Deport (Sınır Dışı) Kararı Nasıl Durdurulur? 2026 Güncel Rehber

Hakkında sınır dışı etme kararı verilen bir yabancının yapması gereken en önemli işlem, kararın kendisine hangi tarihte tebliğ edildiğini tespit etmektir. Çünkü 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca sınır dışı kararına karşı dava açma süresi yalnızca 7 gündür.

Bu süre içinde görevli ve yetkili İdare Mahkemesinde iptal davası açılması hâlinde, yabancının rızası bulunmadıkça yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz.

Bu nedenle deport kararını durdurmak için her dosyada ayrıca bir “yürütmenin durdurulması kararı” alınmasını beklemek gerektiği düşüncesi doğru değildir. Kanun, sınır dışı kararına karşı dava açma süresi içinde ve süresinde yargı yoluna başvurulması hâlinde sınır dışı işleminin uygulanmamasını doğrudan düzenlemektedir.

Ancak sınır dışı kararı, Geri Gönderme Merkezinde tutulma ve Türkiye'ye giriş yasağı birbirinden farklı idari işlemlerdir. Birinin durdurulması veya iptal edilmesi diğerlerinin her durumda kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Sınır Dışı Kararına Karşı Kaç Gün İçinde Dava Açılır?

Sınır dışı etme kararına karşı dava açma süresi 7 gündür.

YUKK m.53/3 uyarınca yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı kararının tebliğinden itibaren yedi gün içinde İdare Mahkemesine başvurabilir.

Süre hesabında esas olan kural olarak kararın düzenlendiği tarih değil, yabancıya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği tarihtir.

İdari yargıda süreler tebliğ tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle dosyada öncelikle tebliğ belgesinin görülmesi gerekir.

Örneğin yabancı hakkında karar 1 Ağustos'ta verilmiş fakat 4 Ağustos'ta tebliğ edilmişse, dava süresinin değerlendirilmesinde yalnızca karar tarihine bakılması doğru olmaz.

Ayrıca yabancıya verilen belgenin gerçekten sınır dışı etme kararı olup olmadığı da önemlidir. Uygulamada yabancının elinde bazen yalnızca tebliğ-tebellüğ belgesi, girişe ilişkin ihtarat, INAD formu veya başka bir idari evrak bulunabilmektedir.

7 Günlük Süre Neden Bu Kadar Önemlidir?

Sınır dışı kararına karşı öngörülen yedi günlük süre, genel idari dava açma sürelerinden çok daha kısadır.

Bu nedenle kararın tebliğinden sonra dosyanın haftalarca bekletilmesi ciddi hak kaybına yol açabilir.

Özellikle yabancı Geri Gönderme Merkezinde tutuluyorsa ailelerin sık yaptığı hata, önce GGM’den çıkış işleminin sonucunu beklemek ve sınır dışı kararına karşı açılacak davayı daha sonra düşünmektir.

Oysa; sınır dışı kararına karşı dava ile idari gözetim kararına karşı başvuru iki ayrı hukuki süreçtir ve süreleri birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.

Yedi günlük sürenin geçirilmiş olması durumunda ise; tebligatın usulü, yabancıya hangi işlemin bildirildiği, daha sonraki idari işlemler ve dosyanın özel koşulları ayrıca incelenmelidir.

Deport Davası Açılınca Sınır Dışı İşlemi Otomatik Olarak Durur mu?

Kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde evet.

YUKK m.53/3'e göre yabancının rızası saklı kalmak üzere: dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Bu hüküm son derece önemlidir. Sınır dışı kararının uygulanmasının durması için her dosyada önce mahkemeden ayrıca bir yürütmenin durdurulması kararı çıkmasını beklemek gerektiği söylenemez. Süresinde açılan sınır dışı davasının kanundan kaynaklanan özel bir durdurucu etkisi bulunmaktadır.

Ancak burada iki noktaya dikkat edilmelidir:

Birincisi, mahkemeye yapılan başvurunun sınır dışı kararını veren makama da bildirilmesi gerekir.

İkincisi, dava devam ederken sınır dışı işleminin uygulanmaması, yabancının otomatik olarak ikamet izni veya başka bir yasal kalış statüsü kazandığı anlamına gelmez.

Yabancının Türkiye'deki ikamet, çalışma veya diğer statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

Sınır Dışı Kararı Kim Tarafından Verilir?

Sınır dışı etme kararı valilikler tarafından alınır. Yabancının YUKK m.54 kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiğinin değerlendirilmesi hâlinde idare tarafından sınır dışı kararı tesis edilir ve karar gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir.

Yabancı avukatla temsil edilmiyorsa kararın sonucu, başvuru yolları ve süreleri hakkında da bilgilendirilmesi gerekir.

Bu nedenle sınır dışı dosyasında yalnızca kararın sonucuna değil, kararın gerekçesine ve tebliğ biçimine de bakılmalıdır.

Hangi Durumlarda Sınır Dışı Kararı Verilebilir?

YUKK m.54 sınır dışı etme kararı alınabilecek yabancıları düzenlemektedir.

Kanunda yer alan başlıca durumlar arasında; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilenler, terör veya çıkar amaçlı suç örgütleriyle bağlantılı olduğu değerlendirilenler, Türkiye'ye giriş veya ikamet işlemlerinde sahte belge ya da gerçek dışı bilgi kullananlar, vize veya ikamet süresini belirli ölçüde ihlal edenler, çalışma izni olmadan çalışanlar, Türkiye'ye giriş ve çıkış kurallarını ihlal edenler ve Türkiye'ye giriş yasağı bulunduğu hâlde ülkeye geldiği tespit edilenler bulunmaktadır.

Ancak bir yabancının m.54 kapsamına girdiğinin ileri sürülmesi, her durumda sınır dışı işleminin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

İdari işlem; sebep, konu, yetki, şekil ve amaç yönlerinden hukuka uygun olmalıdır.

Ayrıca YUKK m.55'te düzenlenen ve sınır dışı kararının alınmasına engel oluşturabilecek durumların bulunup bulunmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Kimler Hakkında Sınır Dışı Kararı Alınamaz?

YUKK m.55, yabancılar hukukunda en önemli koruma hükümlerinden biridir.

Bir yabancı m.54 kapsamında sınır dışı edilebilecek kişilerden biri olsa dahi, aşağıdaki durumlardan biri mevcutsa hakkında sınır dışı kararı alınmaması gerekir:

Bu değerlendirme her yabancı bakımından bireysel olarak yapılmalıdır.

Özellikle yaşam hakkı veya kötü muamele riski ileri sürülen dosyalarda yalnızca kişinin vatandaşı olduğu ülkenin genel durumuna bakılması yeterli değildir. Yabancının kişisel geçmişi, hakkında ileri sürülen iddialar, gönderileceği yerde karşılaşabileceği riskler ve güncel ülke bilgileri birlikte değerlendirilmelidir.

Sınır Dışı Kararı Hangi Nedenlerle İptal Edilebilir?

Deport iptal davasında yalnızca yabancının Türkiye'de kalmak istemesi yeterli değildir. Mahkemeye idari işlemin neden hukuka aykırı olduğu somut şekilde gösterilmelidir.

Her dosya farklı olmakla birlikte iptal davasında şu konular özellikle önem taşıyabilir:

İdarenin ileri sürdüğü sınır dışı sebebinin yabancı bakımından gerçekten mevcut olup olmadığı, kararın somut gerekçeye dayanıp dayanmadığı, kullanılan bilgi ve belgelerin güncel ve güvenilir olup olmadığı, yabancının savunmasının değerlendirilip değerlendirilmediği, YUKK m.55 kapsamında bir koruma nedeninin bulunup bulunmadığı, aile ve özel hayat üzerindeki etkiler ile işlemin ölçülü olup olmadığı birlikte incelenir.

Örneğin bir yabancı hakkında yalnızca “kamu düzeni açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilmektedir” şeklinde soyut bir gerekçe bulunması ile bu değerlendirmenin somut olaylar ve belgelerle desteklenmesi aynı şey değildir.

Benzer şekilde yabancı hakkında geçmişte açılmış bir soruşturmanın bulunması, soruşturmanın daha sonra takipsizlikle sonuçlanmış olması hâlinde farklı değerlendirme gerektirebilir.

Bu nedenle sınır dışı davası standart bir dilekçe ile değil, işlemin gerçek gerekçesine cevap verecek biçimde hazırlanmalıdır.

Kamu Düzeni veya Kamu Güvenliği Gerekçeli Deport Kararları Nasıl İncelenir?

Kamu düzeni ve kamu güvenliği gerekçeli sınır dışı kararları uygulamada en çok tartışılan dosyalar arasındadır. Bu tür dosyalarda yabancı hakkında G-87 veya başka bir tahdit kaydı da bulunabilir. Ancak sınır dışı kararına karşı açılan davanın konusu ile tahdit kodunun hukuki niteliği birbirinden ayrılmalıdır.

Yabancının geçmişte bulunduğu ülkeler, kişilerle temasları, adli kayıtları, soruşturma sonuçları, ülkeye giriş-çıkış hareketleri ve idarenin dayandığı istihbari değerlendirmeler dosyanın niteliğine göre gündeme gelebilir.

Fakat kamu güvenliği kavramının kullanılması idari işlemi yargısal denetimin dışında bırakmaz.

Mahkeme, önündeki uyuşmazlık kapsamında idari işlemin hukuka uygunluğunu denetler.

Türk Vatandaşı Eş veya Çocuk Deport Kararını Engeller mi?

Türk vatandaşıyla evli olmak veya Türk vatandaşı çocuğun bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak geçersiz hâle getirmez. Ancak yabancının Türkiye'deki aile hayatı, sınır dışı kararının hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde önemli olabilir.

Özellikle; evliliğin gerçek ve devam ediyor olması, çocukların yaşı, çocuğun üstün yararı, yabancının aile içindeki rolü, aile hayatının başka bir ülkede fiilen sürdürülüp sürdürülemeyeceği ve sınır dışı kararının aile üzerinde yaratacağı sonuçlar somut dosyada değerlendirilmelidir.

İdarenin kamu düzeni veya göç kontrolü yönündeki menfaati ile kişinin aile ve özel hayatına saygı hakkı arasında somut olayın koşullarına göre ölçülü bir denge kurulması gerekir.

Geri Gönderme Riski Bulunan Yabancılarda AYM'nin Yaklaşımı

Sınır dışı davalarında özellikle yaşam hakkı ve kötü muamele yasağı bakımından geri göndermeme ilkesi büyük önem taşır.

Anayasa Mahkemesinin Abulıkemu Helili kararında bu konu güncel olarak yeniden değerlendirilmiştir.

Abulıkemu Helili, B. No: 2021/7144, 13.05.2025 kararında Anayasa Mahkemesi, başvurucunun sınır dışı edilmesi hâlinde karşı karşıya kalacağını ileri sürdüğü yaşamsal tehlike ve kötü muamele riskinin yeterli biçimde değerlendirilmediği sonucuna ulaşarak yaşam hakkı ve kötü muamele yasağı yönünden ihlal kararı vermiştir.

Karar 19 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Bu kararın sınır dışı davaları bakımından en önemli yönü, kötü muamele veya yaşam hakkı riski ileri sürülen dosyalarda gerçek ve kişisel risk değerlendirmesinin yapılması gerekliliğini göstermesidir. Dosyada yabancının kişisel koşulları ile gönderileceği ülkeye ilişkin güncel ve güvenilir bilgiler birlikte değerlendirilmelidir.

Deport Davasında Hangi Belgeler Önemlidir?

Sınır dışı davasında sunulacak deliller deport gerekçesine göre belirlenmelidir.

Kamu güvenliği gerekçeli bir dosyada kullanılacak belgeler ile yalnızca vize ihlalinden kaynaklanan bir dosyanın belgeleri aynı değildir.

Dosyanın niteliğine göre pasaport ve giriş-çıkış kayıtları, sınır dışı kararının tamamı, tebliğ evrakları, varsa tahdit koduna ilişkin belgeler, ikamet ve çalışma izinleri, evlilik ve çocuklara ilişkin kayıtlar, sağlık raporları, öğrenci belgeleri, çalışma ve ticari faaliyet kayıtları, ceza soruşturması veya yargılamalara ilişkin kararlar, takipsizlik veya beraat kararları ve geri gönderileceği ülkeye ilişkin kişisel riski destekleyen belgeler önem taşıyabilir.

Burada amaç olabildiğince fazla evrak sunmak değil, sınır dışı kararının gerekçesine hukuken cevap verecek delilleri dosyaya koymaktır.

Deport Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Sınır dışı kararına karşı görevli yargı mercii İdare Mahkemesidir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde ise idari yargının genel yetki kuralları uygulanır. Genel olarak dava konusu idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesi yetkilidir.

Örneğin sınır dışı işlemi İstanbul Valiliği tarafından tesis edilmişse yetki değerlendirmesi buna göre yapılır.

Ancak dosyadaki işlem ve idari merci görülmeden yalnızca yabancının ikamet ettiği yere göre mahkeme belirlenmemelidir.

Deport Davası Ne Kadar Sürer?

YUKK m.53, sınır dışı kararlarına karşı açılan davalar için genel idari davalardan farklı, özel ve hızlı bir inceleme sistemi öngörmektedir.

21 Kasım 2024 tarihinde yapılan değişiklikten sonra m.53/3'te yargılama usulü daha ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Güncel düzenlemeye göre savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirindedir.

Kanun, başvurunun dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gerekiyorsa bu işlemlerin tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırılmasını öngörmektedir.

Bu nedenle kanundaki “15 gün” ifadesi, dava dilekçesinin mahkemeye verildiği tarihten itibaren her dosyanın mutlaka on beşinci gününde sonuçlanacağı şeklinde yorumlanmamalıdır.

Mahkemenin savunma istemesi, ara karar vermesi veya başka usul işlemleri yapması nedeniyle toplam fiilî yargılama süresi dosyaya göre değişebilir.

Deport Davasında Mahkemenin Kararı Kesin midir?

Evet. YUKK m.53/3, İdare Mahkemesinin sınır dışı kararına ilişkin verdiği kararın kesin olduğunu düzenlemektedir. Bu özel düzenleme nedeniyle sınır dışı kararına ilişkin davada verilen nihai karar bakımından olağan istinaf ve temyiz sistemi uygulanmaz. Ancak, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.   Özellikle yaşam hakkı, kötü muamele yasağı veya diğer temel haklar bakımından ciddi bir ihlal iddiası bulunan dosyalarda bireysel başvuru koşulları ayrıca incelenebilir.

Deport Davası Açmak Geri Gönderme Merkezinden Çıkmayı Sağlar mı?

Hayır. Sınır dışı kararına karşı İdare Mahkemesinde dava açılması ile yabancının Geri Gönderme Merkezinde idari gözetim altında tutulması iki farklı hukuki meseledir. Süresinde açılan deport davası sınır dışı işleminin uygulanmasını engelleyebilir; fakat kişinin GGM'den otomatik olarak serbest bırakılması sonucunu doğurmaz.

GGM'den çıkış için idari gözetimin hukuka uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu konuyu ayrıntılı olarak “Geri Gönderme Merkezinden Nasıl Çıkılır?” başlıklı rehberimizde açıklıyoruz.

Deport Kararı İptal Edilirse Giriş Yasağı da Otomatik Kalkar mı?

 İdare Mahkemesinin sınır dışı kararını iptal etmesi, yabancı hakkında bağımsız olarak tesis edilmiş bütün giriş yasaklarının veya tahdit kayıtlarının otomatik biçimde silindiği anlamına gelmez.

Mahkeme kararından sonra yabancı hakkında; aktif giriş yasağı, tahdit kodu, ön izin kaydı veya başka bir giriş engeli bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Türkiye'ye giriş yasağının kaldırılması ayrı olarak “Türkiye'ye Giriş Yasağı Nasıl Kaldırılır?” başlıklı rehberimizde ele alınmaktadır.

Deport Kararı İptal Edilince İkamet İzni Otomatik Geri Gelir mi?

Hayır. Sınır dışı kararının iptal edilmesi, yabancının daha önce kaybettiği ikamet veya çalışma statüsünün her durumda otomatik olarak yeniden doğduğu anlamına gelmez.

İptal kararından sonra yabancının Türkiye'deki yasal kalış statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

Yabancının ikamet izni, çalışma izni, uluslararası koruma statüsü veya başka bir kalış hakkına ilişkin bağımsız işlem bulunuyorsa bunların hukuki durumu ayrıca incelenir.

Sınır Dışı Kararı Tebliğ Edilmediyse 7 Günlük Süre Başlar mı?

YUKK m.53, sınır dışı kararının gerekçeleriyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilmesini öngörmektedir.

Dava süresi de kanunda kararın tebliğinden itibaren yedi gün olarak düzenlenmiştir.

Bu nedenle dosyada sınır dışı kararının hiç tebliğ edilmemiş olması, yalnızca başka bir ihtaratın imzalatılmış olması veya tebligatın usulüne ilişkin sorunların bulunması dava süresinin değerlendirilmesi açısından önemli olabilir.

Tebliğ evrakının tamamı, kararın içeriği, yabancıya başvuru yolları ve süresinin nasıl bildirildiği ile dosyanın diğer koşulları birlikte incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Deport kararına itiraz süresi kaç gündür?

Sınır dışı kararına karşı kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde İdare Mahkemesine başvurulabilir.

Dava açınca deport işlemi durur mu?

YUKK m.53/3 uyarınca yabancının rızası saklı kalmak üzere dava açma süresi içinde ve yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Deportu durdurmak için ayrıca yürütmenin durdurulması kararı gerekir mi?

Sınır dışı kararının uygulanmaması bakımından YUKK m.53 özel bir durdurucu etki düzenlemektedir. Bu nedenle süresinde açılan sınır dışı davasında deport işleminin durması yalnızca ayrı bir YD kararına bağlı değildir.

Deport davası hangi mahkemede açılır?

Görevli mahkeme İdare Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak dava konusu işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yere göre belirlenir.

Deport davası açınca GGM'den çıkılır mı?

Hayır. GGM'deki idari gözetim ayrı bir işlemdir ve Sulh Ceza Hâkimliği tarafından incelenir.

Kimler sınır dışı edilemez?

YUKK m.55'te ölüm cezası veya işkence riski bulunanlar, belirli ağır sağlık durumları olanlar, seyahati sağlık, yaş veya hamilelik nedeniyle riskli kişiler ile kanunda belirtilen bazı mağdur gruplar için özel koruma hükümleri bulunmaktadır.

Deport kararı iptal edilirse giriş yasağı da kalkar mı?

Her durumda değil. Giriş yasağı veya tahdit kodu bağımsız bir işlemse ayrıca incelenmesi ve gerektiğinde buna karşı ayrı işlem yapılması gerekir.

7 günlük dava süresi geçtiyse ne yapılabilir?

Öncelikle gerçekten geçerli bir sınır dışı kararının ne zaman ve nasıl tebliğ edildiği kontrol edilmelidir. Sürenin geçirilmiş olması sınır dışı kararına karşı olağan iptal davasını ciddi şekilde etkiler; ancak dosyanın tebligat ve sonraki işlem geçmişi ayrıca değerlendirilmelidir.

İdare Mahkemesi deport davasını kaç günde sonuçlandırır?

Güncel YUKK m.53/3 uyarınca başvurunun dosyanın tekemmülünden veya gerekli ara karar ve duruşma işlemlerinin tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde sonuçlandırılması öngörülmektedir.

Sonuç: Deport Kararında İlk Kontrol Edilecek Şey Tebliğ Tarihidir

Sınır dışı kararına karşı en kritik konu 7 günlük dava süresidir.

Bu nedenle yabancı veya ailesi tarafından ilk aşamada sınır dışı kararının tamamı ve tebliğ evrakları temin edilmelidir.

Ardından; kararın hangi YUKK m.54 sebebine dayandığı, bu sebebi destekleyen somut bilgi ve belgelerin bulunup bulunmadığı, yabancının m.55 kapsamında sınır dışı edilemeyecek kişiler arasında olup olmadığı, geri gönderileceği ülkede karşılaşabileceği riskler, Türkiye'deki aile ve özel hayatı ve varsa tahdit kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

Süresinde açılan iptal davasında sınır dışı işleminin uygulanmaması YUKK m.53'ün doğrudan sonucudur. Ancak deport davası, GGM'deki idari gözetimi veya bağımsız bir Türkiye'ye giriş yasağını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle sınır dışı dosyasının; deport kararı, idari gözetim kararı ve giriş yasağı olmak üzere birbirinden farklı üç hukuki işlem içerebileceği gözden kaçırılmamalıdır.

Hukuki Dayanaklar ve İçtihatlar

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu

• m.52 – Sınır dışı etme

• m.53 – Sınır dışı etme kararı ve yargı yolu

• m.54 – Sınır dışı etme kararı alınacaklar

• m.55 – Sınır dışı etme kararı alınmayacaklar

• m.57 – İdari gözetim

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu

• m.8 – Sürelerin hesaplanması

• m.32 – İdari davalarda genel yetki

Anayasa Mahkemesi

• Abulıkemu Helili, B. No: 2021/7144, 13.05.2025, RG: 19.01.2026

Resmî Kaynak

• T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı – Sınır Dışı Etme