Şirket Ortağı Yabancı Çalışma İzni: Sermaye ve Pay Şartı

Şirket ortağı yabancı çalışma iznini nasıl alır?

Ortaklık sıfatı tek başına Türkiye'de çalışma hakkı vermez; şirkette fiilen çalışacak yabancı ortak adına Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan çalışma izni alınması gerekir. Başvuru, yabancının ortağı olduğu işyeri üzerinden elektronik ortamda yapılır ve Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri üzerinden değerlendirilir.

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, usulüne uygun yapılan başvuruların bilgi ve belgeler tam olmak kaydıyla otuz gün içinde sonuçlandırılacağını düzenler. Eksiklik varsa idare süre verir; erteleme süresi sonunda tamamlanmayan başvurular reddedilir.

1. Şirketin ortaklık yapısını ve ödenmiş sermayesini kriterlerdeki eşiklere göre kurun; ticaret sicilinde tescil ve ilan tamamlanmadan başvuru yapmayın.
2. Başvurunun yurt içinden mi yoksa yabancının bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğu üzerinden mi yapılacağına karar verin.
3. Ortaklık payını, ödenmiş sermayeyi ve işyerinin mali durumunu gösteren belgelerle başvuruyu sisteme yükleyin.
4. Karar olumluysa izin belgesinin harç ve değerli kâğıt yükümlülüklerini tamamlayın.
5. İlk izin şerhli düzenlendiğinden, istihdam şartının aranacağı aya kadar bordro yapısını hazırlayın.

Yabancı ortak için sermaye ve ortaklık payı şartı ne kadar?

Yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı adına yapılan başvuruda, yabancının ortağı olduğu işyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması koşuluyla yabancının sermaye tutarının en az 500.000 TL ve ortaklık payının en az yüzde yirmi olması aranır. Bu iki ölçüt birlikte sağlanmalıdır: yalnızca sermaye tutarını yükseltmek, pay oranı yüzde yirminin altında kaldığında yeterli olmaz.

Bu eşik 1 Ekim 2024 duyurusuyla getirilmiş, sermaye tutarına ilişkin uygulama 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girmiştir. Arama sonuçlarında hâlâ dolaşan 40.000 TL'lik ortak sermayesi ve 100.000 TL'lik ödenmiş sermaye rakamları bu tarihten önceki metne aittir; yürürlükteki başvurularda esas alınmaz.

Sermaye payı 100.000 ABD Doları ve üzerinde olan yabancı ortak adına yapılan başvurunun değerlendirilmesinde ise şirket ortağına özgü mali yeterlilik ve istihdam kriterleri uygulanmaz. Yatırım büyüklüğünü baştan bu eşiğin üzerinde kurmak, işe alım takvimi henüz oturmamış şirketlerde başvuruyu belirgin biçimde kolaylaştırır.

Beş Türk vatandaşı istihdamı ne zaman aranır?

Yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı adına yapılan başvuruda işyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdamı gerekir. Ancak bu şart bakımından şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilecek ilk çalışma izni şerhli olarak düzenlenir; beş Türk vatandaşı istihdamı, ilk çalışma izni süresinin yedinci ayının başından itibaren her ay aranır.

Pratik sonucu şudur: şirketi yeni kuran yabancı ortak, başvuru anında beş çalışanı olmadığı için elenmez. Buna karşılık yedinci aydan itibaren istihdam kaydı aylık olarak beklenir; bu tarihe kadar işe alım ve sigortalı bildirim planı hazır olmalıdır.

İşyerinin mali yeterlilik eşikleri

Şirket ortağına özgü kriterin yanında, izin talep edilen işyerinin kendi mali yeterliliği de ölçülür. Bilanço esasına tabi işyerleri için eşikler şöyledir:

Faaliyette olan şirkette üç ölçütten birinin karşılanması yeterlidir. Sermayesi eşiğin altında kalan ancak ihracat yapan bir şirkette, dosyayı ihracat tutarı üzerinden kurmak sermaye artırımından daha hızlı bir yol olabilir.

Hangi hâllerde istihdam ve mali yeterlilik kriteri uygulanmaz?

Kriter metni, belirli durumlarda istihdam ve mali yeterlilik ölçütlerinin aranmayacağını düzenler. Başvuruyu planlarken önce bu muafiyetlerden birine girip girmediğinizi kontrol etmek, sermaye artırımı gibi maliyetli adımları gereksiz kılabilir.

• Sermaye payı 100.000 ABD Doları ve üzerinde olan yabancı ortak adına yapılan başvuru.
• Son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL veya daha fazla olan işyerinde istihdam edilecek beş yabancıya kadar yapılan başvurularda istihdam kriteri.
• Başvuru tarihi itibarıyla son üç yılda en az bir yıl süreyle Türkiye'de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak kalmış yabancılar adına yurt içinden yapılan başvurularda, en fazla üç yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriteri. Bu fıkra 3 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir ve aynı işyerinde çalışma izniyle çalışan yabancı sayısının Türk vatandaşı sayısını aşmaması esastır.
• İmalat ile toplayıcılık ve geri dönüşüm gibi sektörlerde, 31 Aralık 2027'ye kadar geçerli olmak üzere, işyerinde (şube bazında) istihdam edilen her beş Türk vatandaşına karşılık bir yabancı için yapılan başvurularda istihdam kriteri.

Muafiyetlerin çoğu sektöre ve başvurunun yurt içinden mi yapıldığına bağlıdır; idarenin uluslararası işgücü politikası çerçevesindeki takdir yetkisi saklıdır. Kriterlerin sağlanması tek başına olumlu sonuç garantisi vermez.

Yabancıya ödenecek ücret asgari ücretin kaç katı olmalı?

Ücret kriteri, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret esas alınarak ve yabancının yapacağı işe göre belirlenir. Şirket ortağının hangi grupta değerlendirileceğini ortaklık payı değil, başvuruda bildirilen unvan ve görev belirler.

Şirket müdürü sıfatıyla çalışacak yabancı ortakta üst düzey yönetici katsayısı gündeme geldiğinden, bordro ve iş sözleşmesi başvurudan önce bu düzeye göre kurulmalıdır.

Uzatma başvurusu ve bildirim yükümlülüğü

Uzatma başvurusu, çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır. Uzatma başvurusunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde aynı işverene bağlı olarak ilk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıla kadar izin verilir.

Yabancı çalıştıran işverenler ile süresiz veya bağımsız çalışma izni bulunan yabancılar; çalışmanın başlaması, sona ermesi ve iznin iptalini gerektirecek hâlleri on beş gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Ortaklık payının devri veya görevden ayrılma gibi değişikliklerin bu süre içinde bildirilmemesi, sonraki başvurularda sorun üretir. Çalışma izninin ikamet tarafındaki sonuçları için çalışma izni ile oturma hakkı arasındaki bağlantıyı anlatan rehber ayrıca incelenmelidir.

Başvuru reddedilirse: itiraz ve dava yolu

6735 sayılı Kanun, Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı ilgililerin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edebileceğini, itirazın reddi hâlinde idari yargı yoluna başvurulabileceğini düzenler. Süre tebliğ tarihinden işler; öğrenme tarihinden değil.

• Görevli yargı yeri: idari yargı, yani idare mahkemesi. Uyuşmazlık bir idari işlemin iptaline ilişkindir.
• Yetkili mahkeme: işlemi kuran idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesi.
• Sürenin niteliği: idari başvuru ve dava açma süreleri hak düşürücü niteliktedir; zamanaşımı gibi def'i olarak ileri sürülmez, hâkim tarafından re'sen gözetilir ve kural olarak durmaz.
• Sürenin başlangıcı: ret kararının usulüne uygun tebliği. Dava açma süresi için karar metnindeki bilgilendirmeyi esas alın.

Ret gerekçesi çoğu zaman kriterlerden birinin karşılanmamasıdır; bu durumda itiraz yerine eksikliği giderip yeniden başvurmak daha hızlı sonuç verebilir. Usul yönü için çalışma izni başvuru ve itiraz süreci, gerekçeler için çalışma ve ikamet izninde sık görülen ret nedenleri ayrı ayrı ele alınmıştır.

Başvurudan önce dosyada tamamlanması gerekenler

• Ortaklık payının en az yüzde yirmi olduğunu ve ödenmiş sermaye tutarlarını gösteren güncel ticaret sicil kaydı ve ilanı.
• Faaliyette olan şirkette son yıl bilançosu ve gelir tablosu; ihracat üzerinden ilerleniyorsa ihracat tutarını gösteren belgeler.
• İş sözleşmesi ve bildirilen unvana uygun ücret yapısı.
• İlk iznin yedinci ayı için istihdam takvimi: hangi ay, kaç sigortalı.
• Türkiye'deki yabancılar hukuku süreçlerinin bütünü için yabancılar hukuku rehberi.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her başvuru kendi belgeleri ve şirket yapısı üzerinden değerlendirilmelidir.