Influencer Ajans Ödeme Mağduriyeti

Influencer & Sosyal Medya Ajansı Ödeme Mağduriyetleri

Ödenmeyen Kampanya ve Sponsorluk Ücretleri İçin Hukuki Rehber

Instagram, TikTok, YouTube ve benzeri platformlarda içerik üreten influencer’lar; çoğu zaman sosyal medya ajansları üzerinden kampanya ve sponsorluk anlaşmaları yapar. Ancak uygulamada en sık yaşanan sorun, çekim yapılmasına ve içerik yayınlanmasına rağmen ödemenin yapılmaması veya geciktirilmesidir.

Bu rehber; influencer ajansı ödeme yapmıyor, kampanya ücreti ödenmedi, sponsorluk bedeli alamadım gibi sorunlar yaşayan gerçek kişiler için hazırlanmıştır.

Influencer Ödeme Mağduriyeti Nedir?

Influencer ödeme mağduriyeti;
ajansın veya aracının:

• kampanya bedelini hiç ödememesi

• ödemeyi aylarca geciktirmesi

• tek taraflı kesinti yapması

• marka ödediği hâlde influencer’a ödeme yapmaması

durumlarında ortaya çıkar.

Çoğu zaman ajans, marka ile influencer arasına bilgi bariyeri koyar ve ödeme sürecini opaklaştırır.

En Sık Karşılaşılan Sosyal Medya Ajansı Sorunları

Uygulamada öne çıkan senaryolar:

• “Marka henüz ödemedi” bahanesi (oysa ödeme yapılmıştır)

• Kampanya bedelinden izinsiz kesinti yapılması

• Ek hizmet/masraf adı altında bedel düşülmesi

• Fatura şartı ileri sürülerek ödeme geciktirilmesi

• Sözleşme olmamasına rağmen çalışmanın karşılığının ödenmemesi

• Yurt dışı markalarla çalışmalarda ödeme kaybolması

Bu durumların tamamı alacak, sözleşmeye aykırılık ve bazı hâllerde haksız fiil kapsamına girer.

Sözleşme Yoksa Ödeme Talep Edilemez mi?

Hayır. Bu çok yaygın bir yanılgıdır.

Birçok influencer dosyasında:

• yazılı sözleşme hiç yoktur

• DM, WhatsApp veya mail ile anlaşma yapılmıştır

Hukuken;

• mesajlaşmalar

• kampanya brief’i

• yayınlanan içerikler

• erişim ve etkileşim verileri

sözleşme ilişkisini ispat etmek için yeterli olabilir.

Ajans “Komisyon Kestik” Diyorsa Ne Olur?

Komisyon elbette olabilir.
Ancak:

• oran önceden açıkça belirlenmemişse

• tek taraflı ve fahişse

• influencer’a bildirilmeden düşülmüşse

bu kesintiler hukuka aykırı sayılabilir.

Bu durumda haksız kesilen tutarın iadesi mahkemeden istenebilir.

Yurt Dışı Marka / Ajanslarda Ödeme Sorunu Olursa?

Influencer pazarlamasında yurt dışı brand deal’ler çok yaygındır.

Eğer:

• aracı ajans Türkiye’deyse

• influencer Türkiye’de ikamet ediyorsa

• ödeme Türkiye’ye yapılacaktıysa

Türk mahkemeleri yetkili olabilir.

Ayrıca bazı durumlarda doğrudan markaya yönelme de mümkündür.

Delil Olarak Neler Kullanılır?

Influencer ödeme mağduriyetlerinde güçlü deliller:

• DM, WhatsApp ve e-posta yazışmaları

• Kampanya brief’i

• Paylaşım linkleri / ekran görüntüleri

• Erişim – istatistik raporları

• Ajans faturaları ve dekontlar

• Marka ile ajans arasındaki sözleşme (varsa)

Bu belgeler, emeğin karşılığının doğduğunu ispatlar.

Hangi Hukuki Yollar İzlenir?

Dosyaya göre şu yollar gündeme gelir:

• Alacak davası

• Sözleşmenin varlığının tespiti

• Haksız kazanç / sebepsiz zenginleşme

• İhtiyati haciz (şartları varsa)

Hangi yolun izleneceği dosya bazında belirlenir.

Yazılı sözleşme yoksa alacak doğmaz mı?

Doğar. Sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulur; yazılı olması kural olarak geçerlilik şartı değildir.

Sorun geçerlilikte değil ispattadır. Belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatı kuraldır; buna karşılık elde bir delil başlangıcı varsa tanık dinletilmesi mümkün hâle gelir.

Uygulamada delil başlangıcı sayılabilecek kayıtlar şunlardır: kampanya brief'i, onaylanmış içerik takvimi, ödeme tarihini teyit eden yazışma, kısmi ödeme dekontu. Bu nedenle ajansla yapılan yazışmaların silinmemesi ve dışa aktarılması gerekir.

Komisyon kesintisi denetlenebilir mi?

Denetlenebilir. Kesintinin dayanağı sözleşmede gösterilmemişse ya da gösterilen orandan fazla uygulanmışsa, aşan kısım sebepsiz zenginleşme oluşturur.

Markanın ajansa ödediği toplam bedelin tespiti bu noktada belirleyicidir. Bedel bilinmeden kesinti oranı denetlenemeyeceği için, marka ile ajans arasındaki sözleşme ve fatura kayıtlarının mahkeme aracılığıyla celbi istenmelidir.

Görevli mahkeme, arabuluculuk ve süre

Uyuşmazlığın niteliği görevi belirler. İçerik üreticisi faaliyetini ticari işletme kapsamında yürütüyorsa dava ticari nitelik taşır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; aksi hâlde asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK m.5/A); ticari nitelik taşımayan alacak davalarında bu şart kural olarak aranmaz. Bu aşama atlanırsa dava esasa girilmeden usulden reddedilir.

Alacak, sözleşmenin niteliğine göre beş veya on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, alacağın muaccel olduğu — yani ödemenin yapılması gereken — tarihten işlemeye başlar.

Sözleşmenin kendisine ilişkin uyuşmazlıklar için menajerlik ve ajans sözleşmesi, tahsilat aşaması için ticari alacak davası yazısına bakabilirsiniz.

Bu konuyla doğrudan bağlantılı olarak Menajerlik ve Ajans Sözleşmesi ve Yurt Dışı Eğitim Dolandırıcılığı yazılarına bakabilirsiniz.