Meşruhatlı Vize: Giriş Yasağına Rağmen Yasal Giriş

Türkiye'ye giriş yasağı bulunan yabancı için meşruhatlı vize, yasak sürerken belirli bir amaçla ve belirli bir süre için Türkiye'ye yasal giriş imkânıdır. Tek yol değildir: yasağın süresinin dolması, Göç İdaresine yasağın kaldırılması için başvuru ve iptal davası da vardır. Bu rehberde meşruhatlı vizenin dayanağını, kimlerin başvurabileceğini, belgeleri, süreyi ve ret hâlinde yapılacakları madde numaralarıyla anlatıyoruz.

Meşruhatlı Vize Nedir?

Girişi yasaklı olan yabancıya kural olarak vize verilmez (YUKK m.15/1-b). Kanun bu kurala iki istisna tanır:

• Bakan onayıyla vize: Vize verilmeyecekler arasında olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla vize verilebilir (m.15/2).
• Belirli süreli giriş izni: Göç İdaresi Başkanlığı (kanundaki adıyla Genel Müdürlük), giriş yasağı saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye'ye girişine izin verebilir (m.9/6).

Uygulamada "meşruhatlı" ya da "özel meşruhatlı vize" denen şey bu istisnalara dayanır. Meşruhat, vizenin üzerine düşülen açıklama yani giriş amacıdır.

Meşruhatlı vize ile normal vize arasındaki fark

Vize hiçbir durumda Türkiye'ye giriş için mutlak hak sağlamaz (m.11/3).

Kimler Meşruhatlı Vize İçin Başvurabilir?

Kanun gerekçeleri tek tek saymaz; izin idarenin takdirindedir. Başvuruyu güçlendiren başlıca gerekçeler şunlardır:

• Aile: Türk vatandaşı eş ya da çocuk, Türkiye'de yasal ikamet eden eş ya da çocuk.
• Tedavi: Türkiye'de görülmesi zorunlu bir tedavi.
• Öğrenim: Türkiye'deki bir yükseköğretim kurumuna kayıt.
• Zorunlu hukuki ve ticari işlemler: Bizzat bulunmayı gerektiren duruşma, tapu ya da miras işlemi, şirket işleri.

Çalışma amacı hakkında uyarı: Giriş yasağı bulunduğu bildirilen yabancının çalışma izni başvurusu reddedilir (6735 m.9/1-f). Çalışma izni için yabancının YUKK m.7 kapsamında olmaması şarttır (YUKK m.27/2). Çalışmak amacıyla dönmek isteyen yabancı için önce yasağın kaldırılması gerekir.

Başvurusu zayıf kalacak durumlar

Yasağın gerekçesi başvurunun kaderini belirler. Kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçeli yasaklarda (G-87 gibi kayıtlar), sahte belge geçmişinde ya da ağır suç mahkûmiyetinde izin alınması çok zordur. Bu dosyalarda önce yasağın kaldırılması için başvuru ya da iptal davası değerlendirilmelidir. Bkz. G-87 tahdit kodu.

Gerekli Belgeler

Belgeler konsolosluğa ve amaca göre değişir; başvurudan önce ilgili konsolosluğun güncel listesi istenmelidir. Kanunda vize verilmeyecek hâller arasında sayılan durumlar, eksiksiz bir dosyanın neleri göstermesi gerektiğini de ortaya koyar (YUKK m.15/1):

• Pasaport: Talep edilen vize süresinden en az altmış gün daha uzun geçerli olmalıdır (m.15/1-a).
• Sağlık sigortası: Kalınacak süreyi kapsamalıdır (m.15/1-e).
• Amaç belgesi: Girişin amacı haklı nedenlere dayandırılmalıdır (m.15/1-f): evlilik ve nüfus kayıtları, hastane kabul yazısı, okul kayıt belgesi, mahkeme ya da tapu yazışması gibi.
• Maddi imkân: Kalınacak sürede yeterli ve düzenli maddi imkân gösterilmelidir (m.15/1-g): banka dökümü, davet edenin gelir belgesi gibi.
• Borçlar: Vize ihlalinden ya da önceki ikamet izninden doğan alacakları ödemeyi kabul etmeyene vize verilmez (m.15/1-ğ). Ödenmemiş ceza varsa ödenip makbuzu dosyaya eklenmelidir.
• Adli sicil belgesi: Konsolosluklar genellikle ister; yabancı ülkeden alınan belgelerde apostil ya da konsolosluk tasdiki ve yeminli tercüme gerekir.
• Giriş yasağına ilişkin belgeler: Varsa sınır dışı kararı, giriş yasağı tebligatı ve ceza makbuzları.

Başvuru Süreci Adım Adım

1. Kaydınızı öğrenin. Yasağın türü, süresi ve gerekçesi bilinmeden doğru başvuru yapılamaz. Kayıt il göç idaresine ya da konsolosluğa başvurularak, bizzat veya avukat aracılığıyla öğrenilir.
2. Borcunuzu kapatın. Ödenmemiş idari para cezası yalnızca vizeyi değil girişi de engelleyebilir (YUKK m.9/7).
3. Belgeleri hazırlayın. Yabancı dildeki belgeleri yeminli tercümana çevirtin; resmî belgelerde apostil ya da konsolosluk tasdiki alın.
4. Doğru konsolosluğa başvurun. Vize başvurusu, vatandaşı olunan ya da yasal olarak bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğuna yapılır (YUKK m.11/1). Turist olarak bulunulan bir ülkede yasal kalış hakkı kısa süreli olduğundan, başvuru yerinin konsolosluktan teyit edilmesi gerekir.
5. Sonucu bekleyin. Konsolosluklara yapılan başvurular doksan gün içinde sonuçlandırılır (m.11/4). Güvenlik incelemesi gerektiren dosyalar bu sürenin sonuna yaklaşabilir.
6. Vizeyi süresinde kullanın. Vizenin geçerlilik süresi ve giriş sayısı pasaporttaki etikette yazar; bu süre içinde kullanılmalıdır.

Meşruhatlı Vize Reddedilirse Ne Olur?

YUKK'ta vize reddine karşı özel bir itiraz süresi yoktur. Kural olarak idari yargı yolu açıktır: ret işlemine karşı yazılı bildirimden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (İYUK m.7). 7 günlük süre yalnızca sınır dışı etme kararına karşı açılan davaya özgüdür (YUKK m.53/3). Ret gerekçesi giderilebilir bir eksiklikse yeni başvuru da yapılabilir.

Sık görülen ret sebepleri şunlardır:

• Eksik, süresi geçmiş ya da onaysız belgeler,
• Giriş amacının yeterince belgelenmemesi,
• Ödenmemiş idari para cezası ya da kamu alacağı,
• Kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçeli yasak,
• Yeterli maddi imkânın gösterilememesi.

Vize ile Girdikten Sonra Yapılması Gerekenler

• Kalış süresini aşmayın. Vize ile sağlanan kalış süresi aşılırsa yeni bir ihlal doğar. Vize süresini on günden fazla aşan yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınır (YUKK m.54/1-e).
• Kalıcı kalış gerekiyorsa ikamet iznine başvurun. Başvuru, vize ile sağlanan yasal kalış süresi dolmadan yapılmalıdır. Türkiye içinden ikamet izni başvurusu yalnızca m.22'deki hâllerde mümkündür; hangi izne başvurulacağı girişten önce planlanmalıdır. Türk vatandaşının eşi için bkz. aile ikamet izni.
• Adres bildirimi yapın. Adres bildirimi yirmi iş günü içinde nüfus müdürlüğüne yapılır (5490 sayılı Kanun m.50/3).
• Yasağın kaldırılmasını ayrıca isteyin. Meşruhatlı vizeyle giriş, giriş yasağı kaydını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kaydın kaldırılması için Başkanlığa başvuru (m.9/6) ya da iptal davası ayrıca yürütülmelidir.

Başvuruda Sık Yapılan Hatalar

• Kaydın türü ve gerekçesi bilinmeden başvurmak,
• Ödenmemiş cezayı kapatmadan başvurmak,
• Giriş amacını belgesiz ya da genel ifadelerle anlatmak,
• Giriş yasağı sürerken çalışma izni yoluyla dönmeye çalışmak,
• Girişten sonra kalış süresini ve ikamet planını gözden kaçırmak.

Bu konuyla doğrudan bağlantılı olarak Deport Edilen Yabancı Türkiye'ye Nasıl Geri Döner yazısına bakabilirsiniz.