağı bir yere gönderilmesini yasaklar.

İstisna m.54/2'dedir: Terör örgütü ya da çıkar amaçlı suç örgütüyle bağlantılı (m.54/1-b), kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı için tehdit (m.54/1-d) ya da uluslararası kuruluşlarca tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili (m.54/1-k) sayılan başvuru sahibi ve statü sahibi hakkında, işlemlerin her aşamasında sınır dışı etme kararı alınabilir. Ayrıca başvuru, hakkınızdaki diğer adli ve idari işlemleri, tedbirleri ve yaptırımları durdurmaz (m.65/5). Böyle bir sınır dışı kararına karşı dava süresi tebliğden itibaren 7 gündür; dava süresi içinde ve yargılama sürerken, rızanız olmadıkça sınır dışı edilmezsiniz (m.53/3). Bu davanın ayrıntısı deport kaldırma rehberimizde, ölüm cezası, işkence riski ya da ağır hastalık gibi sınır dışı kararını engelleyen hâller YUKK 55. madde yazımızda anlatılıyor.

Geri gönderme merkezindeyken yapılan başvuru sizi kendiliğinden serbest bırakmaz; başvuru hızlandırılmış değerlendirmeye alınır (m.79/1-ç). Başvuru sahibinin idari gözetimi istisnaidir ve 30 günü geçemez (m.68/2, m.68/5). Gözetimdeki başvurunun ayrıntısı için uluslararası koruma başvurusu ve idari gözetim yazımıza, merkezden çıkış yolları için GGM'den çıkış rehberimize bakın.

Hangi şehirde yaşarım? İkamet ili, imza ve il dışına çıkış

Başvuru sahibi Türkiye'de istediği şehirde yaşayamaz. Kanuna göre başvuru sahibine gösterilen kabul ve barınma merkezinde, belirli bir yerde ya da ilde ikamet etme ve istenen şekil ve sürelerde bildirimde bulunma (uygulamadaki adıyla imza) yükümlülüğü getirilebilir (m.71/1). Yaşayacağınız ili Göç İdaresi Başkanlığı (Kanundaki adıyla Göç İdaresi Genel Müdürlüğü) ya da yetki verdiği il müdürlüğü; talebinizi, sağlık durumunuzu, akrabalarınızı ve illerin kapasitesini de gözeterek belirler (Yönetmelik m.72/1, m.110/1).

İstanbul'da başvuru yapmanız İstanbul'da kalacağınız anlamına gelmez. Uydu iller dışında yapılan başvurularda, ikamet iliniz belirleninceye kadar başvurduğunuz ilde belirli bir adreste kalmanıza izin verilir (Yönetmelik m.66/3). Size gösterilen ile belirlenen süre içinde gitmezseniz başvurunuzun geri çekilmiş sayılmasına karar verilir (Yönetmelik m.72/2).

• İmza: Mazeretsiz olarak üç kez üst üste bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemek, başvurunun geri çekilmiş sayılmasına yol açar (m.77/1-ç).
• İl dışına çıkış: İhtiyaç hâlinde il müdürlüğü 30 güne kadar il dışına çıkış izni verebilir; izin bir kez 30 güne kadar uzatılabilir, sonrasına Başkanlık karar verir (Yönetmelik m.91/1-3). İzinsiz ayrılmak ya da izin bitince dönmemek başvuruyu geri çekilmiş saydırır (m.77/1-ç; Yönetmelik m.91/4).
• İl değiştirme: Akrabalık, sağlık ya da başka nedenle il değişikliği isteyebilirsiniz (Yönetmelik m.110/5); Göç İdaresine göre dilekçe kayıtlı olduğunuz ildeki müdürlüğe verilir ve kararı o müdürlük verir.
• Adres: Adres kayıt sistemine kaydolmak ve adresinizi bildirmek zorundasınız (m.71/2); adres, kimlik ve medeni hâl değişikliğini 20 iş günü içinde bildirirsiniz (m.90/1-c).

Şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü alanlara da kamu düzeni ya da kamu güvenliği nedeniyle belirli bir ilde ikamet ve bildirim yükümlülüğü getirilebilir (m.82/1). Yönetmeliğe göre bu kişilerin ili Başkanlıkça belirlenebilir ya da kişi belirlenen iller arasından seçim yapabilir (Yönetmelik m.110/2).

Başvuru sahibinin hakları: sağlık, eğitim ve yardım

Başvuru sahibi karar beklerken temel hizmetlere erişir; bu haklar bildirim yükümlülükleriyle birlikte işler.

Yükümlülüklerine uymayanların ve başvurusu hakkında olumsuz karar verilenlerin eğitim ve temel sağlık dışındaki hakları sınırlanabilir; sınırlama kararı bireysel verilir ve yazılı tebliğ edilir (m.90/2).

Uluslararası koruma başvuru sahibi çalışabilir mi?

Evet, ama hemen değil. Başvuru sahibi ve şartlı mülteci, uluslararası koruma başvurusu tarihinden altı ay sonra çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti için başvurabilir (6458 m.89/4-a; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.17/1). Bu izin verilirken İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü aranır ve geçerli bir çalışma izni Türkiye'de mutlak kalış hakkı sağlamaz (6735 m.17/2-3). Başvurunuz geri çekilir, geri çekilmiş sayılır ya da statünüz sona ererse çalışma izni iptal edilir (6735 m.17/5-a).

Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahibi ise statüyü aldığı andan itibaren bağımlı ya da bağımsız çalışabilir; kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer ve bu durum belgeye yazılır (m.89/4-b). Yabancılara kapalı iş ve meslekler bunun dışındadır. Çalışma izninin genel şartları ve başvuru adımları için çalışma izni rehberimize bakın.

Mülakatta ne olur, nasıl hazırlanılır?

Mülakat, kararın asıl dayanağıdır. Kayıt tarihinden itibaren 30 gün içinde sizinle bireysel olarak ve mahremiyet gözetilerek yapılır; kendinizi en iyi şekilde ifade etmenize imkân tanınır (m.75/1). Talep ederseniz avukatınız gözlemci olarak katılabilir; Yönetmelik bunun için yazılı talep arar (m.75/1; Yönetmelik m.82/1-b).

• Belge götürün: Başvurunuzu destekleyen tüm bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüsünüz (m.75/2); Türkçe olmayan belgelerin tercümesi istenir (Yönetmelik m.102/3).
• Her şeyi ilk anlatımda söyleyin: Danıştay, başvuru ve mülakatta söylenmeyip ilk kez dava aşamasında ileri sürülen mezhep temelli zulüm iddiasını tutarlı bulmamış; akrabalarla kişisel husumeti de zulüm sebebi saymamış ve ret kararını hukuka uygun bulmuştur (Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/874, K. 2022/2589, T. 22.09.2022).
• Formu dinleyin ve düzeltin: Mülakat sonunda form size okunur; düzeltme, açıklama ve ek bilgileriniz forma yazılır (Yönetmelik m.86/3). Her mülakatın sonunda tutanak düzenlenir ve bir örneği size verilir (m.75/6).
• Gizlilik: Değerlendirme sürecinde bilgileriniz menşe ülkenizin hiçbir kurumuyla paylaşılmaz (Yönetmelik m.116/3).
• Gelemiyorsanız: Mülakat yapılamazsa yeni tarih belirlenir ve iki tarih arasında en az on gün bulunur (m.75/4). Mazeretsiz olarak üç kez üst üste mülakata gelmeyenin başvurusu geri çekilmiş sayılır (m.77/1-b).
• Özel durumlar: Refakatsiz çocuk, hamile, engelli ya da işkence mağduru gibi özel ihtiyaç sahiplerine öncelik tanınır ve mülakatta durumları gözetilir (m.3/1-l, m.67/1, m.75/3).

Uluslararası koruma başvurusu ne kadar sürer?

Olağan değerlendirmede karar, kayıt tarihinden itibaren en geç altı ay içinde verilir; bu sürede karar verilemezse başvuru sahibi bilgilendirilir (m.78/1); Göç İdaresine göre karar süreci bu durumda devam eder. İlk aşamada başvurunun kabul edilemez olup olmadığına, sonra hızlandırılmış usule alınıp alınmayacağına bakılır (Yönetmelik m.73).

Refakatsiz çocukların başvurusu hızlandırılmış usulde incelenemez; incelemesi uzun sürecek dosyalar bu usulden çıkarılabilir (m.79/3-4). Hızlandırılmış değerlendirme, başvurunun ayrıntılı incelenmesine engel değildir (Yönetmelik m.80/2). İlk iltica ülkesi ya da güvenli üçüncü ülke gerekçesiyle başvurusu kabul edilemez sayılan kişi o ülkeye gönderilinceye kadar Türkiye'de kalabilir; o ülke kişiyi kabul etmezse başvuru işlemleri devam eder (m.73/1, m.74/1).

2019 değişikliği: 7196 sayılı Kanun (RG 24.12.2019) karar süresini düzenleyen m.78/1'i yeniden yazdı (bugün: kayıttan itibaren en geç altı ay; Başkanlık bu yetkiyi valiliklere devredebilir), başvuru sahibi kimliğindeki “altı ay süreli” ve statü sahibi kimliğindeki “üçer yıl süreli” ibarelerini kaldırdı (m.76/1, m.83/1), genel sağlık sigortasını bir yılla sınırladı (m.89/3-a) ve Türkiye'den ayrılmayı sona erme sebeplerine ekledi (m.85/1-f). İtiraz ve dava sürelerini düzenleyen m.80 bu Kanunla değişmedi.

Uluslararası koruma başvurusu reddedilirse: kaç gün içinde, nereye?

Olumsuz karar size ya da avukatınıza maddi gerekçesi ve hukuki dayanağıyla tebliğ edilir; avukatınız yoksa itiraz usulleri ve süreleri de size anlatılır (m.78/6). Süre tebliğden itibaren işler ve tebliği izleyen gün başlar (m.80/1-ç; İYUK m.8/1).

Komisyon itirazına güvenip dava süresini kaçırmayın. Kanun 10 günlük Komisyon itirazını “edilebilir” diye düzenler; bu yol isteğe bağlıdır. Yönetmeliğe göre Komisyona itiraz dava açma süresini durdurmaz; aynı anda dava açılmışsa Komisyon incelemeyi durdurur (Yönetmelik m.101/3). Komisyonun kuruluşunu düzenleyen Kanun m.115 ise 703 sayılı KHK ile 2018'de yürürlükten kaldırıldı ve Göç İdaresinin uluslararası koruma sayfalarında Komisyona dair bilgi yer almıyor; Komisyonun güncel çalışma düzeni doğrulanamadı. Güvenli yol, 30 günlük dava süresini esas almaktır.

Dava açma süreleri hak düşürücüdür: Danıştay'ın ifadesiyle dava süresi kamu düzeniyle ilgilidir ve süresinde açılmayan dava esasa girilmeden süre aşımından reddedilir (Danıştay 6. Daire, E. 2021/6891, K. 2025/1707, T. 25.03.2025; İYUK m.15/1-b). Kanun yalnızca “yetkili idare mahkemesi” der; bu durumda yetkili mahkeme, kararı veren idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Kararı Başkanlığın mı yoksa yetki devriyle valiliğin mi verdiğini tebliğ edilen karardan kontrol edin (m.78/1).

Kabul edilemez başvuru (m.72) ya da geri çekilmiş sayılma (m.77) kararına karşı dava açtığınızda valilik size insani ikamet izni verebilir (m.46/1-ç); şartları insani ikamet izni yazımızda.

Son karardan sonra ne olur?

Son karar, itiraz ya da dava yoluna gidilmezse idarenin kararı; dava açılmışsa temyizi mümkün olmayan yargı kararıdır (m.3/1-ö). Başvurusu reddedilen, kabul edilemez sayılan, geri çekilmiş sayılan ya da statüsü sona eren kişi hakkında, son karardan sonra Kanunun başka bir hükmüne göre Türkiye'de kalma hakkı yoksa sınır dışı etme kararı alınır (m.54/1-i). Göç İdaresine göre nihai retten sonra kalış genel hükümlere göre değerlendirilir; başka bir kalış hakkı elde eden kişi kalmaya devam edebilir. Yönetmelik, başvurusu reddedilen ya da geri çekilmiş sayılanlara giriş yasağı uygulanabileceğini de düzenler (Yönetmelik m.79/6). Retten sonraki ikamet seçenekleri için ikamet izni rehberimize bakın.

Statü aldıktan sonra: kimlik, seyahat belgesi ve sona erme

Statü verilen kişiye yabancı kimlik numaralı kimlik belgesi düzenlenir; belge harçsızdır ve ikamet izni yerine geçer (m.83/1-2). Göç İdaresine göre bu belge karar tarihinden itibaren üç yıl sürelidir ve statü sona erene ya da iptal edilene kadar üçer yıllık sürelerle yenilenir. Mültecilere Sözleşmede öngörülen seyahat belgesi verilir; şartlı mülteci ve ikincil koruma sahiplerinin seyahat belgesi talepleri Pasaport Kanununun 18. maddesine göre değerlendirilir (m.84).

Statü kalıcı değildir. Ülkenizin korumasından kendi isteğinizle yeniden yararlanırsanız, ülkenize kendi isteğinizle dönerseniz ya da statüyü gerektiren koşullar önemli ve kalıcı biçimde ortadan kalkarsa statü sona erer (m.85/1-a, ç, d; m.85/2). 7196 sayılı Kanunla eklenen hükme göre, seyahat belgesine ilişkin m.84 saklı kalmak kaydıyla, kendi isteğinizle Türkiye'den ayrılmanız, üçüncü bir ülkenin korumasından yararlanmanız, üçüncü bir ülkeye yeniden yerleştirme ya da insani nedenlerle kabul edilmeniz veya üçüncü bir ülkeye çıkış yapmanız da statüyü sona erdirir (m.85/1-f). Sahte belge, hile ya da gizlenen gerçeklerle alınan statü ise iptal edilir (m.86/1-a).

Uluslararası koruma bir vatandaşlık yolu değildir: 6458 sayılı Kanunda statüyü vatandaşlığa bağlayan bir hüküm yoktur ve mülteci, şartlı mülteci ile ikincil koruma sahiplerine uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınmaz (m.42/2).

Üçüncü ülkeye yerleştirme

Şartlı mültecinin Türkiye'de kalmasına üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar izin verilir (m.62/1). Yerleştirme işlemleri Göç İdaresi Başkanlığının koordinasyonunda yürütülür; üçüncü ülkeye çıkış iznini Başkanlık ya da yetki verdiği valilik verir (Yönetmelik m.94). Göç İdaresi, bu işlemlerin BMMYK (UNHCR) ile birlikte yürütüldüğünü belirtir.

• BMMYK Türkiye yardım sayfasına göre yerleştirme bir hak değildir ve başvuruya dayalı bir süreç değildir; Göç İdaresinin yönlendirdiği en hassas durumdaki kişilerin dosyaları değerlendirilir.
• Kişi gideceği ülkeyi seçemez; nihai kararı BMMYK değil, kabul eden ülke verir. Süreç aylar ya da bir yıldan fazla sürebilir ve yerleştirme mülakatına çağrılmak garanti değildir.
• BMMYK ve ortaklarının hizmetleri ücretsizdir; para karşılığında yerleştirme vaat edenler dolandırıcıdır.
• Yerleştirme kapsamında üçüncü ülkeye kabul edilmek ya da çıkış yapmak Türkiye'deki statüyü sona erdirir (m.85/1-f).

Sık yapılan yanlışlar

• “Başvuru yapınca hiçbir durumda sınır dışı edilemem.” Yanlış; m.54/2 hâllerinde her aşamada sınır dışı kararı alınabilir.
• “Uluslararası koruma vatandaşlığa götürür.” Hayır; statü sahipleri uzun dönem ikamet iznine bile geçemez (m.42/2).
• “Statü uyruğa göre verilir.” Karar bireyseldir (m.78/2-3); aynı ülkeden gelen iki kişi farklı sonuç alabilir.
• “Başvuru sahibi istediği şehirde yaşar.” İkamet ilini idare belirler (m.71/1; Yönetmelik m.72/1).
• “Komisyona itiraz dava süresini durdurur.” Durdurmaz (Yönetmelik m.101/3).
• “Avukatım benim yerime başvurur.” Başvuru bizzat yapılır; avukat mülakatta gözlemci olur, itiraz ve davada sizi temsil eder (Yönetmelik m.65/1; Kanun m.75/1, m.81/1).

Hukuki dayanaklar ve kaynaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.3, m.4, m.42/2, m.46/1-ç, m.53/3, m.54, m.55, m.61-m.90; m.115 (mülga, KHK-703, 2018). 7196 sayılı Kanunla (RG 24.12.2019) değişen: m.66, m.76, m.78/1, m.83, m.85/1-f, m.89/3-a.
• Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.65-m.117 (uluslararası koruma kısmı; özellikle m.65, m.66/3, m.72, m.79, m.91, m.94, m.101/3, m.110, m.116, m.117)
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.17
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.8/1, m.15/1-b, m.32/1
• Göç İdaresi Başkanlığı: Uluslararası Koruma Sıkça Sorulan Sorular
• Göç İdaresi Başkanlığı: Düzenlenecek Belgeler
• Göç İdaresi Başkanlığı: Hak ve Yükümlülükler
• Göç İdaresi Başkanlığı: Şartlı Mülteci
• BMMYK (UNHCR) Türkiye yardım sayfası, “Üçüncü ülkeye yerleştirme” (help.unhcr.org/turkiye)
• Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru, B. 2021/32172, T. 18.12.2024
• Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/874, K. 2022/2589, T. 22.09.2022
• Danıştay 6. Daire, E. 2021/6891, K. 2025/1707, T. 25.03.2025