Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?Dava Takvimi ve Aşamaları

Çekişmeli boşanma davası; dilekçelerin karşılıklı verilmesiyle başlayan, delillerin incelenmesi ve tanıkların dinlenmesiyle devam eden, nihayetinde hakimin karar vermesiyle sonuçlanan bir maratondur. Bir davanın süresini; tarafların itirazları, şahit sayısı ve bilirkişi incelemeleri doğrudan etkiler.

Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Ayda Biter?

Türkiye'deki Aile Mahkemelerinde çekişmeli boşanma davası ortalama 1,5 ile 2,5 yıl arasında sürmektedir. Davanın sonuçlanma süresini; dilekçeler aşamasının (4 dilekçe) tamamlanması, tanıkların duruşmaya gelme hızı ve sosyal inceleme raporlarının hazırlanma süresi belirler. Eğer karar sonrası taraflar dosyayı İstinaf veya Yargıtay’a taşırsa, bu süreçlere ek olarak 1-2 yıl daha eklenmesi gerekmektedir.

I. Çekişmeli Boşanmanın 5 Temel Aşaması ve Süreleri

Davanın hızını anlamak için bu 5 aşamayı bilmek gerekir:

1. Dilekçeler Aşaması (Ortalama 4-6 Ay)

Davanın en uzun hazırlık aşamasıdır. Karşılıklı 4 dilekçe verilir:

• Dava Dilekçesi -> Cevap Dilekçesi (2 hafta süre)

• Cevaba Cevap Dilekçesi -> İkinci Cevap Dilekçesi (2 hafta süre)

• Gecikme Nedeni: Dilekçelerin taraflara tebliğ edilmesi (PTT süreci) bazen aylar sürebilir.

2. Ön İnceleme Duruşması (1. Duruşma)

Dilekçeler bittikten sonra hakim tarafları ilk duruşmaya çağırır. Burada uyuşmazlık konuları saptanır ve taraflara delillerini sunmaları için son süreler verilir. Genellikle dilekçeler bittikten 2-3 ay sonrasına gün verilir.

3. Tahkikat Aşaması (En Uzun Süreç: 12-18 Ay)

Davanın "mutfağı" burasıdır.

• Tanıkların Dinlenmesi: Genellikle 2-3 duruşma sürer.

• Pedagog Raporu: Uzmanların eve gelmesi ve rapor yazması 3-4 ay sürer.

• Ziynet Eşyası Bilirkişisi: Altınların hesabı için dosyanın kuyumcuya gitmesi 2 ay sürer.

4. Sözlü Yargılama ve Karar (1 Ay)

Tüm deliller toplandıktan sonra hakim son sözleri sorar ve kararı (hükmü) açıklar.

5. İstinaf ve Yargıtay Süreci (Opsiyonel: 1-2 Yıl)

Yerel mahkemenin kararını beğenmeyen taraf, dosyayı üst mahkemeye taşırsa kesinleşme süresi uzar.

II. Boşanma Davasını Hızlandırmak Mümkün mü?

Davanın süresini kısaltmak için yapılabilecek bazı stratejik adımlar vardır:

• Tebligat Takibi: Tebligatların elden takibi veya e-tebligat sisteminin kullanılması süreci 2-3 ay hızlandırır.

• Tanıkları Hazır Etmek: Şahitlerin mahkemece çağrılmasını beklemek yerine duruşma günü kapıda hazır etmek, aylarca beklenen duruşma günlerinin boşa gitmesini engeller.

• Eksik Evrak Bırakmamak: Müzekkerelerin (kurumlara yazılan yazılar) takibini yaparak cevapların hızlı gelmesini sağlamak.

Süreyi uzatan asıl sebepler

Süre tahminleri dosyadan dosyaya değişir; değişkenlik yaratan şey mahkemenin hızı değil, çoğu zaman tarafların kendi yaptıklarıdır.

• Tebligatın tamamlanamaması. Adresi bilinmeyen ya da yurt dışında bulunan eşe tebligat, tek başına aylar alabilir.
• Delillerin geç sunulması. Dilekçeler aşaması kapandıktan sonra yapılan taleplerin çoğu reddedilir; kabul edilenler ise yeni bir tahkikat turu doğurur.
• Müzekkere beklenmesi. Banka, tapu, emniyet ve okul kayıtlarının gelmesi duruşmalar arası süreyi belirler.
• Sosyal inceleme raporu. Velayet tartışmalı ise uzman incelemesi ayrı bir zaman alır; bkz. sosyal inceleme raporu.
• Tanıkların gelmemesi. Dinlenmeyen her tanık için yeni duruşma günü verilir.

Süreci kısaltan yollar

En etkili yol, uyuşmazlığın kapsamını daraltmaktır. Taraflar velayet ya da mal paylaşımı gibi bir başlıkta anlaşabiliyorsa, o başlık tahkikat dışına çıkar.

Tarafların tüm sonuçlarda anlaşması hâlinde ise dava anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir ve tek duruşmada sonuçlanabilir. Bunun şartı, evliliğin en az bir yıl sürmüş olmasıdır; bkz. anlaşmalı boşanma.

Mal rejiminin tasfiyesinin ayrı bir dava olarak yürütülmesi de boşanma dosyasını hafifletir; zaten tasfiye hükmü için boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Bkz. mal paylaşımı.

Karar ne zaman kesinleşir?

Hüküm, kanun yoluna başvurulmaması ya da başvurunun sonuçlanmasıyla kesinleşir. Kesinleşmeden nüfusa tescil yapılmaz, mal rejiminin tasfiyesi hükmü kurulmaz ve yeniden evlenilemez.

Yalnızca bir kalem için kanun yoluna başvurulması dahi kararın tamamının kesinleşmesini geciktirebilir. Bu nedenle istinafa başvurulup başvurulmayacağı kararı, sürenin uzunluğunu belirleyen son eşiktir.