Aile İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler ve Şartlar (2026)

Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Metin, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 34-36. maddelerinin güncel konsolide hâline ve Göç İdaresi'nin e-İkamet sisteminde yayımladığı aile ikamet izni belge listesinin Mart 2025 sürümüne göre yeniden düzenlendi.

Aile ikamet izni; Türk vatandaşının, 5901 sayılı Kanunun 28. maddesi kapsamındaki (Mavi Kartlı) kişinin, ikamet izni bulunan yabancının, mültecinin ya da ikincil koruma statüsü sahibinin yabancı eşine, ergin olmayan çocuğuna ve bağımlı çocuğuna verilen ikamet iznidir (6458 m.34/1). İzin her defasında en fazla üç yıl için verilir; dayanak alınan kişi yabancıysa onun ikamet izninin süresini hiçbir şekilde aşamaz. Halk arasında "aile oturma izni" ya da "aile ikametgâhı" denen izin budur ve başvuruda iki dosya birlikte hazırlanır: başvuranın aile bağını gösteren belgeleri ile destekleyicinin gelir, sigorta, adli sicil ve adres belgeleri.

Aile ikamet izni için gerekli belgeler: kim ne sunar?

Göç İdaresi'nin listesi belgeleri iki başlıkta toplar: başvurana ilişkin belgeler ve destekleyiciye ilişkin belgeler. Destekleyici başvuru sırasında hazır bulunur ve belgelerin randevu günü ve saatinde eksiksiz teslim edilmesi gerekir. Aşağıdaki tablo aynı listeyi eş, ergin olmayan çocuk ve bağımlı çocuk için ayrı ayrı okumanızı sağlar.

Sağlık sigortası için listenin kabul ettiği dört yol var: ikili sosyal güvenlik sözleşmesi kapsamında il sosyal güvenlik biriminden alınan belge, SGK provizyon belgesi, genel sağlık sigortasına başvurulduğunu gösteren SGK belgesi ya da özel sağlık sigortası poliçesi. Poliçeyle başvuruyorsanız poliçe numarasının yazdığı ilk sayfayı yanınızda bulundurun.

Yurt dışından alınan belgelerde apostil ve tercüme

Evlilik, doğum, velayet, muvafakat ve adli sicil belgeleri yurt dışından alınmışsa apostil şerhi ve noter onaylı Türkçe tercüme gerekir. Ülkeniz Apostil Sözleşmesine taraf değilse ya da belgede apostil yoksa, belge o ülkenin makamlarınca onaylanmalı (konsolosluk ya da elçilik onayı ile Dışişleri Bakanlığı veya yetkili Türk makamı) ve yine noter onaylı tercümesi eklenmelidir. Türk makamlarından alınan belgeler e-imzalı ya da imzalı ve mühürlü olmalıdır. Göç İdaresi, yurt dışından istenecek adli sicil kaydı için başvurudan en az üç ay önce talepte bulunulmasını öneriyor.

Bağımlı çocuk için ne hazırlanmalı?

Kanun bağımlı çocuğa aile ikamet izni verilebileceğini söyler (m.34/1-c), ancak 6458'in tanımlar maddesi aile ikameti bakımından "bağımlı çocuk" tanımı içermez ve resmî listede bu durum için ayrı bir belge kalemi yoktur. Buna karşılık m.35/3-a, başvuranın 34. maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri sunmasını şart koşar; bağımlılığı ispat yükü başvurandadır. İl göç idaresi ek bilgi ve belge isteyebildiği için bağımlılığın nedenini gösteren resmî belgeyi (örneğin sağlık durumuna ilişkin rapor) randevudan önce hazırlamak ve hangi belgenin kabul edileceğini il müdürlüğüne sormak, dosyanın ertelenmesini önler.

Destekleyici kim olabilir ve hangi şartları taşımalı?

Destekleyici, aile birliği için başvuruya dayanak gösterilen ve masrafları üstlenen Türk vatandaşı ya da Türkiye'de yasal olarak bulunan yabancıdır (m.3/1-f). Kanun bu kişileri dört grupta sayar (m.34/1):

• Türk vatandaşları,
• 5901 sayılı Kanunun 28. maddesi kapsamındakiler, yani doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar ve üçüncü dereceye kadar altsoyları (Mavi Kart),
• ikamet izinlerinden birine sahip yabancılar,
• mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahipleri.

Destekleyicide aranan şartlar Kanunda beş bent hâlinde sayılır (m.35/1):

1. Gelir: Toplamı asgari ücretten az olmamak üzere, ailedeki kişi başına asgari ücretin üçte birinden az olmayan aylık gelir.
2. Barınma ve sigorta: Ailenin nüfusuna göre genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun konut ve bütün aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası.
3. Adli sicil: Başvuru tarihinden geriye beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymemiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemek.
4. Bir yıllık ikamet: Türkiye'de en az bir yıldır ikamet izniyle kalıyor olmak.
5. Adres kaydı: Adres kayıt sisteminde kaydı bulunmak.

Gelir şartı nasıl hesaplanır?

Hesap iki eşikten oluşur: kişi başına asgari ücretin üçte biri ve toplamda en az bir asgari ücret. Göç İdaresi listesi destekleyicinin kendisini de kişi sayısına katar. Buna göre iki ya da üç kişilik ailede aranan gelir fiilen bir asgari ücrettir; dört kişide asgari ücretin üçte dördüne, beş kişide üçte beşine çıkar. Kanun ve resmî liste net ya da brüt asgari ücretin esas alınacağını açıkça yazmaz; geliriniz sınırdaysa bu noktayı il müdürlüğünden teyit edin.

Türk vatandaşı destekleyicide yazılı gelir beyanı yeterli kabul edilir. Yabancı destekleyici ise kalınacak süre boyunca yeterli ve düzenli maddi imkânı gösteren, e-imzalı ya da imzalı ve kaşeli belgenin aslını sunar.

Bir yıllık ikamet şartı kimlere uygulanmaz?

Bir yıl şartı; bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni ya da çalışma izni bulunanlara, Mavi Kart kapsamındakilere ve Türk vatandaşıyla evli yabancılara uygulanmaz (m.35/2). Destekleyici Türkiye'deki bir mülteci ya da ikincil koruma statüsü sahibiyse birinci fıkradaki şartlar aranmayabilir (m.35/4); bu bir takdir yetkisidir, otomatik muafiyet değildir.

Başvuran eş ve çocuk için aranan şartlar

Destekleyicinin yanında kalmak için başvuran yabancıda Kanun beş şart arar (m.35/3). Bunlar sırasıyla şunlardır:

1. 34. maddenin birinci fıkrası kapsamında olduğunu, yani eş, ergin olmayan çocuk ya da bağımlı çocuk olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri sunmak,
2. destekleyiciyle birlikte yaşadığını ya da yaşama niyeti taşıdığını ortaya koymak,
3. evliliği aile ikamet izni almak amacıyla yapmamış olmak,
4. eşlerin her birinin on sekiz yaşını doldurmuş olması,
5. Kanunun 7. maddesi kapsamına girmemek.

7. madde, Türkiye'ye girişine izin verilmeyecek yabancıları sayar: pasaportu, vizesi ya da ikamet veya çalışma izni olmayanlar, bu belgeleri hileli yollarla edinenler, vize ya da ikamet süresinin bitiminden itibaren en az altmış gün geçerli pasaportu bulunmayanlar ve 15. maddenin birinci fıkrasındaki yabancılar. Yasal kalış süresini aşmış bir eşin durumu ayrı değerlendirme ister; bunun için kaçak durumdaki yabancı eşin aile ikamet izni yazısına bakın.

Çocuk başvurularında, Türkiye dışında ortak velayeti bulunan anne ya da babanın muvafakati aranır (m.34/3). Evliliğin aile ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması şartı (m.35/3-c) izin verildikten sonra da önemini korur; izin veriliş amacı dışında kullanılırsa iptal edilir (m.36/1-ç). Evlilik görüşmesinde neler sorulduğu ve sonraki denetim aile ikamet izni evlilik mülakatı ve iptal süreci yazısında ayrıca anlatılıyor.

Aile ikamet izni başvurusu nasıl yapılır?

Kanunun genel kuralı, ikamet izni başvurusunun yabancının vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna yapılmasıdır (m.21/1). Türkiye içinden valiliğe başvuru m.22'de sayılan hâllerde mümkündür; örneğin mevcut ikamet izninin verilme gerekçesi değiştiği için yeni kalış amacına uygun izin istendiğinde (m.22/1-ğ). Türkiye'deki başvurular e-İkamet sistemi üzerinden yürür ve Göç İdaresi'nin listesi, vize muafiyetiyle gelip yasal süresi içinde ilk kez başvuranları ayrıca anar.

1. Destekleyiciyi ve şartları kontrol edin. Gelir, sigorta, adli sicil, bir yıllık ikamet ve adres kaydı şartlarından hangisinin size uygulandığını yukarıdaki bölümden belirleyin.
2. Uzun süren belgeyi önce isteyin. Yurt dışı adli sicil kaydını, apostili ve noter onaylı tercümeleri randevudan haftalar önce başlatın.
3. Pasaport süresine bakın. Pasaport, talep edilen ikamet süresinden en az altmış gün daha uzun geçerli olmalıdır (m.21/2); izin pasaporttan altmış gün kısa düzenlenir (m.23/1).
4. Başvuruyu başlatıp randevu alın. Randevu e-ikamet.goc.gov.tr üzerinden ücretsiz alınır; ücret isteyen aracılara itibar edilmemesi gerektiğini Göç İdaresi ayrıca belirtiyor.
5. Harç ve belge bedelini ödeyin. Makbuzlar dosyaya girer; güncel tutarlar için 2026 ikamet izni harcı ve kart bedeli yazısına bakın.
6. Randevuya destekleyiciyle gidin. Belgelerin asılları yanınızda olsun; destekleyici başvuruda hazır bulunur.
7. Eksik ve ek belge taleplerini izleyin. Eksik belge varsa değerlendirme tamamlanıncaya kadar ertelenebilir ve eksiklik size bildirilir (m.21/3); il müdürlüğü ayrıca ek bilgi ya da belge isteyebilir.
8. Onaydan sonra adresi tescil ettirin. Resmî listeye göre ilk başvuruda izin onaylandıktan sonra 20 iş günü içinde adres tescili zorunludur.

Aile ikamet izni kaç günde çıkar?

Kanunda yazılı tek süre m.21/5'teki "en geç doksan gün" kuralıdır; bu fıkra, başvurunun konsolosluğa yapılmasını esas alan 21. maddenin içinde yer alır. Türkiye içinden valiliğe yapılan başvurular için m.22'de ayrı bir gün sayısı yazılı değildir. Göç İdaresi'nin belge listesinde de ortalama bir sonuçlanma süresi bulunmadığından burada gün tahmini vermiyoruz.

Süreyi en çok uzatan iki şey, eksik belge nedeniyle erteleme ve ek belge talebidir; ikisi de dosya baştan eksiksiz hazırlanarak büyük ölçüde önlenir. İkamet izni, altı ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçerliliğini kaybeder (m.19/1); bu kural özellikle konsolosluktan izin alıp Türkiye'ye gelişini erteleyenleri ilgilendirir. Türkiye'den yapılan başvuru sürerken kalışınızı gösteren belge için ikamet izni müracaat belgesi yazısına bakabilirsiniz.

Süre, uzatma ve pasaport sınırı

Aile ikamet izni her defasında en fazla üç yıl için verilir; destekleyici yabancıysa izin onun ikamet izninin bitiş tarihini geçemez (m.34/1). Üç yıl sınırı 2016'da 6735 sayılı Kanunla iki yıldan üç yıla çıkarılmıştır. Pasaport kuralı da süreyi sınırlar: üç yıllık izin isteyen kişinin pasaportu en az üç yıl ve altmış gün geçerli olmalıdır.

Uzatma başvurusu, iznin bitmesine altmış gün kala başlayabilir ve her durumda izin süresi dolmadan valiliğe yapılmalıdır (m.24/2). Başvuru yapana harca tabi olmayan bir belge verilir; izin süresi dolsa bile karar verilene kadar bu belgeyle Türkiye'de kalınabilir. Uzatılan izin, önceki iznin bitim tarihinden başlatılır (m.24/3). Uzatma ve geçiş başvurularında UETS adres belgesi (18 yaş altı hariç) ve güncel yerleşim yeri belgesi istenir; adres değişikliklerini zamanında bildirmek bu yüzden önemlidir (adres değişikliğinin Göç İdaresine bildirilmesi).

Aile ikamet izni neler sağlar, neler sağlamaz?

Aile ikamet izni on sekiz yaşına kadar, ayrıca öğrenci ikamet izni almadan ilk ve ortaöğretim kurumlarında okuma hakkı verir (m.34/4). Çalışma hakkı vermez: Göç İdaresi'nin bilgilendirmesine göre ikamet izni Türkiye'de çalışma hakkı sağlamaz ve çalışacak yabancı 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında ayrıca çalışma izni almalıdır. Bunun için çalışma izni başvurusu yazısına bakın.

Evlilik biterse, destekleyici ölürse ya da çocuk 18 yaşını doldurursa

Aile ikamet izni, aile bağına bağlı bir izindir; bağ değiştiğinde kısa dönem ikamet iznine geçiş yolu açılır (m.31/1-ğ) ve bu geçiş başvurusu Türkiye içinden valiliğe yapılabilir (m.22/1-f). Kanunun öngördüğü üç durum şunlardır:

• Çocuk 18 yaşını doldurursa: En az üç yıl aile ikamet izniyle kalmışsa, talep ederse iznini kısa dönem ikamet iznine dönüştürebilir (m.34/5).
• Türk vatandaşıyla evlilik boşanmayla biterse: En az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış yabancı eşe kısa dönem ikamet izni verilebilir; aile içi şiddet mağduriyeti mahkeme kararıyla sabitse üç yıl şartı aranmaz (m.34/6). Ayrıntılar için Türk vatandaşıyla boşanan yabancının ikamet statüsü yazısına bakın.
• Destekleyici ölürse: Ona bağlı aile ikamet izniyle kalanlara süre şartı aranmadan kısa dönem ikamet izni verilebilir (m.34/7).

Şartlar ortadan kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi, aile ikamet izninin uzatılmaması ya da iptal edilmesi sebebidir (m.36/1-b). Bu yüzden geçiş başvurusunu ertelemeden yapmak gerekir.

Ret, iptal ve uzatmama: hangi hâllerde, ne yapılır?

Aile ikamet izni dört hâlde verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitince uzatılmaz (m.36/1): destekleyicide ya da başvuranda aranan şartların karşılanmaması veya sonradan ortadan kalkması; şartlar kalktıktan sonra kısa dönem ikamet izni verilmemesi; hakkında geçerli sınır dışı etme ya da Türkiye'ye giriş yasağı kararı bulunması; iznin veriliş amacı dışında kullanıldığının belirlenmesi. Yurt dışında kalış süresine bağlı iptalin usulü ise yönetmeliğe bırakılmıştır (m.36/2).

Türkiye içinden yapılan başvurularda ret, uzatmama ve iptal kararlarını valilik verir ve bu kararlarda yabancının Türkiye'deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gözetilir (m.25/1). Karar yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir ve tebligatta itiraz yolları gösterilir (m.25/2).

Karara karşı yol, idare mahkemesinde iptal davasıdır. Genel yetki kuralına göre yetkili mahkeme, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Dava açma süresi altmış gündür ve kararın yazılı olarak tebliğ edildiği tarihi izleyen günden işlemeye başlar (İYUK m.7). Bu süre kaçırılırsa iptal davası yolu kapanır. Ret kararından sonra Türkiye'deki kalışınızın ne olacağı ve hangi adımların öncelikli olduğu ikamet iznim reddedildi, şimdi ne yapmalıyım yazısında adım adım anlatılıyor. Dosyanızı randevudan ya da dava süresi dolmadan önce birlikte gözden geçirmek için iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Hukuki dayanaklar ve kaynaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.3/1-f, m.7, m.19, m.21, m.22, m.23, m.24, m.25, m.31/1-ğ, m.34, m.35, m.36 (m.34/1'deki "üç yıl" ibaresi 6735 sayılı Kanunun 27. maddesiyle değişik) — mevzuat.gov.tr
• Göç İdaresi Başkanlığı, "Aile İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler" (e-İkamet, Mart 2025 sürümü) — e-ikamet.goc.gov.tr
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16 ve m.28
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve m.32