Kaçak yabancılara af var mı? Ev hizmetleri çalışma izni

Son güncelleme: 8 Ekim 2026. Yazı; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile 6458 sayılı Kanunun güncel metnine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) Çalışma İzni Değerlendirme Kriterlerine ve 18.11.2025 tarihli ev hizmetleri e-İzin kılavuzuna göre yeniden yazıldı; af taraması aynı gün yapıldı.

Kaçak yabancılara af var mı sorusunun bugünkü cevabı şu: 8 Ekim 2026'da Resmî Gazete'de ve Göç İdaresi Başkanlığının internet sitesinde, vize ya da ikamet süresini aşmış yabancıları topluca yasal hâle getiren bir af düzenlemesi veya duyurusu bulunamadı. "Af" diye anılan şey, çocuk, engelli ya da yaşlı bakımı ve hasta refakatinde çalışacak yabancılar için verilen ev hizmetleri çalışma iznidir; başvuruyu işveren konumundaki aile yapar, Bakanlık uluslararası işgücü politikasına göre değerlendirir (6735 m.6/1, m.7/4). Kaçak durumdaki kişinin önünde iki resmî engel vardır: yurt içinden başvuru için en az 6 ay geçerli ikamet izni aranır ve 6458 m.54 kapsamında olduğu bildirilen yabancının başvurusu reddedilir (6735 m.9/1-f).

Kaçak yabancılara af var mı? 2026 itibarıyla resmî kayıtlar

Genel bir af çıktığını gösteren resmî bir metin yok. Bu yazı için 8 Ekim 2026'da goc.gov.tr'nin duyuru ve haber sayfaları incelendi, resmigazete.gov.tr'de arama yapıldı: duyurularda sınav ve personel ilanları, haberlerde 28 Eylül 2026 tarihli son haber var; kaçak yabancılara yönelik bir af, yasallaştırma ya da başvuru dönemi ilanı yok. Bu bir yokluk kanıtı değildir, ama bir af haberinin ilk sınanacağı iki yer bunlardır.

Kavramın kendisi de yanılgıya açıktır. Göç İdaresinin yayımladığı Göç Terimleri Sözlüğü afı, yasallaştırmayla birlikte kullanılan ve ülkede yaşadığını gösterebilen kişilere uygulanan genel bir düzenleme olarak tanımlar. Ev hizmetleri yolu bu tanıma uymaz: kişinin kendisine değil, bir bakım işine ve o işi veren aileye bağlıdır; aile şartları karşılamazsa yabancının durumu değişmez.

"300694 sayılı talimat" hakkında bilinen ve bilinmeyen

Ev hizmetleri uygulamasının dayanağı olarak anılan belge, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulunun İl Göç İdaresi Müdürlüğü Teftiş Rehberinde (Haziran 2026) "08.10.2024 tarihli ve 300694 sayılı talimat" olarak geçer. Belge gerçektir ve adı genelge değil talimattır; metni ise yayımlanmamıştır.

Bu yüzden talimatın kimlere, hangi şartlarla ve hangi tarihe kadar uygulandığı resmî bir metinden doğrulanamıyor. İnternette bu talimata atfedilen şart listeleri (pasaport süresi, giriş tarihi, son başvuru günü gibi) da resmî bir kaynağa dayanmıyor; bu yazıda o şartlara yer verilmedi. Talimatın uygulanmasına ilişkin bir idare mahkemesi kararı ev hizmetlerinde giriş yılı ayrımı kararı yazısında ele alınıyor.

Af haberi nasıl doğrulanır?

Göç İdaresinin 09.06.2020 tarihli "Yasal Kalış Hakkı İhlalinde Bulunan Yabancılara Uygulanacak Giriş Yasaklarına İlişkin Açıklama"sı da sık sık af gibi aktarılır. Açıklama ihlali silmez; ihlal süresine ve kişinin nasıl çıktığına göre giriş yasağının süresini kademelendirir ve yasak süresi dolsa bile ödenmemiş cezası olanın girişine izin verilmediğini yazar. Kendiliğinden çıkış ve kademeler kaçak duruma düşen yabancının yol haritasında, ceza hesabı vize ihlali cezası hesaplama sayfasında anlatılıyor. Doğrulanmamış bir af haberi için beklemek ihlal süresini, dolayısıyla yasak kademesini büyütür.

Ev hizmetlerinde çalışma izni: hangi işler, kim işveren olabilir

Ev hizmetlerinde yabancı yalnızca çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati için çalıştırılabilir (Değerlendirme Kriterleri B.3.1). ÇSGB'nin belge sayfası bunu tersinden söyler: ev hizmetlerinde yaşlı, hasta ve çocuk bakımı dışında yabancıya çalışma izni verilmez. Yalnızca temizlik, yemek ya da bahçe işi için yapılan başvuru bu kapsama girmez.

İşin yeri de sabittir. ÇSGB'nin ev hizmetleri için yayımladığı örnek hizmet sözleşmesine göre çalışma yeri, işverenin başvuruda bildirdiği konut adresidir ve yabancı bu adres dışında çalışamaz ya da çalıştırılamaz.

Başvuruyu yabancı değil işveren yapar; kimin işveren olabileceği kriterde tek tek sayılmıştır (B.3.2). Başvuran ile bakılacak kişi arasındaki yakınlık Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarından doğrulanır.

Yurt dışından başvuruyla ev hizmetlerinde izin alan yabancının, izin başlangıcından itibaren altı ay içinde başka bir işveren için yurt içinden yaptığı başvuru, mücbir sebep yoksa olumsuz değerlendirilir (B.3.5). Ev hizmetleri izniyle gelip kısa sürede başka bir işverene geçmenin önü bu kriterle kapatılmıştır.

Ev hizmetleri çalışma izni şartları: gelir, ücret, değerlendirme

Belirleyici şart, bakılacak kişinin ya da bakıma destek olacak yakınların yeterli, sürekli ve düzenli gelirinin resmî belgelerle gösterilmesidir (B.3.4). Kriter bunun için sabit bir tutar yazmaz. İkinci dereceye kadar kan veya kayın hısımı yoksa, bakıma destek olacak başka bir aile yakınının gelir belgesi ve işverene destek olacağına dair noter onaylı taahhütnamesi istenir.

Bunlar karşılansa bile karar otomatik değildir. Bakanlık; bakılacak kişinin sağlık durumu ve yaşına, yabancının eğitimi, mesleki tecrübesi, Türkçe bilgisi, Türkiye'de ikamet ya da çalışma geçmişi, medeni hâli ve yaşına, işin özel niteliğine ve işverenin sosyo-ekonomik durumu, mal varlığı ve aylık düzenli gelirine birlikte bakar (B.3.3). Yabancı istihdamının gerekçesi yeterli görülmeyen ya da kriterleri karşılamayan başvuru reddedilir (6735 m.9/1-c ve e).

Ev hizmetleri çalışma izni için gerekli belgeler

Belgeler e-İzin sistemine taranmış PDF olarak yüklenir; kâğıt dosya verilmez. ÇSGB kılavuzunun ve belge sayfasının saydıkları:

• İşveren ile yabancının imzaladığı iş sözleşmesi (ÇSGB'nin "Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi (Ev Hizmetleri)" örneği kullanılabilir)
• Gelir durumunu gösteren belge
• Pasaportun kişi bilgileri sayfası; Latin harfli değilse yeminli tercüman ya da resmî makam onaylı çevirisi
• Son 6 ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf (en fazla 2 MB)
• Bakılacak kişi vesayet altındaysa vasilik belgesi; başvuruyu vasi yerine yakını yapıyorsa vasinin onayını gösteren belge
• Başvurunun özelliğine göre sistemin istediği ek belgeler

Ev hizmetlerinde diploma zorunlu değildir; yabancının bitirdiği son okulu beyan etmesi yeterlidir. Kılavuzun listesinde adıyla geçen bir sağlık raporu yoktur; ancak kriter bakılacak kişinin sağlık durumunu ve yaşını değerlendirme unsuru saydığı için (B.3.3-a), bakım ihtiyacı belgelenmemiş bir dosyada bu unsur boş kalır.

Başvuru adım adım: e-İzin üzerinden

1. e-İmza alın. Başvuru işverenin elektronik imzasıyla tamamlanır; kılavuz PTT üzerinden çevrimiçi ön başvuruyu gösterir.
2. e-İzin'e girin. Giriş e-Devlet ya da calismaizni.gov.tr üzerinden yapılır; profilde e-posta ve cep telefonu doğrulanır.
3. "Ev Hizmetleri" kaydı açın. "İşyeri Kayıt" menüsünde kayıt gerçek kişi adına oluşturulur.
4. Başvuru türünü seçin. Yabancı Türkiye'deyse "Yurt içinde": yabancı kimlik numarası ve doğum tarihi girilir, en az 6 ay geçerli ikamet izni şarttır. Yabancı yurt dışındaysa "Yurt dışında": yabancının yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk temsilciliğinden aldığı 16 haneli referans numarası girilir; numara 30 gün geçerlidir.
5. Bilgileri doldurun. Kişisel bilgiler, pasaport, dil ve eğitim; görev bölümünde çalışma adresi, bakılacak kişi, ücret, çalışma şekli ve istihdam gerekçesi.
6. Belgeleri yükleyip e-İmza ile tamamlayın. Bir aydan uzun taslak kalan başvuru silinir.
7. Takip edin. Bakanlık eksik belge isterse en geç 30 gün içinde yüklenir; tamamlanmayan başvuru reddedilir (6735 m.7/7). Belgeler tamsa değerlendirme 30 gün içinde tamamlanır (m.7/8).
8. Harç ve değerli kâğıt bedelini ödeyin. Onaydan sonra e-postayla bildirilen tutarlar 30 gün içinde Dijital Vergi Dairesi ya da anlaşmalı bankalar üzerinden ödenir; ödenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır.
9. Kartı alın, işe başlatın. Çalışma izni belgesi PTT Kargo ile işveren adresine gelir. Yurt içi başvuruda yabancı, izin başlangıcından (belge daha sonra tebliğ edildiyse tebliğden) itibaren bir ay içinde çalışmaya başlamalıdır. Yurt dışından gelen yabancı girişten itibaren bir ay ve her hâlde izin başlangıcından itibaren altı ay içinde başlamalı (6735 m.12/2), girişten itibaren 20 gün içinde il göç idaresine adres kaydı yaptırmalıdır.

Verilen çalışma izni ikamet izni sayılır; ayrıca ikamet izni alınmaz (6458 m.27/1; 6735 m.12/1). Süre dolmadan yapılacak uzatmanın takvimi çalışma izni uzatma yazısında.

Kaçak durumdayken ev hizmetleri başvurusu yapılabilir mi?

Resmî metinlere göre doğrudan yapılamaz. ÇSGB hem başvuru türleri sayfasında hem ev hizmetleri kılavuzunda, yurt içi başvurunun en az 6 ay geçerli ikamet izni olan yabancı için yapılabildiğini yazar. İkamet izni olmayan yabancının yolu, vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk temsilciliğine çalışma vizesi başvurusudur (6735 m.7/1).

İkinci engel kanundadır. Vize ya da ikamet süresini on günden fazla aşan yabancı 6458 m.54/1-e ve g kapsamına girer; m.54 kapsamında olduğu İçişleri Bakanlığınca bildirilen yabancıya ilişkin çalışma izni başvurusu reddedilir (6735 m.9/1-f). Bu bentte ev hizmetleri için bir istisna yoktur; kanunun istisnai çalışma izni tanıyabileceği yabancıları sayan m.16'da da ev hizmetleri geçmez. Ayrıca çalışma izni verilebilmesi için yabancının 6458 m.7 kapsamına girmemesi şartı aranır (6458 m.27/2).

Uygulamada bu engellerin ev hizmetlerinde nasıl aşıldığı metni yayımlanmamış talimata bağlıdır; şartlarını resmî bir metinden veremiyoruz. Kesin olarak söylenebilecek iki şey var:

• Çalışma izni başvurusu, karar verilene kadar yabancıya kalış hakkı sağlamaz; 6735 m.7'de ikamet izni müracaat belgesine benzer bir kalış belgesi öngörülmemiştir.
• İzin gelmeden çalışmak başvuru sürerken de yasaktır (6735 m.6/2) ve ayrı bir sınır dışı sebebidir (6458 m.54/1-ğ).

Kaçak kalan kişinin ikamet tarafındaki seçenekleri, insani ikamet dâhil, kaçak statüde ikamet izni yazısında anlatılıyor.

Başvuru reddedilirse: 30 gün içinde itiraz

Ret kararı yabancıya değil, onu çalıştıracak işverene tebliğ edilir (6735 m.21/1). Tebliğden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itiraz da reddedilirse idari yargı yolu açılır (m.21/2). e-İzin'de itiraz, "Reddedilen Başvurular" ekranındaki "Redde İtiraz Et" düğmesiyle, gerekçe belgesi yüklenip e-İmzayla yapılır.

Aynı yabancı için başka bir işverenle yeni başvuru planlanıyorsa kılavuz "Redde İtirazdan Feragat Et" seçeneğini gösterir. İtirazın reddinden sonra iptal davası idare mahkemesinde tebliğden itibaren 60 gün içinde açılır (İYUK m.7). Ret gerekçesinin nasıl okunacağı ve hangisinin giderilebileceği ev hizmetleri çalışma izni reddi yazısında, genel itiraz usulü çalışma izni başvurusu ve itiraz sayfasında.

İzin alındıktan sonra işverenin yükümlülükleri

Ev hizmetleri izni aileyi işveren yapar ve yükümlülükleri de aileye yükler. ÇSGB'nin örnek sözleşmesine göre yabancıya ilişkin sosyal güvenlik yükümlülüklerinden işveren sorumludur.

• İşe başlama: e-İzin'deki "İşe Başlama Bildirimi" ekranı kullanılır; SGK'ya yapılan işe giriş bildirimi için Bakanlığa ayrıca bildirim gerekmez.
• Sona erme: İznin sona ermesini ya da iptalini gerektiren durumlar 15 gün içinde Bakanlığa bildirilir; izin ileri bir tarihten sonlandırılamaz.
• Adres: Yabancı yalnızca başvuruda bildirilen konutta çalışır.

Kanuna aykırı çalıştığının tespiti ya da m.54 kapsamında olduğunun bildirilmesi izni iptal sebebidir (6735 m.15/2-c ve f). İptal tahkikata dayanır ve tahkikatın eksiksiz olması gerekir: Danıştay 10. Daire, E. 2016/14318, K. 2021/1360, T. 24.03.2021 kararıyla, işverenin başka adreste oturduğu tespitine dayanan bir ev hizmetleri izni iptalini, işveren, komşular ve yabancının birlikte kaldığı yakını dinlenmeden eksik incelemeyle yapıldığı gerekçesiyle iptal eden ilk derece kararı onandı. İşi biten yabancının durumu çalışma izni varken işten çıkarılan yabancı yazısında.

İzinsiz çalışmanın sonuçları

Çalışma izni olmadan çalışmak ve çalıştırmak yasaktır (6735 m.6/2). İzinsiz çalışan yabancıya ve onu çalıştıran işverene her yabancı için ayrı idari para cezası verilir, tekrarında ceza bir kat artar (m.23/5-b, m.23/6); ev hizmetlerinde işveren konumundaki aile üyesi de bu cezanın muhatabıdır. Güncel tutarlar kaçak yabancı işçi çalıştırma cezası sayfasında.

İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir (m.23/8). İşveren ayrıca yabancının konaklama, ülkesine dönüş ve gerektiğinde sağlık masraflarını karşılamak zorundadır (m.23/9).

Af vaadiyle para isteyen aracılar

"Af listesine yazdırma" ya da "talimat kapsamına alma" diye bir hizmet resmî metinlerde yoktur. Kanun çalışma izni başvurusunun yetkili aracı kurumca da yapılabileceğini kabul eder (6735 m.7/2); ama sonuç Bakanlığın değerlendirmesine bağlıdır ve hiç kimse onay garantisi veremez.

• Göç İdaresi, yabancılara ilişkin işlemlerde üçüncü kişi ve şirketlerle çalışmadığını duyurur; e-İkamet randevusu ücretsizdir.
• Çalışma izni harcı ve değerli kâğıt bedeli, başvuru onaylandıktan sonra Dijital Vergi Dairesi ya da anlaşmalı bankalar üzerinden kamu hesabına ödenir.
• Başvurunun bütün aşamaları (eksik belge, harç, sonuç) işverenin kendi e-İzin ekranındaki "Başvuru Takip İşlemleri" bölümünde görünür.

Bu vaatlerin nasıl kurulduğu vize ve göç danışmanlığı dolandırıcılığı yazısında anlatılıyor.

Sık yapılan yanlışlar

"Çobanlıkta da af var"

Hayvancılığın kendi kriterleri vardır (B.10): Hayvan Bilgi Sistemine kayıtlı işletmede belirli sayıda hayvan bulunması (örneğin en az 200 küçükbaş), aynı işletmede üç yabancıya kadar istihdam kriterinin uygulanmaması ve Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü. Bu bölümde kaçak durumdaki yabancıya özel bir hüküm yoktur; yurt içi başvurudaki ikamet şartı ve 6735 m.9/1-f orada da geçerlidir.

"Çalışma izni alınca deport kodu silinir"

Silinmez. Giriş yasağı ya da sınır dışı kararı olan yabancının başvurusu zaten m.9/1-f ile reddedilir; çalışma izni yasağı kaldıran bir işlem değildir. Yasağın kaldırılması Göç İdaresinin yetkisindedir (6458 m.9/6) ve ayrı bir başvuru ya da dava konusudur; yollar giriş yasağı kaldırma sayfasında.

Hukuki dayanaklar ve kaynaklar

• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.6/1-2, m.7/1-2-4-7-8, m.9/1-c, e, f, m.10/1-2, m.12/1-2, m.15/2-c, ç, f, m.16/1, m.21/1-2, m.23/5-b, 6, 8, 9 — mevzuat.gov.tr
• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9/6, m.27/1-2, m.54/1-e, g, ğ, h — mevzuat.gov.tr
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 — mevzuat.gov.tr
• ÇSGB, Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri: A.3.1-d, B.3.1–B.3.5, B.9.4, B.10 — csgb.gov.tr
• ÇSGB, Ev Hizmetlerinde Adım Adım Çalışma İzni Başvuru Süreçleri (18.11.2025) — csgb.gov.tr
• ÇSGB, Çalışma İzni Belgeler sayfası ve Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi (Ev Hizmetleri) örneği — csgb.gov.tr
• ÇSGB, Başvuru Türleri (yurt içi başvuruda 6 ay ikamet şartı) ve Adım Adım Çalışma İzni Başvurusu (Yurt İçi / Yurt Dışı) — csgb.gov.tr
• Göç İdaresi Başkanlığı, Yasal Kalış Hakkı İhlalinde Bulunan Yabancılara Uygulanacak Giriş Yasaklarına İlişkin Açıklama (09.06.2020) — goc.gov.tr
• Göç İdaresi Başkanlığı, Duyurular sayfası (8 Ekim 2026'da tarandı) — goc.gov.tr
• Göç İdaresi Başkanlığı, Göç Terimleri Sözlüğü, "Af" maddesi — goc.gov.tr
• İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü, İkamet İzni Hakkında Sıkça Sorulan 34 Soru-34 Cevap (üçüncü kişilerle çalışılmadığı) — istanbul.goc.gov.tr
• e-İkamet, kısa dönem ikamet izni başvurularında istenen belgeler (randevuların ücretsiz olduğu) — e-ikamet.goc.gov.tr
• İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu, İl Göç İdaresi Müdürlüğü Teftiş Rehberi (Haziran 2026): 08.10.2024 tarihli ve 300694 sayılı talimat anılır; talimat metni yayımlanmamıştır.
• Danıştay 10. Daire, E. 2016/14318, K. 2021/1360, T. 24.03.2021