🔗 Ortak Velayet Nedir ve Şartları Nelerdir? | Güncel Rehber

Geleneksel boşanma davalarında velayet genellikle bir tarafa verilirken, günümüz Türk hukukunda artık "Ortak Velayet" kavramı ön plana çıkmaktadır. Bu sistemde, anne ve baba boşanmış olsalar dahi çocukla ilgili önemli kararları (eğitim, sağlık, din, ikametgah vb.) evlilik birliği devam ediyormuşçasına beraber almaya devam ederler.

Ortak Velayet Nedir? 

Ortak velayet, boşanmış anne ve babanın çocuk üzerindeki hak ve yükümlülüklerini eşit şekilde paylaşmasıdır. Türkiye'de Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ile uluslararası sözleşmelere dayanılarak uygulanan bu modelde, velayet tek bir tarafa verilmez; her iki ebeveyn de veli sıfatını korur. Şartları arasında tarafların bu konuda uzlaşması ve çocuğun üstün yararının bu modele uygun olması yer alır.

✅ Ortak Velayet İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Mahkemenin ortak velayete hükmedebilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir:

1. Eşlerin Ortak Talebi: Anne ve babanın mahkemeye başvurarak velayeti ortak yürütmek istediklerini beyan etmeleri gerekir.

2. Çocuğun Üstün Yararı: Hakim, ortak velayetin çocuğun psikolojisi ve gelişimi için daha iyi olacağına ikna olmalıdır.

3. İletişim ve İşbirliği: Ebeveynler arasında asgari düzeyde de olsa sağlıklı bir iletişim olmalıdır. Birbirleriyle hiç konuşamayan çiftler için ortak velayet uygulanması zordur.

4. Uzman Onayı: Mahkemece atanan pedagog ve psikologların ortak velayeti destekler yönde rapor sunması süreci hızlandırır.

⚖️ Ortak Velayet ile Tek Taraflı Velayet Arasındaki Farklar

📝 Ortak Velayette Nafaka ve İkametgah Nasıl Olur?

Halk arasında en çok karıştırılan konulardan biri budur:

• İkametgah: Ortak velayette çocuk genellikle bir ebeveynin yanında ikamet eder ancak her iki taraf da "veli" sayılır.

• Nafaka: Ortak velayet olması, nafaka yükümlülüğünü kaldırmaz. Çocuğun giderleri yine ebeveynlerin gelirleri oranında paylaşılır. Bu konuda detaylı bilgi için 🔗 İştirak Nafakası Nedir?  sayfamıza göz atabilirsiniz.

❓ Ortak Velayet Hakkında Sıkça Sorulanlar (Halk Dilinde FAQ)

1. 🤔 "Eşimle hiç anlaşamıyoruz, yine de ortak velayet alabilir miyiz?"

Eğer eşimle her konuda kavga ediyorsanız, mahkeme ortak velayete sıcak bakmayabilir. Çünkü bu model, çocuğun okul seçimi veya ameliyatı gibi konularda ortak imza atmayı gerektirir. Sürekli kriz çıkan bir ilişkide ortak velayet çocuğa zarar vereceği için hakim velayeti tek bir tarafa vermeyi tercih edebilir.

2. 🏠 "Çocuk bir hafta bende, bir hafta onda mı kalacak?"

Ortak velayet, çocuğun sürekli "valizle gezmesi" demek değildir. Fiziksel bakımın nasıl olacağını (kimin evinde ne kadar kalacağını) yine bir plana bağlamak gerekir. Ortak velayet daha çok karar yetkisiyle ilgilidir; fiziksel kalış süresi çocuğun düzenini bozmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

3. 🚫 "Ortak velayetten vazgeçip tek taraflı velayete dönebilir miyim?"

Evet. Eğer ortak velayet süreci işlemezse, taraflardan biri "velayetin değiştirilmesi" davası açarak şartların değiştiğini ve artık çocuğun menfaatinin kalmadığını ispatlayarak velayeti tek başına almayı talep edebilir. Detaylar için: 🔗 Velayetin Değiştirilmesi Davası Hangi Şartlarda Açılır?

4. 🌍 "Ortak velayette çocuğun pasaport işlemleri nasıl yapılır?"

Ortak velayette her iki ebeveyn de veli olduğu için pasaport çıkartırken veya çocuğu yurt dışına götürürken her iki tarafın da muvafakati (izni) gerekir. Bir tarafın rızası yoksa mahkemeden izin alınması gerekebilir.

5. 💔 "Eşim aldatırsa ortak velayet hakkı biter mi?"

Sadakatsizlik eşler arasındaki bir sorundur. Eğer bu durum çocuğun bakımını ihmal etmeye veya çocuğun ahlaki gelişimini tehlikeye atmaya neden olmuyorsa, tek başına ortak velayete engel değildir. Ancak çocuk ihmal ediliyorsa velayet el değiştirebilir.

6. 🎓 "Çocuğun okuluna kim karar verecek?"

Ortak velayetin özü budur. Çocuğun hangi okula gideceğine, hangi kursa yazılacağına anne ve baba beraber karar vermelidir. Anlaşmazlık çıkarsa mahkemenin müdahalesi gerekebilir.

7. ⚖️ "Hakim istemezsek zorla ortak velayet verir mi?"

Hayır. Türk hukukunda ortak velayet için tarafların bu konuda rızasının olması ve mahkemeye bu yönde ortak beyan sunmaları esastır. Hakim, taraflar istemediği sürece zorla bu modeli dayatmaz.

Profesyonel Hukuki Danışmanlık

Ortak velayet, doğru yönetildiğinde çocuğun her iki ebeveyninden de kopmamasını sağlayan harika bir modeldir. Ancak hukuki protokolün (anlaşmanın) çok titiz hazırlanması gerekir.

Avukat Esra Ateş Sızlanan olarak, ortak velayet sürecinin yasal zeminini oluşturmak ve çocuklarınızın geleceğini güvence altına almak için yanınızdayız.