Meros huquqi vafotdan soʻng mol-mulk kimga, qanday ulushda va qay tarzda oʻtishini belgilaydi. Merosxoʻrlik guvohnomasi, merosni taqsimlash, majburiy ulush, vasiyatni bekor qilish va merosdan voz kechish boʻyicha yordam beramiz.
Meros huquqi shaxs vafot etganda qoldirgan huquq va majburiyatlari kimga, qanday ulushda oʻtishini belgilaydi. U Turkiya Fuqarolik kodeksida tartibga solingan. Meros nizolari koʻpincha oila munosabatlariga ham taʼsir qilgani uchun avval kelishuv yoʻllari koʻrib chiqiladi, natija boʻlmasa sud yoʻliga oʻtiladi. Baʼzi talablar huquqni bekor qiluvchi muddatlarga boʻysunadi, shuning uchun oʻz vaqtida harakat qilish muhim.
Qaysi masalalarda yordam beramiz?
Merosxoʻrlik guvohnomasi
Merosxoʻrlar va ularning ulushlarini belgilovchi hujjatni notariusdan yoki fuqarolik yarash sudidan olish; chet el unsuri boʻlgan ishlarda sud yoʻlini yuritish.
Merosni taqsimlash
Merosxoʻrlar kelisha olmaganda koʻchmas va koʻchar mulk umumiy mulkchilikni tugatish daʼvosi orqali taqsimlanadi. Ayni holda boʻlish imkonsiz boʻlsa, sotish orqali taqsimlash qoʻllanadi.
Majburiy ulush va kamaytirish daʼvosi
Qonun avlodlar, turmush oʻrtogʻi va baʼzi hollarda ota-ona uchun himoya qiladigan eng kam ulush — majburiy ulushdir. Vafot etgan shaxs tiriklik chogʻida qilgan hadyalar bu ulushga putur yetkazsa, ortiqchani kamaytirish uchun daʼvo beriladi. Bu daʼvo putur yetkazilgani maʼlum boʻlgan paytdan boshlanadigan muddatga boʻysunadi.
Vafot etgan shaxsning soxta bitimlari
Agar meros qoldiruvchi koʻchmas mulkni merosxoʻrlardan yashirish maqsadida sotuv koʻrinishida oʻtkazgan boʻlsa, mulk huquqini bekor qilish va roʻyxatdan oʻtkazish daʼvosi berilishi mumkin. Sudda pul haqiqatan toʻlanganmi va meros qoldiruvchining maqsadi nima boʻlgani tekshiriladi.
Vasiyatnoma va oʻlimga bogʻliq tasarruflar
Vasiyatnomani tuzish, ochish va ijro etish; shakl talablari buzilganda, muomala layoqati boʻlmaganda yoki iroda nuqsonli boʻlganda uni bekor qilish daʼvolari. Meros shartnomasini tuzish va bekor qilish ham shu doirada.
Merosdan voz kechish
Meros massasi qarzga botgan boʻlsa, merosxoʻr qonuniy muddat ichida fuqarolik yarash sudiga voz kechish arizasini berib javobgarlikdan xalos boʻladi. Muddat oʻtkazib yuborilsa, meros soʻzsiz qabul qilingan deb hisoblanishi mumkin; shuning uchun vafot sanasidan boshlab tez harakat qilish kerak.