Ev hizmetlerinde giriş yılı ayrımı: emsal karar

Ev hizmetleri kapsamındaki ikamet izni başvurularında, genelgede yer almayan bir ayrıma dayanılarak ret verilip verilemeyeceği yargıya taşındı. Mahkeme bu uygulamayı hukuka aykırı buldu.

Karar ne diyor?

İstanbul 18. İdare Mahkemesi, 2025 yılında Türkiye'ye giriş yapmış olmanın tek başına ret sebebi sayılamayacağına hükmetmiştir. Başvurunun "kalışını haklı nedenlere dayandırmadığı" gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve başvurunun genelge şartları çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Karar künyesi: İstanbul 18. İdare Mahkemesi, 2025/3199 E., 2025/5514 K., 30/12/2025 tarihli karar.

Genelge neyi sağlıyor?

Uyuşmazlığın dayanağı, Göç İdaresi Başkanlığı'nın 08.10.2024 tarihli ve 300694 sayılı Genelgesidir. Genelge, ev hizmetlerinde çalışan veya çalışacak olan yabancıların ikamet ihlallerinin gözetilmeyerek kısa dönem ikamet izni alabilmelerine imkân tanır.

Mekanizmayı anlamak önemlidir: genelge doğrudan çalışma izni vermez. Yaptığı şey, ihlal nedeniyle kapalı olan kısa dönem ikamet izni yolunu açmaktır. Yurt içinden çalışma izni başvurusu geçerli bir ikamet izni gerektirdiği için, bu izin sonraki adımın önkoşuludur.

Kanuni çerçeve 6458 sayılı Kanun'un ilgili maddelerindedir: 31. madde kısa dönem ikamet izni verilebilecek yabancıları, 32. madde bu izin için aranan şartları düzenler; 33. madde ise şartlardan bazılarının aranmayabileceği hâlleri gösterir.

Uyuşmazlık nasıl doğdu?

Göç İdaresi uygulamasında, 2025 yılında Türkiye'ye giriş yapan Türkmenistan vatandaşlarının bu düzenlemeden yararlanamayacağı yönünde bir kabul benimsenmiştir.

Sorun şudur: bu ayrım genelge metninde yer almamaktadır. Yazılı olmayan bir ölçüte dayanılarak çok sayıda başvuru reddedilmiş, ret gerekçesi olarak da başvurucunun kalışını haklı nedenlere dayandırmadığı gösterilmiştir.

Mahkemenin gerekçesi

Mahkeme, idarenin genelgeyle bağlı olduğu noktasından hareket etmiştir. Genelge idarenin kendi uygulamasını yönlendiren bir düzenleyici işlemdir; idare, genelgede öngörülmeyen bir şartı sonradan ekleyerek başvuruları elemekle takdir yetkisinin sınırını aşmış olur.

Bu nedenle giriş yılına dayanan ret, hukuka aykırı bulunmuş ve başvurunun genelgede yazan şartlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine hükmedilmiştir. Mahkeme, başvurunun kabul edilmesi gerektiğine değil, usulüne uygun biçimde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir; bu ayrım kararın kapsamı bakımından önemlidir.

Kararın emsal değeri kimler için anlamlı?

Karar, aynı ölçütle reddedilmiş başvurular bakımından yol göstericidir. Doğrudan sonuç doğurmaz; her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir ve bir idare mahkemesi kararı diğer mahkemeleri bağlamaz.

Buna karşılık ret gerekçesi genelgede yer almayan bir ölçüte dayanıyorsa, bu karar o gerekçenin tartışılabilirliğini gösterir. Ret kararınızın gerekçesini okurken bakmanız gereken şey şudur: reddin dayanağı genelgede yazan bir şart mı, yoksa yazılı olmayan bir uygulama mı?

Ret gerekçelerinin nasıl okunacağı ve giderilebilir eksikliklerin neler olduğu için ev hizmetleri çalışma izni reddi yazısına bakabilirsiniz.

Ret gerekçenizi nasıl ayırt edersiniz?

Kararın pratik değeri, ret gerekçenizin hangi türden olduğunu ayırt etmenizde yatar. İki tür gerekçe vardır ve sonuçları farklıdır.

Ret kararında "kalışını haklı nedenlere dayandırmadığı" gibi genel bir ifade varsa, bunun altında somut hangi şartın karşılanmadığının gösterilip gösterilmediğine bakın. Somut bir şarta bağlanmamış genel gerekçeler, bu kararın tartıştığı türdendir.

Kararın sınırları

Karar, ev hizmetleri genelgesinin herkese uygulanacağını söylemez. Genelgede yazan şartlar yerinde durmaktadır: iş gerçekten ev hizmeti olmalı, ülkeye yasal giriş bulunmalı, kişi hakkında yürürlükte bir sınır dışı kararı veya giriş yasağı olmamalıdır.

Kararın söylediği tek şey, idarenin bu şartlara kendiliğinden yeni bir şart ekleyemeyeceğidir. Şartları zaten taşımayan bir başvuru bakımından karar bir avantaj sağlamaz.

Ret kararına karşı iptal davası açma süresi hak düşürücüdür ve tebliğ tarihinden işler; süre ve işleyiş için kaçak statüde ikamet izni yazısındaki usul bölümüne bakın.

Kapsamın genel çerçevesi için ev hizmetleri çalışma izni yolu, durumunuza uygun yolun belirlenmesi için kaçak duruma düşen yabancı için yol haritası yazısına bakın.