Saklı Pay Nedir?

Saklı Pay Nedir? Kimlerin Saklı Pay Hakkı Vardır?

Giriş: Saklı Pay “Ailenin Dokunulmaz Hakkıdır”

Hayatta bazen her şey yolunda giderken bir telefon çalar…
Kaybedilen bir insan, arkada kalan bir aile ve korunması gereken haklar…

İşte tam bu noktada saklı pay kavramı devreye girer.

Saklı pay; miras bırakanın vasiyetle ya da bağış gibi karşılıksız kazandırmalarla
dilediği gibi elden çıkaramayacağı aileye ait en temel miras hakkıdır.
Bir nevi kanunun aileye uzattığı güvenli bir kalkan.

Bu nedenle saklı pay hakkı olanlara karşı yapılan
aşırı vasiyet işlemleri, bağışlar veya tapu devri gibi hareketler
hukuken “tenkis davası” ile geri alınabilir.

Soru: Saklı Pay Nedir?

Saklı pay; miras bırakanın ölümü halinde belirli yakınlarına paylaştırılmak zorunda olan, miras bırakanın tasarruf edemeyeceği yasal miras payının korunmuş kısmıdır.

Kısacası:
Miras bırakan istese de o kişinin hakkını yok edemez.
Vasiyetle de bağışla da iptal edilemez; istisnası, kanunda sayılan sebeplerle mirasçılıktan çıkarmadır.

Soru: Kimlerin Saklı Pay Hakkı Vardır?

Kanuna göre saklı paylı mirasçılar:
Altsoy Çocuklar, torunlar
Sağ kalan eş
Anne ve baba (üstsoy)

Türkiye’ye özel durum:
Devlet saklı paylı mirasçı değildir.
(Devlet yalnız mirasçı kalmadığında mirasçı olur.)

Yurtdışında yaşayan Türkler — haklar aynıdır.
Bulunduğunuz ülke değil, Türkiye’deki malvarlığı önemlidir.

Saklı Pay Oranları Nelerdir?

Saklı Pay Nasıl Hesaplanır?

Adım adım örnek:

Muris: İstanbul’da vefat eden baba
2 çocuk (altsoy)
Malvarlığı (bağışlanan ev dahil): 2.000.000 TL
Baba ölümünden önceki bir yıl içinde 1.500.000 TL değerinde evi kuzenine bağışladı
Bu tasarruf edilebilir kısmın aşılmasıdır Tenkise tabidir

Yasal pay: Her çocuk için 1.000.000 TL
Saklı pay: 1.000.000 TL × ½ = 500.000 TL (çocuk başı)

Kuzen, evi geri vermek zorunda kalabilir
veya
Değerinden tenkis uygulanır

Saklı pay ihlali varsa:
Tasarruf, saklı payı karşılayacak ölçüde indirilir (tenkis); aşan değer pay sahiplerine aktarılır.

Saklı Pay İhlali Nedir?

Mirasçının zorunlu payına dokunan her türlü işlem IHLALEDİR:

• Ölmeden kısa süre önce aşırı bağışlar

• Tek bir mirasçı lehine taşınmaz devri

• Vasiyetle tüm malı bir kişiye bırakma

• “Yok sayma” amaçlı muvazaalı satışlar

• Tapuda satış gösterip aslında bağış yapma

Bu durumda, tenkis davası (muvazaalı işlemlerde muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası) açılabilir.

Tenkis Davası Nasıl Açılır?

Amaç: Saklı payı yeniden eski seviyesine getirmek

Yetkili mahkeme:
Miras bırakanın son yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesi (İstanbul merkezli)

Dava kimlere karşı açılır?
Fazla pay alan tüm mirasçılara
Bağış yapılan üçüncü kişilere
Vasiyet alacaklılarına

DAVA SÜRESİ:

• 1 yıl Saklı payın ihlalini öğrenme tarihinden

• 10 yıl Murisin ölüm tarihinden (vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılma tarihinden)

Neden Avukatla Yapılmalı?

Çünkü:
Tereke hesabı matematiksel + hukuki karmaşıktır
Bağışların ve vasiyetlerin geriye dönük hesaplanması gerekir
Tapu iptal tescil süreçleri eklenebilir
Yurtdışında evrak hazırlığı sürelere etki eder

Bir hata Hak düşer Miras uçup gider

İstanbul & Yurtdışı Türkler İçin Notlar

• Tapu kayıtları dijital Avukat hızlı araştırabilir

• Yurtdışındaki mirasçılar vekaletle dava açabilir

• Döviz ve taşınmaz varlıklar nedeniyle hesaplama daha kritik

• İstanbul’da yüksek değerli taşınmaz nedeniyle hak kaybı büyük olabilir

Yargıtay Ne Diyor?

Yargıtay içtihadı özet:

“…miras bırakanın tasarruf özgürlüğünün sınırını, saklı pay sahibi mirasçıların saklı payları oluşturur.”
(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/380, K. 2024/192, T. 24.04.2024)

Bu sebeple mahkemeler:

• Bağışı satış gibi gösteren işlemleri inceler

• Şüpheli işlemlerde tenkis uygular

• Saklı payı her durumda koruma eğilimindedir

Avukat ile İletişim

İstanbul’da miras paylaşımı konusunda sorun yaşıyor veya
yurtdışından hakkınızı aramak zorunda kalıyorsanız
saklı payınızı KAYBETMEYİN

Ailenizin hakkını kanun korur; siz de koruyun!

Saklı payın miras hukukunun bütünü içindeki yeri için miras hukuku rehberi yazısı bir harita sunar.

Bu konuyla doğrudan bağlantılı olarak Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır ve Mirasın Usulsüz Paylaştırılması yazılarına bakabilirsiniz.