İşe İade Davası Nasıl Açılır?

İşe İade Davası Nasıl Açılır?

Fatih, Eminönü, Sirkeci İşçi Avukatı

avukatesraates.com

İşe İade Davası Nedir ve Kimler Açabilir?

İşe iade davası, iş sözleşmesi feshedilen çalışanların, feshin geçersizliğine karar verilmesi ve işe geri dönebilmeleri için açtıkları hukuki bir başvurudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında, işverenin haksız veya geçersiz fesih işlemlerine karşı işçilerin en güçlü hukuki korumasıdır.

İşe iade davası açabilmek için işyerinde en az 30 işçi çalışması ve işçinin en az 6 ay kıdemi olması gerekmektedir. Bu koşulları taşıyan her işçi, işten çıkarılma gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa işe iade davası açma hakkına sahiptir.

İşe İade Davası Açma Şartları Nelerdir?

İşe iade davası açılabilmesi için işyerinde sürekli olarak en az otuz işçi çalışıyor olmalı ve işçinin aynı işverenin işyerlerinde en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır. Ayrıca işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması gerekmektedir; feshin yazılı yapılmamış olması davayı engellemez, feshi geçersiz kılar.

Detaylı Şartlar:

İşyeri Büyüklüğü: İşyerinde sürekli olarak en az 30 işçi çalışmalıdır. Bu sayı hesaplanırken aynı işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri dikkate alınır. Kıdem Şartı: İşçinin aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde toplam en az 6 aylık kıdemi olmalıdır. Deneme süresi bu süreye dahildir. Sözleşme Türü: Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışılıyor olması gerekir. Belirli süreli sözleşmelerde işe iade davası açılamaz. Yazılı Fesih: İşverenin fesih bildirimini yazılı olarak yapması zorunludur. Sözlü fesihler geçersizdir. Fesih Sebebinin Bildirilmesi: İşveren fesih sebebini fesih bildiriminde açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

İşe İade Davası Ne Kadar Sürede Açılır?

İşe iade davası, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurularak başlatılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve geçirildiğinde dava açma hakkı ortadan kalkar.

İşe İade Süreci Zaman Çizelgesi:

Arabuluculuk Başvurusu (0-30 gün): Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvuru yapılmalıdır. Arabuluculuk Görüşmesi (3 hafta): Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla 1 hafta uzatılabilir. Dava Açma (2 hafta): Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde mahkemeye dava açılmalıdır. Mahkeme Süreci: Kanun davanın ivedilikle sonuçlandırılmasını öngörür; süre mahkemenin iş yüküne göre değişir. İstinaf Süreci: Taraflar kararı bölge adliye mahkemesine götürebilir; bölge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir, Yargıtay'a gidilmez.

İşe İade Davası Açmak İçin Arabuluculuk Şart mı?

Evet, işe iade davası açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu bir ön şarttır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen bu düzenleme uyarınca, doğrudan mahkemeye başvuru yapılamaz. Önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir.

Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşmaya varamazsa, arabulucu "son tutanak" düzenler. Bu tutanak alındıktan sonra 2 hafta içinde mahkemeye dava açılabilir. Arabuluculuk ücreti başvuru anında yatırılmaz; anlaşma hâlinde aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır, anlaşılamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir ve yargılama giderlerinden sayılır.

İşe İade Davası Harç ve Masrafları Ne Kadardır?

İşe iade davaları, diğer iş davalarından farklı olarak özel bir harç sistemine tabidir:

İşe iade davasında maktu harç uygulanır; harç tutarları her yıl Harçlar Kanunu tarifesiyle yeniden belirlendiğinden dava açmadan önce güncel tarifenin kontrol edilmesi gerekir. Dava başlangıcında dava değerine göre nispi harç alınmaz, bu da işçiler için önemli bir avantajdır. Ücretsiz Arabuluculuk Ücreti Güncel tarifeye göre Mahkeme Harçları

Önemli: Davayı kazanan taraf, yaptığı masrafları kaybeden taraftan tahsil edebilir. Adli yardım talebinde bulunulursa, maddi durumu uygun olmayan işçiler için harç ve masraflar devlet tarafından karşılanabilir.

İşe İade Davası Açma Süresi Geçerse Ne Olur?

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 aylık süre içinde arabulucuya başvurulmazsa, işe iade davası açma hakkı kalıcı olarak düşer. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğu için hiçbir mazeret kabul edilmez ve süre uzatılamaz.

DİKKAT: Ancak işçi, işe iade davası açma hakkını kaybetse bile, diğer işçilik haklarını (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti vb.) talep edebilir. Bu haklar için beş yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir (İş Kanunu ek m.3; ücret alacakları için TBK m.147).

Süre Kaçırıldığında Yapılabilecekler:

• Kıdem tazminatı davası açılabilir
• İhbar tazminatı talep edilebilir
• Çalışılmış ve ödenmemiş ücretler için dava açılabilir
• Kullanılmamış yıllık izin hakları talep edilebilir
• Fazla mesai alacakları için dava açılabilir

Davanın sonucunu ne belirler?

İşe iade davasının sonucu, feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığına bağlıdır. İspat yükü kural olarak işverendedir: feshin geçerli sebebe dayandığını işveren ispatlar. Bu nedenle davanın seyrini belirleyen şey, işverenin fesih gerekçesini belgeyle ortaya koyup koyamadığıdır.

Sonucu etkileyen unsurlar

Güçlü Deliller: Yazılı belgeler, e-postalar, mesajlar, tanık beyanları Tutarlı Savunma: İşçinin ifadelerinin çelişkisiz olması İşverenin Fesih Gerekçesinin Zayıflığı: Geçerli ve haklı neden gösterilememesi Disiplin Kurallarına Uygunluk: İşçinin düzenli ve sorunsuz çalışma geçmişi Prosedürlere Uyulmaması: İşverenin fesih prosedürlerini doğru uygulamaması

İşe İade Davası Hangi Mahkemede Açılır?

İşe iade davaları, İş Mahkemelerinde görülür. İş mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili Mahkeme:

Dava, aşağıdaki mahkemelerden birinde açılabilir:

1. İşyerinin Bulunduğu Yer Mahkemesi: Eminönü, Fatih veya Sirkeci bölgesinde çalışan işçiler için İstanbul İş Mahkemeleri yetkilidir.
2. Davalı İşverenin Yerleşim Yeri Mahkemesi: İşverenin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde de dava açılabilir.

İstanbul'da 20'den fazla İş Mahkemesi bulunmaktadır.

İşe İade Davası Sonucu İşe Dönmek Zorunlu mu?

Hayır, işe iade davası kazanıldıktan sonra işe dönmek zorunlu değildir. Ancak işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmazsa fesih geçerli sayılır ve işveren yalnızca geçerli feshin sonuçlarından sorumlu olur.

İşçi İşe Dönmezse:

• İşe Başlatmama Tazminatı Ödenmez: İşçi süresinde işe başlamak için başvurmazsa fesih geçerli sayılır; işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti istenemez
• Kıdem Tazminatı: Eğer kıdem şartları varsa tam olarak ödenir
• İhbar Tazminatı: Varsa ihbar süresi kadar ödenir
• Diğer Haklar: Yıllık izin, fazla mesai gibi tüm haklar tam ödenir

İşveren İşçiyi İşe Almazsa:

• 4-8 Aylık Brüt Ücret: İşveren, işçiye en az 4 aylık, en fazla 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat öder
• 4 Aya Kadar Boşta Geçen Süre Ücreti: İşçinin işsiz kaldığı sürenin ücreti ödenir
• Kıdem ve İhbar Tazminatı: Tam olarak ödenir
• Diğer Haklar: Eksiksiz ödenir

İşe İade Davası Avukat Ücreti Ne Kadardır?

Avukat, davanın sonucuna göre kazanılan tutarın belirli bir yüzdesini ücret olarak alabilir.

Ücret Belirleme Yöntemleri:

Maktu Ücret: Davanın sonucuna göre ücret ödenir  Başarı Primi: Dava kazanıldığında alınan tutarın belirli bir yüzdesi (kanunen en çok %25) ücret olarak kararlaştırılabilir Karma Sistem: Hem peşin bir miktar, hem de kazanılırsa ek ödeme yapılır Vekalet Ücreti: Mahkeme tarafından belirlenen vekalet ücreti, davayı kaybeden taraftan tahsil edilir

İşe İade Davası Açmak İçin Hangi Belgeler Gereklidir?

İşe iade davası açmak için iş sözleşmesi, fesih bildirimi, SGK hizmet dökümü, ücret bordroları ve işyerindeki çalışan sayısını gösteren belgeler gereklidir. Bu belgelerin eksiksiz sunulması davanın başarısını doğrudan etkiler.

Zorunlu Belgeler: Mahkeme Tarafından Toplanabilir.

İmzalı iş sözleşmesinin fotokopisi İşverenin yazılı fesih mektubu Nüfus cüzdanı veya kimlik kartı fotokopisi SGK hizmet dökümü (e-Devlet üzerinden alınabilir) İşyeri çalışan sayısı belgesi Son dönemlere ait ücret bordroları Arabuluculuk son tutanağı

Destekleyici Belgeler: İşçi Tarafından Toplanabilir.

• E-posta yazışmaları
• WhatsApp, SMS mesajları
• Tanık bilgileri
• Performans değerlendirme belgeleri
• Ödül, takdir belgeleri
• Çalışma programları, vardiya listeleri
• Fotoğraf ve video kayıtları

İşe İade Davası Hangi Durumlarda Açılır?

İşe iade davası, fesih için geçerli bir neden gösterilmediğinde, ayrımcılık yapıldığında, disiplin prosedürlerine uyulmadığında veya sendikal nedenlerle işten çıkarıldığında açılır. İş güvencesi şartları taşınıyorsa geçerli nedene dayanmayan her fesih işe iade davası açma hakkı doğurur.

Dava Açılabilecek Durumlar:

Geçerli Neden Gösterilmemesi: İşveren somut bir gerekçe sunmazsa Ayrımcılık: Cinsiyet, ırk, din, siyasi görüş nedeniyle fesih Sendikal Nedenler: Sendika üyesi olduğu için işten çıkarılma Hamilelik: Hamile çalışanın işten çıkarılması İzin Kullanımı: Yıllık izin, hastalık izni sonrası fesih Mobbing: Psikolojik taciz sonucu istifaya zorlama Prosedür İhlali: Savunma hakkı tanınmadan fesih

Geçerli Fesih Nedenleri:

Ancak bazı durumlarda fesih geçerli sayılır:

• İşçinin ağır kusuru (hırsızlık, şiddet)
• İşyerinde alkol veya uyuşturucu kullanımı
• Sürekli devamsızlık
• İş sırlarının açıklanması
• Yetersiz performans (belgelenirse)

Fatih, Eminönü, Sirkeci Bölgesinde İşe İade Davası

Fatih, Eminönü ve Sirkeci bölgesinde çalışan işçiler, işten çıkarıldıklarında İstanbul İş Mahkemelerinde işe iade davası açabilirler. Ancak bu dava için işyerinde en az 30 işçi çalışması gerekir; bu şart her dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

Bölgeye Özel Durumlar:

1. Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü: Eminönü ve çevresinde yoğun tekstil ticareti yapılır. Bu sektörde çalışan işçiler, sezonluk işten çıkarmalarla sıklıkla karşılaşır.

2. Toptan Ticaret: Sirkeci ve Eminönü'nde toptan ticaret yapan işyerlerinde yoğun çalışma temposu nedeniyle işçi-işveren uyuşmazlıkları sık yaşanır.

3. Turizm Sektörü: Fatih bölgesinde otel, restoran ve turistik işletmelerde çalışan işçiler de işe iade davası açabilir.

4. Kayıt Dışı İstihdam: Bölgede maalesef kayıt dışı çalışma yaygındır. SGK kaydı olmayan işçiler için özel stratejiler geliştirilmelidir.

Haklarınız İçin Hemen Harekete Geçin

İşten çıkarıldınız mı? Haklarınızın neler olduğunu merak mı ediyorsunuz?

Avukatesraates.com olarak, Fatih, Eminönü ve Sirkeci bölgesinde çalışan işçilerin haklarını korumak için buradayız.

Feshin ardından atılacak ilk adımlar için işten çıkarıldığınızda ne yapmalısınız, kıdem ve ihbar ile diğer işçilik alacakları için işçilik alacakları rehberi yazısına bakın.